Tòa án tỉnh ở Trung Quốc thừa nhận xử phạt sai

Đầu tháng 9, Tòa án nhân dân tỉnh An Huy đã đăng báo một thông cáo thu hút nhiều chú ý của dư luận. Tòa án này công khai xin lỗi những bị cáo chịu phán quyết sai trong vụ án từng “nổi đình nổi đám” tại Trung Quốc khoảng 5 năm trước.

Tòa án tỉnh ở Trung Quốc thừa nhận xử phạt sai - Ảnh 1

39 bị cáo của vụ án Hưng Bang tại tòa trong phiên sơ thẩm hồi năm 2011

Nhiều năm kiện cáo, xét xử

Những bị cáo được trả lại sự trong sạch hay giảm án lần này liên quan tới vụ án “Hưng Bang” - vụ việc náo động Trung Quốc, là “án tập hợp vốn phi pháp có quy mô đặc biệt lớn trên toàn quốc”. Trình tự tư pháp của vụ “Hưng Bang” đã kéo dài nhiều năm nay, tháng 1-2010, Viện Kiểm sát thành phố Bặc Châu (An Huy) bắt đầu khởi tố những người liên quan.

Theo đó, Công ty TNHH Khai phát kỹ thuật Hưng Bang thành phố Bặc Châu thành lập năm 1998 đã thu hút vốn trái pháp luật dưới 11 hình thức, thu về hơn 3,557 tỷ NDT. Hoạt động phi pháp này khiến 40.000 người dân trên 27 tỉnh ở Trung Quốc bị “cuốn vào”, hậu quả là 2,35 tỷ NDT tiền vốn đã tập hợp không thể hoàn trả người tham gia.

Viện Kiểm sát Bặc Châu cáo buộc, 39 người thuộc Công ty Hưng Bang, trong đó có nguyên Tổng giám đốc công ty Ngô Thượng Lễ gian lận gây quỹ, huy động tiền gửi bất hợp pháp, giấu giếm bằng chứng về quy trình kế toán. Tháng 3-2011, Tòa án nhân dân thành phố Bặc Châu đưa ra phán quyết sơ thẩm, tuyên án tử hình đối với Ngô Thượng Lễ, những bị cáo còn lại chịu hình phạt từ tử hình, tù chung thân đến ngồi tù có kỳ hạn…

Một số bị cáo đã kháng án lên Tòa án nhân dân tỉnh An Huy. Sau đó, Tòa án tỉnh An Huy vẫn y án tử hình đối với bị cáo Ngô. Tuy nhiên, sau khi trình quyết định lên Tòa án nhân dân Tối cao Trung Quốc, tòa này đã ra quyết định xét xử lại vụ án.

Qua điều tra và phát hiện bằng chứng mới, tháng 7-2014, Viện Kiểm sát Tối cao đã đề nghị Tòa án trung cấp thành phố Bặc Châu hủy lệnh khởi tố đối với 21 bị cáo trong vụ án “Hưng Bang”. Cuối năm đó, Tòa án nhân dân thành phố Bặc Châu đã thay đổi lại phần lớn phán quyết, cụ thể, đối với một số bị cáo (trong đó có Ngô Thượng Lễ) trước đây bị phán quyết tội gian lận gây quỹ sẽ đổi thành tội thu hút phi pháp tiền gửi của người dân.

Theo luật pháp Trung Quốc, với tội danh thu hút phi pháp tiền gửi của người dân, bị cáo chỉ phải chịu án tù trên 3 năm và dưới 10 năm, trong khi nếu bị kết tội gian lận gây quỹ thì mức phạt cao nhất có thể là tử hình. Cuối cùng, bị cáo Ngô Thượng Lễ nhận án 10 năm tù giam và bị phạt 500.000 NDT, nhiều bị cáo khác bị tuyên phạt từ 2 năm đến 8 năm 6 tháng tù, thậm chí có người được miễn xử lý hình sự.

Cơ quan tư pháp đầu tiên đăng báo xin lỗi

Luật sư Vương Lục Xuân và Dư Triệu là đại diện cho 19 bị cáo (trong số 21 người được hủy lệnh khởi tố) trong vụ Tòa án thành phố Bặc Châu và Tòa án tỉnh An Huy phán quyết sai, đã trình đơn đề nghị nhà nước bồi thường danh dự. Theo ông Vương Lục Xuân, thân chủ của ông đa phần là nhân viên tài vụ của Công ty Hưng Bang, họ làm việc theo chỉ đạo, không biết được ý đồ của người quản lý, nên nhận định họ cùng tội với các lãnh đạo công ty này là không hợp lý.

Căn cứ để đòi bồi thường là trong thời gian điều tra và quá trình phán quyết, 19 người này đã bị hạn chế tự do và tổn hại danh dự. Được biết, đến ngày 3-9, 19 người này đã được bồi thường hơn 4 triệu NDT.