Tháng 11 - tháng 'sinh tử' của Obama?

Tổng thống Obama sẽ có chuyến công du châu Á dài ngày vào tháng này. Tuy nhiên, bầu không khí ảm đạm tại Washington bởi cuộc đối đầu lưỡng đảng sẽ gây áp lực lên Tổng thống Obama khiến ông có thể rút ngắn chuyến công du này.

Lịch trình công du nước ngoài tháng 11 của Tổng thống Obama sẽ vô cùng bận rộn: tuần đầu tiên, tham dự Hội nghị G20 ở Cannes; tuần thứ 2, dự Hội nghị Thượng đỉnh các lãnh đạo APEC ở Honolulu; tuần thứ 3 sẽ là một chuyến thăm đến Australia, đồng minh của Mỹ, dự Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á (EAS) và cuối cùng là tham gia Hội nghị Thượng đỉnh các Nguyên thủ quốc gia Mỹ - ASEAN ở Indonesia.

Tất cả diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Obama đang nhận được nhiều lời khen ngợi bởi thời gian gần đây bắt đầu tập trung sự chú ý vào khu vực châu Á – Thái Bình Dương và chủ động tham gia nhiều cam kết với khu vực năng động này.

Tháng 11 này, Obama sẽ có một chuyến công du châu Á dài ngày.

Nguyên nhân là, việc thúc đẩy lợi ích tại châu Á về cơ bản sẽ giúp khôi phục nền kinh tế Mỹ và việc duy trì hòa bình và ổn định trong thế kỷ 21, trong đó có việc duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương sẽ là nền tảng cho việc hoạch định chính sách Mỹ.

Do đó, tháng 11 sẽ là một cuộc sát hạch thực sự đối với Tổng thống Obama cho sự chuyển hướng chiến lược mới này và nếu lựa chọn đúng, hiểu và nắm bắt được thời cơ, Chính quyền Obama có thể gặt hái được những thành quả tốt đẹp và nâng cao uy tín trước thềm bầu cử Tổng thống Mỹ vào năm sau.

Tuy nhiên, một lịch trình dày đặc như vậy sẽ vô cùng vất vả và có thể gây ra những bất lợi cho Tổng thống Obama trong bối cảnh ảm đảm của tình hình chính trị trong nước hiện nay bởi cuộc đối đầu lưỡng đảng trước thềm bầu cử Tổng thống Mỹ vào năm sau. Do đó, chuyến công du của Tổng thống có khả năng sẽ bị rút ngắn bớt.

Tuy nhiên, có vẻ như Tổng thống Obama và đội ngũ cộng sự của ông đang đứng trước tình thế “tiến thoái lưỡng nan” bởi nếu không tham gia những Hội nghị quan trọng trên, an ninh quốc gia cũng như lợi ích kinh tế và thương mại của Mỹ sẽ có nguy cơ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Do đó, để tránh bị mất đi những lợi ích này, chuyến đi của Tổng thống Obama là vô cùng cần thiết.

Ngoài ra, chuyến công du của ông Obama quan trọng còn vì nó sẽ giúp đảm bảo an ninh quốc gia Mỹ. Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố: “Chúng tôi phải giữ vị trí lãnh đạo trong một thế giới mà an ninh quốc gia được định hình, đảm bảo trong các phòng họp và các Hội nghị cũng như trên chiến trường”. Và tuyên bố này của bà Hillary nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ phía ông Obama.

Hơn nữa, về mặt chiến lược và quốc phòng, chuyến công du của Tổng thống Obama cũng được cho là rất đáng để đi.

Trước đó, Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Leon Panetta đã nhận lời mời của người đồng nhiệm Indonesia Purnomo Yusgiantoro tới thăm Indonesia. Tại đây, ông Panetta đã gặp gỡ các Bộ trưởng quốc phòng ASEAN bên lề Hội nghị Bộ trưởng quốc phòng các nước ASEAN được tổ chức tại Bali và nhấn mạnh việc Mỹ đang bắt đầu chuyển trọng tâm chiến lược an ninh quốc gia sang châu Á.

“Mục đích chuyến thăm của tôi là muốn thông báo rõ ràng rằng châu Á – Thái Bình dường sẽ là một ưu tiên chiến lược đối với Mỹ. Chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì quân đội nhằm bảo vệ khu vực này…và chúng tôi sẽ vẫn là một thế lực tại khu vực Thái Bình Dương”.

Trước đó, hồi giữa tháng 10, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ chuyên trách An ninh Quốc tế và Không phổ biến vũ khí Thomas M. Countryman cũng có chuyến thăm đến Indonesia, Malaysia, Việt Nam, và Thái Lan nhằm mở rộng hợp tác về ngăn chặn việc phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Hơn nữa, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Kurt Campbell phụ trách các vấn đề Đông Á - Thái Bình Dương cũng đang tích cực xúc tiến các công việc liên quan đến các mối quan hệ an ninh, chính trị cho tới các cơ hội đầu tư kinh tế, thương mại ở trong khu vực này.

Những động thái của ông Campbell cùng các chuyến thăm viếng hồi tháng 10 của Bộ trưởng Panetta hay Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Thomas M. Countryman đều được xem là những bước đi trước dọn đường cho chuyến công du của Tổng thống Obama vào tháng 11 này.

Quan trọng hơn nữa, theo Diplomat, chuyến công du của Tổng thống Obama phải nên là một chuyến công du thực chất chứ không phải chỉ là một sự hiện diện đơn thuần. Tổng thống Mỹ cần phải để cho Trung Quốc thấy rằng Washington đang nghiêm túc thực hiện các cam kết của họ để duy trì hòa bình và an ninh đã cam kết ở khu vực biển Đông và cả những vùng lãnh thổ tranh chấp khác.

Mỹ cần phải sát cánh cùng châu Á vào tháng 11 này nhằm cam đoan một lần nữa những cam kết của Mỹ đối với khu vực, làm châu Á yên lòng cũng như nhắc nhở các quốc gia khác rằng Mỹ sẽ không quên các thỏa thuận mà họ đã ký.

Do vậy, rõ ràng tháng 11 là một tháng có ý nghĩa quan trọng đối với cả Mỹ lẫn châu Á – Thái Bình Dương. Nhưng cuộc đối đầu lưỡng đảng ở Washington đang tạo ra bầu không khí u ám cho bối cảnh chính trị bên trong nước Mỹ. Tổng thống Obama sẽ có thể phải đối mặt với những chỉ trích gay gắt với mỗi phút ông không có mặt ở bên trong Nhà Trắng. Tuy nhiên, theo như Winston Churchill thì “cái giá của sự vĩ đại là trách nhiệm”.

Mỹ chia rẽ khối đoàn kết Nam Á?