Tri ân chí sĩ yêu nước Nguyễn Khắc Nhu

Ngày 26/9, người dân thôn Song Khê, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang, long trọng tổ chức lễ đón bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh Địa điểm lưu niệm nhà yêu nước Nguyễn Khắc Nhu.

Cụ Nguyễn Khắc Nhu sinh năm 1881, xuất thân trong một gia đình Nho học, thuở nhỏ ông theo học khoa cử, năm 1912 đi thi Hương đứng đầu cả xứ Bắc Kỳ nên đương thời gọi là Đầu Xứ Nhu, gọi tắt là Xứ Nhu. Cụ không chỉ là một lãnh tụ của Việt Nam Quốc Dân đảng, với chức vụ trưởng ban lập pháp, người có vai trò quan trọng trong đường lối đấu tranh vũ trang của tổ chức này mà còn là một nhà thơ chân chính. Mỗi trang, mỗi dòng như chính cuộc đời bi hùng của Cụ, chứa chan tinh thần yêu nước, thương nòi. Đánh giá về nhà yêu nước Nguyễn Khắc Nhu, Phó viện trưởng Viện sử học, tiến sĩ Nguyễn Ngọc Mão đã viết: “Cụ nhận thức rõ muốn lôi kéo mọi người đứng lên chống Pháp thì phải có sự hiểu nhiều, biết rộng, mà không có con đường nào hữu ích hơn là học tập… Cụ không những là một lãnh tụ chủ chốt của Việt Nam quốc dân đảng mà còn là người luôn quan tâm đến đổi mới phong tục tập quán, cải tạo hương thôn theo khuynh hướng dân chủ tư sản, phát triển tiểu thủ công nghiệp…”. Ngày 9/2/1930, Nguyễn Khắc Nhu trực tiếp chỉ huy trận đánh tập kích đồn binh Hưng Hóa và phủ lị Lâm Thao. Cuộc tập kích bất thành, ông bị trúng đạn nhưng vẫn trốn thoát. Giữa đường ông dùng lựu đạn tự tử nhưng không chết và bị quân Pháp bắt được. Trên đường giải về trại giam, ông nhảy xuống sông tự trầm, nhưng lại bị quân Pháp vớt được và đem về giam tại Hưng Hóa. Tại đây, ngày 11/2/1930, ông đập đầu vào tường giam tự tử để bảo toàn khí tiết. Trần Vân Hạc