Tận dụng thời gian 'vàng' để cấp cứu người bệnh

Cách đây hai năm, TP Hồ Chí Minh chỉ có một Trung tâm Cấp cứu 115 nhưng hiện nay đã mở thêm 21 Trạm Cấp cứu vệ tinh 115 (Trạm 115), phủ khắp địa bàn thành phố, giúp tận dụng thời gian “vàng” để cấp cứu người bệnh kịp thời hơn.

Tận dụng thời gian 'vàng' để cấp cứu người bệnh - Ảnh 1

Đây là nỗ lực rất lớn của ngành y tế thành phố nhằm góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP Hồ Chí Minh lần thứ 10, nhiệm kỳ 2015-2020, hướng đến mục tiêu xây dựng TP Hồ Chí Minh có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.

Cách đây vài ngày, vào khoảng 21 giờ, Trạm 115 đặt tại Bệnh viện (BV) Đa khoa Xuyên Á (huyện Củ Chi) nhận được cuộc điện thoại báo có một thanh niên độ 20 tuổi bị tai nạn giao thông do say rượu. Năm phút sau, đội cấp cứu có mặt tại hiện trường, ghi nhận bệnh nhân nằm sấp, bất tỉnh; chân phải gần đứt lìa, mất nhiều máu. Đội cấp cứu đã kịp cố định cột sống cổ, cố định chân gãy và cầm máu cho nạn nhân, đưa vào phẫu thuật khẩn. Ca mổ kéo dài bốn giờ, nạn nhân được truyền bốn đơn vị máu. Hiện, bàn chân bệnh nhân đã hồng hào, mạch rõ. Nếu cấp cứu chậm chừng năm phút thì người bệnh có nguy cơ mất chân phải do hoại tử.

Trạm 115 đặt tại BV Đa khoa Sài Gòn (quận 1) mới đây cũng đã kịp thời cứu sống người bệnh nam, 50 tuổi, lên cơn hen cấp, tím tái, khó thở. Trong trường hợp này, nếu đội cấp cứu đến trễ khoảng ba phút thì người bệnh có nguy cơ chết não, phải sống thực vật, thậm chí có thể tử vong...

Theo Phó Giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, thời gian qua, một vấn đề mà xã hội rất quan tâm và còn gặp không ít khó khăn là khi không may có người bị tai nạn hoặc bị bệnh nặng rơi vào tình trạng nguy kịch thì cần được các y bác sĩ sơ cấp cứu, đưa vào BV sớm nhất để được chẩn đoán và can thiệp điều trị kịp thời. Đây là thách thức không nhỏ đối với ngành y tế của một thành phố đông dân nhất nước với tình hình giao thông thường xuyên bị tắc nghẽn. Với một Trung tâm Cấp cứu 115 được thành lập từ năm 2013 thì không thể đáp ứng được.

Nhằm phát triển nhanh mạng lưới cấp cứu vệ tinh 115, ngành y tế thành phố đã xây dựng ba loại hình Trạm 115 để các BV chủ động đăng ký tham gia. Loại hình 1, BV chịu trách nhiệm hoàn toàn về tổ chức trạm vệ tinh, cơ sở hạ tầng, xe cấp cứu và đội ngũ nhân viên y tế cấp cứu ngoại viện. Loại hình 2, BV chịu trách nhiệm về cơ sở hạ tầng, một phần về xe cấp cứu và đội ngũ nhân viên y tế cấp cứu ngoại viện. Loại hình 3, BV chịu trách nhiệm cơ sở hạ tầng, Trung tâm Cấp cứu 115 chịu trách nhiệm hoàn toàn về xe cấp cứu và nhân viên cấp cứu ngoại viện.

Trạm 115 tại các BV sẽ tận dụng thời gian "vàng" trong điều trị; bố trí ê-kíp y bác sĩ, xe cấp cứu bảo đảm trực cấp cứu 24/24 giờ và xử lý cấp cứu nạn nhân không quá 5 phút kể từ khi tiếp nhận thông tin.

Kế hoạch đặt ra trong năm 2016 là thành lập sáu Trạm 115, nhưng với mô hình mới được triển khai, đến giữa tháng 12-2016 đã có 21 Trạm 115 được thành lập tại bốn cửa ngõ và trạm trung tâm. Các trạm đều trang bị xe cấp cứu có các thiết bị phù hợp để cấp cứu ngoài hiện trường. Riêng Trạm 115 đặt tại BV quận Thủ Đức còn trang bị thiết bị định vị để xác định vị trí người bệnh, xác định vị trí các xe cấp cứu.

Nếu năm 2014, số cuộc gọi đến tổng đài 115 là 6.805 cuộc; năm 2015 là 9.795 cuộc; thì chỉ trong 10 tháng năm 2016, mạng lưới cấp cứu 115 của thành phố đã nhận được 11.854 cuộc gọi, tăng gần 200% so với năm 2014. Điều này chứng tỏ người dân tin tưởng hơn vào mạng lưới cấp cứu 115 của thành phố. Từ khi triển khai đến nay, đã có 26 trường hợp người bệnh được cứu sống sau khi các đơn vị triển khai quy trình báo động đỏ. Trong đó, cứu sống người bệnh nhờ thực hiện báo động đỏ nội viện là 21 trường hợp, báo động đỏ liên viện là sáu trường hợp.

Mô hình Trạm Cấp cứu vệ tinh 115 của TP Hồ Chí Minh với sự tham gia của các BV là sự vận dụng sáng tạo các mô hình đang triển khai trên thế giới, phù hợp với thực tế của thành phố, đáp ứng được nhu cầu của người dân khi có vấn đề sức khỏe cần đến cơ sở y tế, tiếp cận người bệnh trong thời gian sớm nhất, tận dụng thời gian "vàng” để cứu sống người bệnh. Việc phát triển mạng lưới cấp cứu vệ tinh tại các BV đạt hiệu quả nhờ vào sự năng động của các BV khi tham gia vào mạng lưới cấp cứu vệ tinh, đội ngũ cán bộ y tế tham gia vào mạng lưới cấp cứu ngoài BV nhiệt tình, có trách nhiệm...