Tin tình báo Mỹ cáo buộc Nga điều quân tới Ukraine: Chỉ là mớ bòng bong

Nhiều lần cáo buộc Nga điều động binh sĩ tới chiến đấu tại miền đông Ukraine nhưng trước mớ bòng bong thông tin tình báo không thống nhất, một số quốc gia cho rằng Mỹ đang cố tình gây sự với Moscow.

Theo BBC, sự bất đồng quan điểm giữa các nước phương Tây về phương pháp đối phó trước cáo buộc Tổng thống Vladimir Putin hỗ trợ cho phe ly khai miền đông Ukraine xuất phát từ câu hỏi chính xác là có bao nhiêu lính Nga đang tham chiến tại quốc gia láng giềng và mức độ can thiệp của Moscow đã vượt giới hạn chưa?

Thậm chí, mới đây, tạp chí Der Spiegel của Đức nhận định phe Diều hâu Mỹ bao gồm bà Victoria Nuland, người phụ trách các vấn đề châu Âu tại Bộ Ngoại giao Mỹ và Tướng Philip Breedlove, Tổng Tư Lệnh NATO tại châu Âu, đang tìm cách gây bất ổn cho Nga và làm suy yếu ảnh hưởng của Moscow.

Tin tình báo Mỹ cáo buộc Nga điều quân tới Ukraine: Chỉ là mớ bòng bong - Ảnh 1

Binh sĩ thuộc lực lượng Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng ngồi gác trên cung đường từ thị trấn Vuhlehirsk tới Debaltseve hồi tháng Hai.

Điển hình, tạp chí Der Spiegel cho rằng Tướng Breedlove đã lan truyền "những thông tin sai sự thật nguy hiểm" về việc quân đội Nga mở rộng can thiệp vào cuộc khủng hoảng chính trị tại Ukraine. Hành động này bị cáo buộc làm gia tăng thêm căng thẳng giữa phương Tây với Nga về vấn đề Ukraine, cũng như phá hoại nỗ lực hòa bình do Đức và Pháp dẫn đầu.

Về phần mình, điện Kremlin đã nhiều lần lên tiếng phủ nhận mọi cáo buộc liên quan trực tiếp tới cuộc chiến tại miền đông Ukraine. Song mới đây, Trung tướng Ben Hodges, Tổng Tư lệnh quân đội Mỹ tại châu Âu tuyên bố 12.000 lính Nga hiện đang tham chiến tại quốc gia láng giềng Ukraine. Vậy thông tin này có đúng sự thật?

Theo BBC, lời cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc chiến tại miền đông Ukraine được Mỹ tổng hợp từ nhiều nguồn thông tin khác nhau như mạng xã hội của Nga; phóng viên chiến trường; truyền thông Ukraine, và các bức ảnh vệ tinh cũng như tuyên bố của các đồng minh trong NATO. Tuy nhiên, trước mớ bòng bong thông tin do các cơ quan tình báo Lầu Năm Góc và phương Tây công bố, không ai có thể xác thực việc binh lính Nga có mặt tại miền đông Ukraine hay không.

Theo đánh giá của Tiến sĩ Igor Sutyagin tại Viện Các quân chủng thống nhất Hoàng gia Anh, việc duy trì hoạt động quân sự tại Ukraine và khu vực biên giới đòi hỏi quá trình luân chuyển các đơn vị trong lãnh thổ Nga. Ông Sutyagin cho rằng vào cuối năm 2014, 90.000 quân nhân Nga đã được triển khai tới Ukraine mà cụ thể là tới khu vực miền đông nơi đang nằm dưới sự kiểm soát của phe ly khai và tại Crimea, bán đảo đã sáp nhập vào Liên bang Nga hồi tháng Ba năm ngoái.

Cũng theo Tiến sĩ Sutyagin, quá trình triển khai quân của Nga được chia làm nhiều giai đoạn khác nhau. Đầu tiên, vào mùa hè năm 2014, ông Sutyagin cho rằng vài trăm lính đặc nhiệm Nga đã tới Ukraine dưới danh nghĩa các tình nguyện viên.

Tin tình báo Mỹ cáo buộc Nga điều quân tới Ukraine: Chỉ là mớ bòng bong - Ảnh 2

Quân đội Nga tập trận gần Sumy, một thị trấn ở miền đông Ukraine hồi năm ngoái.

Tiếp đó, vào tháng 8/2014, Moscow đã cho triển khai quân quy mô lớn khi một vài tiểu đoàn thuộc biên chế (với số lượng lên tới 1.000 binh sĩ mỗi tiểu đoàn) đã được cử tới miền đông Ukraine để hỗ trợ phe ly khai chống lại quân chính phủ Kiev.

Tuy nhiên, vào thời điểm thỏa thuận ngừng bắn Minsk được thi hành tại miền đông Ukraine vào cuối năm 2014, một lượng lớn quân nhân Nga đã được rút về nước.

