Tăng cường khả năng cảnh báo dông, sét, bão và mưa

Để nâng cao khả năng phát hiện các cơn bão nhiệt đới, dự báo được thời gian thực, dự báo hạn ngắn và cảnh báo sớm, kịp thời các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt, Tổng cục Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã xây dựng dự án ''Nâng cấp khả năng cảnh báo dông, sét, bão và mưa của Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia-Việt Nam''.

Theo đó, dự án sẽ lắp đặt 5 trạm ra đa thời tiết phân cực đôi hiện đại tại Nha Trang-Khánh Hòa; Việt Trì-Phú Thọ; Pleiku-Gia Lai; Qui Nhơn-Bình Định và Pha Đin-Điện Biên.

Thạc sĩ Bùi Thị Hồng Trang, Tổng cục Khí tượng Thủy văn Quốc gia, chia sẻ: Đài Khí tượng cao không ra đa thời tiết là một trong những thiết bị quan trắc hiện đại, có khả năng cung cấp thông tin liên tục về các hiện tượng thời tiết có quy mô từ vài km đến vài trăm km, với độ phân dải cao phục vụ tốt cho công tác dự báo dông, mưa lớn cục bộ và quan trắc bão gần bờ.

Thông tin ra đa được sử dụng như nguồn thông tin đặc biệt quan trọng bổ sung kết hợp với thông tin quan trắc bề mặt, khí tượng cao không, khí tượng vệ tinh, đo mưa… phục vụ yêu cầu nghiệp vụ của Cơ quan Khí tượng Thủy văn trong những trường hợp không có điều kiện để thu thập đầy đủ các thông tin nói trên.

Chủng loại ra đa được lựa chọn lắp đặt là ra đa băng sóng C-WRM200 Doppler phân cực đôi của Vaisala. Khác với các ra đa doppler phân cực đơn hiện có, thế hệ ra đa phân cực đôi mới vận hành bằng chế độ STAR (truyền và nhận đồng thời theo cả phương ngang và phương thẳng đứng H và V), hoặc chế độ LDR (chế độ khử cực tuyến tính, trong đó truyền độc lập và nhận cả hai H và V).

Thế hệ ra đa mới với công nghệ ra đa thời tiết phân cực đôi có thể cung cấp cho các nhà khí tượng học thông tin ra đa với độ nhạy tốt hơn, chi phí thấp hơn đáng kể với khả năng hiệu chỉnh suy giảm trong mưa lớn. Công nghệ của thế hệ ra đa mới đã góp phần giải quyết vấn đề suy giảm lâu nay với các ra đa thời tiết băng C.

Bằng việc tính toán sự lệch pha giữa các tín hiệu phản hồi vô tuyến theo phương nằm ngang và thẳng đứng, ra đa thời tiết phân cực có thể tính toán chính xác sự suy giảm trong mưa. Ra đa sử dụng phần mềm HydroClass™ để xử lý tín hiệu.

Phần mềm sử dụng đo phân cực bằng thuật toán logic mở để phân loại các mục tiêu theo kích thước, hình dạng hạt như mưa đá, mưa rào, tuyết, tuyết ướt hoặc các mục tiêu phi khí tượng khác (như nhiễu trên biển, chim, côn trùng, tuốc bin gió, mảnh vỡ quân sự).

Trong khi ra đa Doppler truyền thống có thể lọc loại bỏ các mục tiêu tĩnh, thì với công nghệ HydroClass™ có thể loại bỏ mục tiêu phi khí tượng như nhiễu sóng biển, hoặc các mục tiêu phi khí tượng di chuyển khác trong khí quyển.

Radar phân cực kép ngoài ưu điểm trong việc tăng cường chất lượng số liệu, còn hữu ích trong việc nâng cao độ chính xác khả năng dự báo và cảnh báo các thời tiết nguy hiểm với khả năng phân loại hạt.

Bên cạnh đó, sự phát triển của một cơn dông có thể được nhận biết thông qua các biến phân cực khác nhau, vì nó có thể xác định các khu vực nguy hiểm trong cơn dông như khu vực dòng thăng, giáng… Với nhận dạng này, các khu vực nguy hiểm có thể được chú tâm theo dõi sự phát triển của các cơn dông, sau đó cảnh báo và dự báo ngắn hạn cho các cơn dông riêng lẻ và các hiện tượng đi kèm có thể được cải thiện.

PV