Trách nhiệm từ phía doanh nghiệp viễn thông

(VOV) - Việc người dân dễ dàng mua nhiều sim điện thoại không cần đăng ký đã khiến cho cơ quan công an khó kiểm soát tội phạm. Để xảy ra tình trạng này một phần là trách nhiệm của doanh nghiệp viễn thông.

Tại Hội nghị tổng kết công tác triển khai thực hiện Đề án Quản lý thuê bao di động trả trước vừa diễn ra ở Hà Nội, bà Trần Thị Quỳnh Như, Thanh tra Sở Thông tin-Truyền thông tỉnh Nghệ An cho rằng: Để xảy ra hiện tượng bán sim điện thoại di động không cần khai báo tên tuổi người sử dụng là do một phần lỗi của các doanh nghiệp viễn thông. Vì chạy đua khuyến mãi nên họ đã tung ra những chương trình khuyến mãi “khủng” có tiền trong tài khoản gấp 2-3 lần số tiền mua sim khiến người dân sẵn sàng “mua sim thay thẻ”, dùng hết sim này lại chuyển sang sim khác. Chỉ với 65.000 đồng, khách hàng mua một sim của hãng điện thoại di động Vinaphone sẽ được 160.000 đồng trong tài khoản. Tương tự như vậy, đối với mạng Mobifone, Viettel, khi mua sim 50.000 đồng, khách hàng có ngay từ 110.000-115.000 đồng trong tài khoản. Mặt khác, trong số trên 200.000 điểm giao dịch điện thoại được ủy quyền trên cả nước, có tới 80% số lượng giao dịch không trang bị máy tính hoặc trang bị nhưng không kết nối cơ sở dữ liệu đăng ký thuê bao hoặc phần mềm đăng ký thông tin thuê bao chưa được sử dụng. Nhiều đại lý bán sim điện thoại vì lợi nhuận kinh tế đã lợi dụng việc một người dân có thể đăng ký 3 TBDĐTT để “khai man” chủ sở hữu số điện thoại DĐTT cho người khác. Còn các cửa hàng kinh doanh sim nhỏ lẻ, tạp hóa, quán nước vỉa hè… thì sử dụng CMTND của anh em, họ hàng, người thân để đăng ký và bán cho khách hàng. Thực trạng này đã nói lên là hiện nay, số lượng TBDĐTT ngày càng tăng nhanh nhưng việc quản lý danh tính người sử dụng, thực chất hoạt động của thuê bao này còn lỏng lẻo. Với việc người dân dùng sim điện thoại không phải là chủ thuê bao, không cần chứng minh thư nhân dân (CMTND) để đăng ký sử dụng khiến cho cơ quan công an khó kiểm soát tình hình tội phạm. Theo Đại tá Nguyễn Công Sơn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát quản lý hành chính về Trật tự an toàn xã hội (Bộ Công an), thời gian qua, tội phạm dùng nhiều sim điện thoại để liên lạc với nhau có chiều hướng gia tăng. Khi sử dụng hết sim trong tài khoản, chúng lại thay sim khác nhằm tránh bị lực lượng chức năng phát hiện. Trong quá trình điều tra, Bộ Công an phát hiện ra có người sử dụng đến 30 sim điện thoại di động trả trước. Hành động này đã gây khó khăn cho cơ quan công an phát hiện và điều tra tội phạm. Ngoài ra, hình thức bán sim điện thoại di động không cần phải đăng ký thuê bao, khách hàng mua rất nhiều sim nhưng khi sử dụng hết tiền trong tài khoản thì lại vứt sim đi hoặc thay sim khác dẫn đến lãng phí kho dữ liệu tài nguyên số của các doanh nghiệp di động. Số thuê bao “ảo”, sim “rác” ngày càng gia tăng, khó kiểm soát. Siết chặt quản lý điểm giao dịch được ủy quyền Bà Trần Thị Quỳnh Như đưa ra ý kiến, thay vì một người chỉ được đăng ký 3 TBDĐTT cho 1 mạng điện thoại di động như hiện nay, Bộ Thông tin-Truyền thông nên quy định lại là một người chỉ được đăng ký 1 TBDĐTT cho 1 mạng di động. Điều này sẽ dễ dàng hơn khi quản lý số sim điện thoại di động. Tuy nhiên, ông Hoàng Trung Hải, Phó Giám đốc công ty Vinaphone lại cho rằng: Không nên quy định một người chỉ được sử dụng 1 sim của một mạng. Điều quan trọng ở đây là chúng ta phải biết quản lý các điểm giao dịch ủy quyền khi bán sim cho người dân. Theo ông Hoàng Trung Hải, khi người dân đến điểm giao dịch hay bất kỳ một cửa hàng bán sim điện thoại di động đều phải xuất trình CMTND. Điểm bán sim điện thoại sẽ photo lại CMTND và lưu lại hồ sơ sim điện thoại của người mua để gửi lại cho nhà mạng di động. Về phía các doanh nghiệp sẽ phải thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát số sim điện thoại đã đăng ký có đúng thực chất là của người đang sử dụng không. Nếu sai, doanh nghiệp phải đưa ra mức phạt đối với các đại lý ủy quyền vi phạm quy định theo Luật Viễn thông. Ông Hoàng Sơn, Giám đốc Viettel Telecom đưa ra ý kiến: Hiện tại, mỗi nhà mạng có 1 hệ thống giao dịch riêng và tại đó chỉ làm thủ tục hòa mạng cho chính thuê bao của mạng đó. Các doanh nghiệp viễn thông nên dùng chung “hạ tầng” giao dịch để vừa tạo thuận lợi cho người dân, vừa tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp. Ông Hoàng Sơn cũng đề nghị các doanh nghiệp viễn thông phối hợp với nhau trong việc thông tin và xử lý những đại lý vi phạm, luồn lách khi đăng ký TBDĐTT, tránh tình trạng đại lý vi phạm bị cắt hợp đồng với mạng này lại "chạy" sang nhà cung cấp khác, rồi cũng vi phạm tương tự. Trong 2 năm qua, Viettel đã cắt 7.000 hợp đồng các đại lý ủy quyền, nhưng nếu không quản lý chặt chẽ, đại lý mới sẽ vẫn tiếp tục vi phạm. Trước kiến nghị của các doanh nghiệp cũng như cơ quan chức năng, Thứ trưởng Bộ Thông tin-Truyền thông Lê Nam Thắng yêu cầu các doanh nghiệp phải rà soát lại hệ thống hơn 200.000 điểm giao dịch được ủy quyền. Theo ông Lê Nam Thắng, con số này là quá nhiều và các doanh nghiệp cần xem xét cắt giảm còn 100.000 điểm (tương ứng 10 phường xã/điểm), cũng như tiến tới dùng chung các điểm giao dịch để người dân đến giao dịch một cách dễ dàng và chọn lựa mạng điện thoại phù hợp với mình. Khuyến mãi lớn là bản chất vấn đề! Để xảy ra tình trạng người dân “mua sim thay thẻ”, dùng hết sim này lại thay sim khác là một phần trách nhiệm của doanh nghiệp viễn thông. Nếu các mạng di động không được khuyến mãi vượt quá 50% giá trị hàng hóa trước thời điểm khuyến mãi thì chắc chắn sẽ không có tình trạng sim “rác” nhiều, người dân dùng sim khuyến mãi xong lại vứt đi thay sim khác. Bà Trần Thị Quỳnh Như, Thanh tra Sở Thông tin-Truyền thông tỉnh Nghệ An cho rằng, nếu các mạng di động đua nhau khuyến mãi thì sẽ dẫn đến tình trạng “cá lớn nuốt cá bé” và điều này chỉ khiến những doanh nghiệp lớn tồn tại còn những công ty điện thoại di động đi sau thì sẽ gặp khó khăn về kinh phí và nguồn lực khi phải chạy đua với các nhà mạng lớn. Thay vì khuyến mãi, nhà mạng nên cạnh tranh nhau bằng cách nâng cao chất lượng dịch vụ đường truyền, phủ sóng và giá cước. Nếu doanh nghiệp viễn thông nào “xé rào” quy định khuyến mãi của Bộ Thông tin-Truyền thông đưa ra có thể bị tước quyền cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, ông Hồ Xuân Phán, Giám đốc Sở Thông tin-Truyền thông tỉnh Thừa Thiên Huế cho rằng, chương trình khuyến mãi nên áp dụng cho thuê bao đăng ký nạp thẻ nhiều, thuê bao nào nạp thẻ ít thì được khuyến mãi ít. Việc bán sim cho khách hàng nên áp dụng theo phương thức đưa ra mệnh giá của chiếc sim đó và trong tài khoản chỉ có ít tiền thôi. Khách hàng muốn dùng sim đó thì phải mua thẻ nạp thêm tiền vào tài khoản. Hình thức này sẽ hạn chế tình trạng “mua sim thay thẻ”. Bộ Thông tin-Truyền thông và Bộ Công an đang phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử về CMTND thống nhất trong cả nước và sớm kết nối với cơ sở dữ liệu TBDĐTT của các doanh nghiệp để phục vụ cho việc trao đổi, đối soát số liệu thông tin thuê bao. Tuy nhiên, trong khi chờ đợi cơ sở dữ liệu này thì vấn đề quản lý hiệu quả số sim điện thoại của TBDĐTT để giảm thất thoát, tốn kém kinh phí đầu tư hạ tầng của Nhà nước đối với lĩnh vực viễn thông là bài toán đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải tự ý thức trước tiên. Ngoài ra, chúng ta cũng cần tuyên truyền cho người dân về việc bảo vệ thông tin cá nhân, tránh bị đại lý, cửa hàng nào đó dùng để đăng ký cho người khác sử dụng; đồng thời khuyến khích người dân nên sử dụng cố định những sim đã đăng ký./. Chu Miên