Tăng khung thuế bảo vệ môi trường với xăng là chưa phù hợp

Chiều 13.9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH) lần đầu cho ý kiến với dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Thuế bảo vệ môi trường.

Tăng khung thuế bảo vệ môi trường với xăng là chưa phù hợp - Ảnh 1

Nội dung dư luận quan tâm nhất của dự thảo luật này là đề xuất tăng gấp đôi khung thuế bảo vệ môi trường (BVMT) đối với xăng, từ mức cao nhất 4.000 đồng/lít như hiện nay lên 8.000 đồng/lít. Thẩm tra sơ bộ, Ủy ban Tài chính và Ngân sách cho rằng việc so sánh về tỷ lệ thuế trên giá cơ sở của VN với một số nước đang ở mức thấp (37,49% đối với xăng) như tờ trình của Chính phủ để làm căn cứ điều chỉnh mức thuế BVMT là chưa phù hợp với thực tế thu nhập của người dân VN. Bộ Tài chính cũng chưa làm rõ được lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu đối với xăng, dầu và số giảm thu ngân sách từ xăng, dầu theo lộ trình cắt giảm này; chưa có đánh giá tác động trong trường hợp điều chỉnh lên mức trần đối với xăng, dầu sẽ góp phần tăng thu ngân sách bao nhiêu, tác động như thế nào đến sản xuất trong nước và đời sống của người dân, cũng như tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra lưu ý xăng, dầu là mặt hàng thiết yếu cho toàn xã hội, là đầu vào của hầu hết các ngành, lĩnh vực sản xuất và đời sống của người dân và mức thuế cụ thể đối với xăng, dầu hiện nay vẫn chưa điều chỉnh tăng đến mức trần đã được quy định tại luật hiện hành. Hơn nữa, trong cơ cấu về số thu từ các đối tượng chịu thuế BVMT, thu thuế BVMT đối với xăng, dầu chiếm tới 93,4% tổng số thu thuế BVMT giai đoạn 2012 - 2016, nhưng xăng dầu không phải là đối tượng gây ô nhiễm môi trường lớn nhất trong các sản phẩm gây ô nhiễm môi trường, mà lại tiếp tục điều chỉnh ở mức trần cao gấp 2 lần mức trần hiện nay cũng được cho là chưa thuyết phục.

Thường trực Ủy ban Tài chính và Ngân sách đề nghị Chính phủ cần làm rõ cơ sở khoa học để đề xuất nâng khung thuế đối với xăng, dầu lên gấp 2 lần như dự thảo luật; đánh giá tác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh và sức cạnh tranh của doanh nghiệp, đời sống của người dân, tăng trưởng kinh tế và tác động đến việc định hướng hạn chế sử dụng sản phẩm gây ô nhiễm môi trường là xăng, dầu như mục tiêu của thuế BVMT. Đặc biệt là đánh giá tác động đến giá vận tải, giá hàng hóa của các mặt hàng thiết yếu… để làm căn cứ xác định việc điều chỉnh tăng khung thuế BVMT đối với xăng, dầu. Đồng thời, việc điều chỉnh tăng phải phân kỳ, có lộ trình phù hợp với tăng trưởng kinh tế, sức chịu đựng của người dân và doanh nghiệp.

Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân nhận xét rằng hiếm khi một dự án luật nào mà quan điểm của cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra lại cách xa nhau đến thế.

Chí Hiếu