Thêm 6 tỉnh tiềm năng vào mạng lưới công viên địa chất

Hiện 6 tỉnh Quảng Ngãi, Đăk Nông, Cao Bằng, Gia Lai, Phú Yên, Bắc Cạn đã bước đầu hình thành công viên địa chất cấp tỉnh và đang trong quá trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO công nhận là công viên địa chất toàn cầu.

Để góp phần cụ thể hóa Quyết định số 1590/QĐ-TTg ngày 09/09/2014 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt đề án bảo tồn di sản địa chất, phát triển và quản lý mạng lưới Công viên địa chất ở Việt Nam.

Ngày 18/06/2016, tỉnh Hà Giang đã phối hợp với Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam và Viện Khoa học, Địa chất và Khoáng sản tổ chức hội thảo “Xây dựng Mạng lưới Công viên địa chất quốc gia và mô hình quản lý công viên địa chất tại Việt Nam”, tại Thị trấn Đồng Văn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang.

Thêm 6 tỉnh tiềm năng vào mạng lưới công viên địa chất - Ảnh 1

Toàn cảnh hội thảo “Xây dựng Mạng lưới Công viên địa chất quốc gia và mô hình quản lý công viên địa chất tại Việt Nam”. Ảnh: Lê Loan

Tại Việt Nam, hiện nay chúng ta mới có duy nhất một công viên địa chất toàn cầu là Cao nguyên đá Đồng Văn, Hà Giang. Từ khi thành lập và được UNESCO công nhận, công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn đã thực sự góp phần tích cực vào phát triển kinh tế xã hội của Hà Giang đặc biệt là về phát triển du lịch.

Thành công của Hà Giang đã thu hút sự chú ý của nhiều tỉnh, thành, cùng với đó các tỉnh đã có nguyện vọng tham gia vào mô hình công viên địa chất toàn cầu. Các chuyên gia, nhà khoa học, các địa phương đã phối hợp xây dựng Mạng lưới công viên địa chất quốc gia để bảo tồn các giá trị di sản, bảo vệ cảnh quan môi trường sinh thái và tạo sinh kế cho người dân.

Theo ông Lê Hoài Trung - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho biết: “Sẽ có những tiêu chí quốc tế riêng và các tiểu ban có trách nhiệm đánh giá các địa phương có đủ tiêu chí đáp ứng các điều kiện của UNESCO hay không. Trên cơ sở đó mới có xây dựng hồ sơ, tiến hành nghiên cứu khoa học, đánh giá. Dựa trên cơ sở đó thấy những địa phương có tiềm năng xây dựng hồ sơ, để có thể Chính phủ trình lên UNESCO để công nhận danh hiệu công viên địa chất toàn cầu”.

Hiện 6 tỉnh đã bước đầu hình thành công viên địa chất cấp tỉnh và đang trong quá trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO công nhận là công viên địa chất toàn cầu. Sau đó sẽ có hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể về DSĐC và công viên địa chất, xây dựng hồ sơ DSĐC và công viên địa chất và trình cấp có thẩm quyền xem xét, thẩm định, đánh giá, xếp hạng và công nhận.

6 tỉnh trong xây dựng hồ sơ trình UNESCO

Quảng Ngãi: Qua quá trình nghiên cứu của các chuyên gia, nhà khoa học, tỉnh đã được nhận khuyến nghị về những giá trị của di sản địa chất cũng như việc cấp thiết phải bảo tồn, tiếp tục nghiên cứu và phát huy giá trị của di sản địa chất tại đảo Lý Sơn và những khu vực ven biển của tỉnh Quảng Ngãi. Tháng 12/2015, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi ban hành Quyết định số 453/QĐ-UBND về việc thành lập Công viên địa chất Lý Sơn với diện tích khoảng 127km2 với số dân khoảng 66.740 người. Hiện đảo Lý Sơn và các khu vực lân cận của Quảng Ngãi đã lập hồ sơ trình UNESCO công nhận là công viên địa chất toàn cầu.

Đăk Nông: Giới thiệu tiềm năng di sản của Công viên Địa chất Núi lửa Krông Nô, nơi đây được biết đến với quần thể di sản thiên nhiên phong phú, di sản địa chất núi lửa độc đáo, di sản văn hóa đặc sắc. Với dãy núi Nâm Nung hùng vĩ, sông Sêrêpốk, cao nguyên bazan Mơ Nông, hệ thống hang động núi lửa, các khu bảo tồn thiên nhiên. Nơi đây có 40 dân tộc anh em sinh sống với bề dày lịch sử, văn hóa…

Cao Bằng: Giới thiệu thác Bản Giốc, hồ Thăng Then, đa dạng sinh học, truyền thống, các giá trị di sản văn hóa, lịch sử của đồng bào các dân tộc Cao Bằng. Dự thảo bao quát tối đa các giá trị di sản, bao gồm cả di sản địa chất, văn hóa, lịch sử, đa dạng sinh học, gồm hầu hết các huyện biên giới, quản lý đến đơn vị cấp huyện.

Gia Lai: Dự kiến phạm vi CVĐC Gia Lai là phần lớn huyện K’Bang, thị xã An Khê và một phần các huyện Măng Yang và Đăk Đoa, tổng diện tích khoảng 2500km2. CVĐC này gồm toàn bộ Vườn quốc gia Kon Ka Kinh trên cao nguyên Pleiku và khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Rang trên cao nguyên Kon Hà Nừng cùng phần thung lũng sông Ba chuyển tiếp giữa chúng.

Phú Yên: Khu vực các huyện Sông Cầu, Tuy An và một phần phía tây của Thị xã Tuy Hòa, kể cả các đảo ven bờ thuộc các huyện kể trên, tổng diện tích khoảng 1.250km2, dân số khoảng 250.000 người.

Bắc Cạn: Nghiên cứu và tìm hiểu nhận thấy Vườn Quốc gia Ba Bể có nhiều giá trị độc đáo để xây dựng CVĐC. Với sự đa dạng của các thành tạo địa chất, có nhiều loại đá khác nhau, từ đá vôi, các thành tạo lục nguyên đến cả các thành tạo magma. Các địa danh tạo nên điểm nhấn của Vườn Quốc gia Ba Bể như hồ Karst Ba Bể, dãy nón phóng vật cổ, thác Đầu Đẳng, hẻm vực karst Sông Năng, khoảng 20 hang động, hang hóa thạch…

Loan Lê