“Tiếp sức” cho DN trong năm 2013

(HQ Online)- Bên cạnh những chính sách hỗ trợ từ Chính phủ, các DN cần chủ động vượt khó. Đó là ý kiến của các chuyên gia tham dự diễn đàn “Thách thức và vận hội cho DN năm 2013” diễn ra cuối tuần qua tại TP.HCM.

Lãi suất ngân hàng khó giảm mạnh trong năm nay. Ảnh: Trần Việt

Nhìn lại năm 2012, các chuyên gia cho rằng, đây là một năm tích tụ nhiều khó khăn, sự bất ổn của kinh tế vĩ mô kéo dài. Số lượng DN ngưng hoạt động, phá sản, giải thể có xu hướng tăng nhanh từ đầu năm. Hệ thống ngân hàng thương mại (từ quý IV-2011) lâm vào nguy cơ đổ vỡ dây chuyền do mất thanh khoản của một nhóm ngân hàng thương mại yếu kém. Nợ xấu tăng nhanh, đặc biệt các khoản tín dụng về bất động sản và cung cấp tín dụng tập trung thái quá vào một nhóm tập đoàn kinh tế, kể cả khu vực tư nhân làm tăng tính rủi ro của tín dụng và kém hiệu quả trong việc phân bổ nguồn lực tài chính.

Bên cạnh đó, theo TS. Trần Du Lịch, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, từ quý II-2012 nền kinh tế trong nước thể hiện càng rõ nét đặc điểm như “một cơ thể vừa thiếu máu, vừa không tiếp nhận được máu”. Doanh nghiệp thiếu vốn hoạt động, nhưng ngân hàng không tăng được tín dụng. Nợ xấu như “cục máu đông” gây tắc nghẽn hệ thống tuần hoàn, “sức khỏe” của nền kinh tế suy giảm nặng, niềm tin thị trường giảm sút; DN thiếu phương hướng hoạt động. Chi phí tài chính của các DN trong năm 2012 theo tính toán của các chuyên gia lên đến 20 tỉ USD, bằng 1/6 tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho thấy nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng dựa vào nợ chứ không phải vốn…

Trước tình hình trên, TS. Trần Du Lịch cho rằng vấn đề căn cơ hơn mà Chính phủ cần làm hiện nay là khôi phục niềm tin của thị trường sau khoảng thời gian 2008-2012 các chính sách đưa ra chủ yếu là các biện pháp tức thời và thay đổi liên tục đã khiến thị trường mất phương hướng dài hạn thông qua gói giải pháp để hỗ trợ thị trường với ba nhóm giải pháp nhằm giúp giải quyết hàng tồn kho, nợ xấu ngân hàng, và làm ấm thị trường bất động sản. Trong chính sách tài khóa cần tiếp tục biện pháp giãn thời hạn nộp thuế, thời hạn nộp tiền sử dụng đất, miễn giảm thuế… để tạo điều kiện cho DN phục hồi tăng trưởng.

Mặt khác, trong giải pháp về tín dụng sự trông đợi của DN là áp dụng biện pháp đặc biệt khoanh nợ và cho vay mới các DN có điều kiện tồn tại và phát triển; các DN đang thực hiện các dự án nhà ở đang có thị trường, dự án BOT, BT trong lĩnh vực hạ tầng, đang ngưng trệ do thiếu nguồn tín dụng; ngăn chặn xu hướng tăng số DN phải ngưng hoạt động, giải thể do thiếu vốn lưu động; mở rộng tín dụng tiêu dùng; giảm lãi suất huy động tiền gửi và giảm mạnh lãi suất cho vay.

Tuy nhiên, theo TS. Trần Du Lịch, Chính phủ chỉ hỗ trợ thị trường tự điều chỉnh chứ không thực hiện gói kích thích kinh tế như năm 2009. Do vậy, năm 2013 sẽ là cơ hội cho những DN đã và đang làm ăn bài bản, những DN không có khả năng sẽ phải đóng cửa.

Lãi suất cho vay giảm cũng là tín hiệu tốt được nhiều DN quan tâm. Tuy nhiên, theo TS. Trần Du Lịch, lãi suất ngân hàng cho vay sẽ giảm nhưng không thể giảm mạnh xuống mức 2-3% như ở Mỹ hay các nước phương Tây. Bởi lãi suất là kết quả của cung cầu vốn trên thị trường, không thể do nhà nước quyết định nên Ngân hàng Nhà nước không thể dùng biện pháp hành chính ép các ngân hàng cho vay ở mức lãi suất quá thấp. Nếu cho vay lãi suất quá thấp thì huy động cũng phải ở mức thấp, mà huy động 2-3% thì người dân sẽ chuyển sang mua vàng hay ngoại tệ chứ không gửi tiền ngân hàng.

Đồng tình về vấn đề lãi suất khó giảm mạnh trong năm 2013, ông Trần Anh Tuấn, Tổng giám đốc Ngân hàng Nam Á cho biết, trong năm 2012 ngân hàng huy động vốn dưới 12 tháng thì khoảng 7-8%, đầu năm thì cao hơn nhiều, còn vốn trên 12 tháng hiện huy động ở mức 10-12%. Do vậy, có khả năng lãi suất cho vay sẽ xoay quanh 11% trong năm 2013.

Ngoài ra, ông Trần Anh Tuấn cho biết, năm 2013 bên cạnh việc chống vàng hóa, hạn chế cho vay ngoại tệ nhằm ổn định đồng Việt Nam, Ngân hàng Nam Á sẽ dành 1.000 tỉ đồng cho vay, trong đó 750 tỉ đồng cho vay với DN XNK hàng hóa, 250 tỉ đồng cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.

Thu Dịu