Tham nhũng đặc biệt

Trong bất cứ nền kinh tế nào cũng phải có mối quan hệ giữa các quan chức Nhà nước với doanh nghiệp (DN) để quản lý và thúc đẩy sản xuất kinh doanh, đó là mối quan hệ bình thường và tích cực.

Tuy nhiên hiện nay, sự “đi đêm” giữa cán bộ có chức quyền với DN đang diễn ra rất phức tạp, ở nhiều tầng nấc, khó phát hiện và xử lý. Nhiều chủ tịch tỉnh, lãnh đạo cấp cao của bộ - ngành bị kỷ luật, cách chức trong thời gian gần đây, nguyên nhân đều có mối quan hệ “mờ ám” với DN. Rồi hàng loạt vụ án lớn xảy ra từ trước đến nay (PMU 18, Vinashin, Vinalines...) cũng có hơi hướng của những cái “bắt tay” nhuốm màu lợi ích giữa cán bộ Nhà nước với DN. Ngay tại diễn đàn cao nhất của Quốc hội, nhiều đại biểu đã chỉ ra rằng sự thất thoát trong các dự án để “bôi trơn” hệ thống công quyền là rất lớn nhưng vẫn chưa bị ngăn chặn và đẩy lùi.

Tác hại của các mối quan hệ không bình thường giữa một bộ phận cán bộ có chức quyền với DN là rất lớn trên nhiều mặt đối với xã hội, kinh tế và đạo đức. Nó là một dạng tham nhũng đặc biệt dẫn đến “lợi ích nhóm”, có thể chi phối cả nền kinh tế, thậm chí là chính trị. Quan hệ không bình thường sẽ tạo ra môi trường kinh doanh thiếu lành mạnh, bóp méo các chính sách của Nhà nước - thay vì ban hành để phục vụ cho đại bộ phận nhân dân, cho người lao động, nó lại quay hướng chỉ để phục vụ cho một số ít DN.

Hiện tượng quan hệ không bình thường như trên còn thể hiện sự xuống cấp về đạo đức của cả chủ DN lẫn cán bộ, đảng viên. Ở một góc độ khác, kiểu làm ăn như vậy không sớm thì muộn sẽ hủy hoại môi trường kinh doanh và nếu không kịp thời cải thiện thì những DN kinh doanh đàng hoàng chắc chắn bị thiệt thòi trước sự cạnh tranh không lành mạnh nhờ vào “quan hệ” của các DN khác.

Một mối nguy cũng không kém quan trọng do mối quan hệ “không bình thường” để lại là sự mất lòng tin của người dân. Trong thời buổi kinh tế gặp nhiều khó khăn, thu nhập bình quân đầu người thấp, hộ nghèo còn cao, cả những người có cống hiến “vào sinh, ra tử” để bảo vệ đất nước vẫn còn vô vàn khó khăn thì những cán bộ có chức, quyền nhờ “đi đêm” với DN làm giàu bất chính.

Đảng và Nhà nước đã có nhiều quyết sách và quyết tâm chính trị trong phòng chống tham nhũng; quan hệ mờ ám giữa những người có chức, quyền với DN cũng đã được đề cập, lên án. Tuy nhiên, lần này mối quan hệ mờ ám được nhận diện một cách rõ ràng, đầy đủ thông qua đề tài nghiên cứu từ cơ quan kiểm tra cao nhất của Đảng - Ủy ban Kiểm tra Trung ương - cho thấy sự quyết tâm tìm ra biện pháp ngăn chặn có tính khả thi và hiệu quả nhất.

Công cuộc phòng chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước càng thêm hiệu quả khi các mối quan hệ không bình thường của cán bộ, đảng viên có chức, quyền với DN được triệt tiêu.