Tới tháng Một và Hai năm nay, thời điểm giao tranh tái phát tại miền đông Ukraine, quân đội Nga tiếp tục được triển khai tới khu vực này với sự góp mặt của lực lượng lính tinh nhuệ, giúp phe ly khai giành quyền kiểm soát thành phố Debaltseve và lên kế hoạch chiếm thêm nhiều phần lãnh thổ khác ở Ukraine.

Để củng cố độ xác thực của lời cáo buộc Moscow dính líu tới cuộc chiến tại Ukraine, BBC cho hay một phóng viên làm việc cho tờ Kommersant của Nga đã gặp vài tân binh nước này tại Debaltseve.

Trong khi đó, một tờ báo khác của Nga là Novaya Gazeta đã phỏng vấn một lính xe tăng bị thương nặng có tên Dorzhi Batomunkuev, hiện đang nằm điều trị trong một bệnh viện tại Donetsk. Theo Batomunkuev, khi đang phục vụ trong Lữ đoàn xe tăng độc lập số 5 tại Siberia, anh ta cùng một số chi đội trong các đơn vị chiến đấu của Nga tham gia một cuộc huấn luyện dài 3 tháng gần Kuzminsky, khu vực giáp biên giới với Ukraine.

Sau quá trình huấn luyện, tiểu đoàn này đã được trang bị 31 xe tăng T72 và vượt qua biên giới Ukraine hồi đầu tháng Hai năm nay trước khi tham gia trận chiến tại Debaltseve.

Kể từ tháng 8/2014, thời điểm giao tranh căng thẳng tại miền đông Ukraine bùng nổ, Ủy ban các bà mẹ chiến sĩ Nga và một số nhóm nhân quyền còn cho công khai chi tiết về số lượng binh sĩ nước này được đưa trở về quê hương chôn cất.

Ngay cả, "Open Russia", nhóm hoạt động do chính trị gia đối lập Nga Mikhail Khodorkovsky tài trợ, khẳng định cho tới tháng Giêng năm nay, tổ chức này đã nắm trong tay 276 bằng chứng binh sĩ Nga thiệt mạng tại chiến trường miền đông Ukraine. Còn theo ước tính của Tiến sĩ Sutyagin, gần 800 quân nhân Nga đã thiệt mạng khi tới chiến đấu ở quốc gia láng giềng.

Theo BBC, một số bằng chứng cho thấy quân đội Nga đã cố gắng thay đổi chiến thuật dùng quân tại khu vực biên giới khi thành lập các đội quân tình nguyện đóng quân ở nhiều vị trí và đơn vị khác nhau, nhằm gây khó khăn cho việc nhận dạng.

Tin tình báo Mỹ cáo buộc Nga điều quân tới Ukraine: Chỉ là mớ bòng bong - Ảnh 3

Trung tướng Nga Lentsov (thứ hai bên phải) tới thăm miền đông Ukraine hồi tháng 11/2014.

Còn trong một cuộc họp báo với giới phóng viên tại London hồi tháng trước, đại sứ Mỹ tại NATO, Trung tướng Doug Lute tuyên bố quân đội Nga đã thừa nhận đưa các chuyên viên tới hỗ trợ nâng cấp hệ thống vũ khí như tên lửa phòng không và các thiết bị chiến tranh điện tử cho phe ly khai miền đông Ukraine.

Giới chức Mỹ và phương Tây khẳng định độ xác thực của những cáo buộc về việc quan chức Nga hỗ trợ cho phe ly khai tại Donetsk và Luhansk được củng cố khi hồi tháng 11 năm ngoái, Trung tướng Alexander Lentsov, Phó Tư lệnh lục quân Nga, đã có mặt tại miền đông Ukraine. Ngoài ra, Trung tướng Lute cũng nhấn mạnh quân đội Nga tại miền đông Ukraine "hiện không tồn tại như một thực thể đơn thuần".

Tuy nhiên, giữa một mớ bòng bong thông tin tình báo, Mỹ, NATO và một số nước phương Tây thường xuyên tuyên bố những số liệu có độ chênh lệch lớn. Điển hình, hồi tháng trước, Trung tướng Lute cho rằng "hàng trăm" lính Nga đang hoạt động tại Ukraine. Song, Trung tướng Hodges lại khẳng định con số này là "hàng ngàn" binh sĩ.

Do đó, hiện nay, giới chức Mỹ đang tìm mọi cách thu hẹp khoảng cách đối lập trong các tuyên bố và đánh giá của Đức cũng như một số quốc gia khác để tránh vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Nga. Còn về phần mình, Moscow vẫn phủ nhận mọi cáo buộc can thiệp trực tiếp vào cuộc chiến tại Ukraine và hỗ trợ phe ly khai miền đông.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo hãng tin BBC của Anh. BBC được thành lập năm 1922. BBC có các chương trình thông tin trên TV, trên đài phát thanh và trên Internet.

MINH THU (lược dịch)