Tập trung chuẩn bị cho sản xuất lúa vụ Đông Xuân các tỉnh phía Bắc

Các địa phương bố trí thời vụ gieo cấy phù hợp theo nguyên tắc đảm bảo lúa phân hóa đòng và trỗ gặp thời tiết thuận lợi, tránh rét 'nàng Bân' khi lúa trỗ, tránh lụt tiểu mãn ở vùng đất thấp khi thu hoạch, đồng thời thuận lợi cho việc gieo cấy sớm lúa vụ Hè Thu, vụ Mùa và triển khai vụ Đông 2019.

Đó là một trong những yêu cầu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đối với các tỉnh phía Bắc nhằm chuẩn bị cho sản xuất lúa vụ Đông Xuân 2018-2019.

Ảnh minh họa (Ảnh: BT)

Theo Bộ NN&PTNT, vụ Hè Thu, vụ Mùa 2018 tại các tỉnh phía Bắc, tình hình thời tiết, sâu bệnh hại diễn biến phức tạp. Ngay từ đầu vụ liên tiếp các đợt nắng nóng kéo dài; đồng thời từ tháng 8 đến nửa đầu tháng 10 đã xuất hiện 3 cơn bão, trong đó bão số 4 đổ bộ trực tiếp vào Thanh Hóa và gây mưa lớn diện rộng cho khu vực Bắc bộ và Bắc Trung bộ.

Do ảnh hưởng của bão số 3, số 4 và các đợt mưa lũ tháng 7-8/2018 đã gây thiệt hại lớn về sản xuất ở một số địa phương. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo sát sao từ Trung ương đến địa phương và sự nỗ lực của người dân đã cố gắng khôi phục sản xuất, hạn chế tối đa thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây ra. Kết quả sản xuất vụ Hè Thu, vụ Mùa 2018 tại các tỉnh phía Bắc đã đạt thắng lợi cả về sản lượng và giá trị.

Tổng diện tích gieo cấy lúa vụ Hè Thu, vụ Mùa 2018 đạt 1.292 nghìn ha, giảm khoảng 20 nghìn ha so với cùng kỳ năm 2017. Dù vậy, sản lượng lúa ước đạt 6,453 triệu tấn, tăng hơn so với cùng kỳ 2017 khoảng 343 nghìn tấn.

Các địa phương đã tích cực áp dụng một số biện pháp kỹ thuật có hiệu quả, cơ cấu giống đã có những chuyển biến tích cực; tỷ lệ gieo cấy các giống ngắn ngày, cực ngắn ngày, giống lúa chất lượng tăng cao so với năm 2017. Đồng thời, sử dụng giống có khả năng chống chịu khá với sâu bệnh và điều kiện bất thuận, sử dụng phân tổng hợp NPK, áp dụng các biện pháp tưới nước hiệu quả, tiết kiệm,…

Đặc biệt, các địa phương đã vào cuộc tích cực, chỉ đạo quyết liệt và khống chế thành công nguy cơ của bệnh lùn sọc đen phương nam, diện tích bị thiệt hại vụ Mùa 2018 không đáng kể so với vụ mùa 2017.

Bên cạnh đó, chương trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng được đẩy mạnh nhằm tăng giá trị sản xuất trồng trọt và thu nhập của nông dân. Trong năm 2018, các tỉnh phía Bắc chuyển đổi khoảng 10.487ha, trong đó, diện tích chuyển đổi từ đất 2 vụ lúa là 5.596 ha và đất 1 vụ lúa là 4.891ha. Tỷ lệ áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất lúa ngày càng tăng và nhiều mô hình sản xuất có hiệu quả cao đã được các địa phương áp dụng và nhân rộng, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Theo Bộ NN&PTNT, nhận định vụ Đông Xuân 2018-2019, rét có xu hướng ấm hơn so với trung bình nhiều năm (TBNN) nhưng vẫn có khả năng sẽ xuất hiện các đợt rét đậm, rét hại kéo dài từ 4-7 ngày, tập trung trong tháng 1/2019 và nửa đầu tháng 2/2019. Trong khi đó, vụ Đông Xuân là vụ sản xuất chính quyết định giá trị, sản lượng lương thực, giá trị tăng trưởng của lĩnh vực trồng trọt, vì vậy, Bộ NN&PTNT đề nghị các Cục, Vụ chuyên ngành, các địa phương tập trung và chỉ đạo sát sao kế hoạch gieo trồng vụ Đông Xuân 2018-2019.

Với kế hoạch diện tích lúa gieo trồng 1,122 triệu ha, giảm khoảng 5,6 nghìn ha so với lúa vụ Đông Xuân 2017-2018; năng suất trung bình đạt 64,3 tạ/ha, tăng 0,2 tạ/ha so với năm trước.

Các địa phương bố trí thời vụ gieo cấy phù hợp theo nguyên tắc đảm bảo lúa phân hóa đòng và trỗ gặp thời tiết thuận lợi, tránh rét “nàng Bân” khi lúa trỗ, tránh lụt tiểu mãn ở vùng đất thấp khi thu hoạch, đồng thời thuận lợi cho việc gieo cấy sớm lúa vụ Hè Thu, vụ Mùa và triển khai vụ Đông 2019.

Bộ NN&PTNT yêu cầu các tỉnh Bắc Trung bộ chủ yếu sử dụng giống ngắn ngày, cực ngắn ngày, hạn chế tối đa giống dài ngày, đảm bảo lúa trỗ từ 10/4 đến 25/4 đối với các tỉnh từ Quảng Bình đến Thừa Thiên Huế, và từ 25/4 đến 5/5 đối với các tỉnh từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh. Các tỉnh Đồng bằng sông Hồng, Trung du miền núi phía Bắc hạn chế tối đa trà xuân sớm, xuân trung, tập trung chủ yếu trà xuân muộn, gieo mạ xung quanh tiết lập xuân và tập trung cấy sau Tết Nguyên đán, kết thúc cấy trong tháng 2/2019 bằng các giống lúa ngắn ngày, đảm bảo lúa trỗ tập trung từ 10-20/5/2019.

Mỗi địa phương cần rà soát cơ cấu giống lúa, lựa chọn 3-4 giống chủ lực, 3-4 giống bổ sung, tỷ lệ mỗi giống không quá 30% diện tích để tránh rủi ro, dự phòng hạt giống khoảng 10%.

Cùng với đó, đảm bảo đủ số lượng và chất lượng mạ xuân có ý nghĩa quyết định thắng lợi của vụ lúa Đông Xuân, do vậy, cần hướng dẫn nông dân thực hiện tốt kỹ thuật làm mạ Xuân, lưu ý che phủ nilon 100% diện tích mạ xuân để phòng tránh rét và ngăn chặn xâm nhập của rầy gây bệnh ngay trên mạ, sử dụng mạ non khi cấy.

Mặt khác, khuyến khích mở rộng phương thức mạ khay, máy cấy, dịch vụ trọn gói và cánh đồng lớn một giống, một trà, áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến, sử dụng vật tư đầu vào hợp lý, hiệu quả, liên kết bao tiêu sản phẩm./.

BT