Thủ tướng Nhật lên kế hoạch gặp lãnh đạo Triều Tiên vào tháng 9

Từ hồi tháng 3/2018 khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói về việc ông sẽ gặp lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, Thủ tướng Nhật đã chuyển tập trung từ gây sức ép sang đối thoại.

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe - Ảnh: Nikkei

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe đang cân nhắc về một cuộc gặp với lãnh đạo Triều Tiên, ông Kim Jong Un, vào mùa thu năm nay sau khi nhận thấy sự cởi mở của lãnh đạo Triều Tiên với việc đối thoại trong cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này.

Trong cuộc gặp với thành viên gia đình của một số người Nhật bị Triều Tiên bắt cóc nhiều thập kỷ trước, Thủ tướng Abe nói: “Chúng tôi coi cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên như một sự khởi đầu. Nhật cũng nên tiếp xúc trực tiếp với Triều Tiên để giải quyết vấn đề”. Tổng thống Trump cho biết ông đã nói về vấn đề này với lãnh đạo Triều Tiên.

Các nguồn tin từ chính phủ Nhật mà báo Nikkei có được cho thấy hai phía Nhật và Triều Tiên đang bàn thảo về thời gian và địa điểm của cuộc gặp. Cơ hội đầu tiên để hai bên gặp nhau có thể là Diễn đàn Kinh tế phương Đông (REEF) tổ chức tại Vladivostok vào giữa tháng 9/2018. Thủ tướng Abe đã có kế hoạch tham dự.

Trong cuộc gặp vào ngày thứ Năm với ông Kim Yong Nam, Chủ tịch Quốc hội Triều Tiên, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhắc lại lời mời lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đến Nga. Việc sắp xếp cho cuộc gặp giữa Nhật và Triều Tiên sẽ giúp cho ông Putin có khả năng gây ảnh hưởng lên Triều Tiên.

Cuộc họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc dự kiến tổ chức vào cuối tháng 9/2018 tại New York có thể mang đến cho Nhật và Triều Tiên cơ hội tốt.

Dù đã có những gợi ý về một cuộc gặp tại Bình Nhưỡng, Thủ tướng Abe và những trợ lý của ông rất thận trọng với việc Thủ tướng Nhật đến thăm Bình Nhưỡng trước khi vấn đề bắt cóc người Nhật có những bước tiến mới.

Vị thế chính trị của Thủ tướng Abe chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực nếu ông ấy trở về từ Triều Tiên mà không có kết quả nào cụ thể, như vậy nhiều khả năng hai bên sẽ lựa chọn một nước thứ ba để gặp gỡ.

Từ hồi tháng 3/2018 khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói về việc ông sẽ gặp lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, Thủ tướng Nhật đã chuyển tập trung từ gây sức ép sang đối thoại. Nhật đã đề nghị hỗ trợ về kinh tế và nhân đạo để đổi lấy việc Bình Nhưỡng chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán.

Tokyo sẵn sàng chi trả những chi phí ban đầu cho việc khởi động lại hoạt động thanh tra của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) tại Triều Tiên, theo Chánh văn phòng nội các Nhật, ông Yoshihide Suga. Nhật từng góp nửa triệu USD khi IAEA gửi điều tra viên đến Triều Tiên vào năm 2007 với quan điểm hoạt động thanh tra là cần thiết để đạt được mục tiêu phi hạt nhân hóa hoàn toàn.

Nhật cũng đang có những cân nhắc về viện trợ kinh tế cho Triều Tiên. Tuyên bố chung Bình Nhưỡng năm 2002 cho thấy các khoản viện trợ và khoản vay lãi suất thấp có thể coi như những ví dụ về sự hỗ trợ từ phía Nhật sau khi quan hệ ngoại giao được bình thường hóa trong tương lai. Khi Nhật và Triều Tiên thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1965, Tokyo đã trợ cấp cho Triều Tiên 500 triệu USD, tính ra tỷ giá hiện nay sẽ tương đương với khoảng 10 tỷ USD.

Tuy nhiên, Thủ tướng Aabe không thể cam kết quá nhiều nếu không có sự ủng hộ tại nội địa. Một quan chức Bộ Ngoại giao Nhật tuyên bố: “Ngay cả sau cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên, quan điểm của chúng tôi vẫn sẽ là chúng tôi không thể bình thường hóa quan hệ mà không có giải pháp rõ ràng về vấn đề bắt cóc, hạt nhân và tên lửa”.

TRUNG MẾN