Tạm ngưng hoạt động cụm mỏ đá Tân Cang nếu có tác động xấu đến sông Buông

Trước nguy cơ đe dọa đến sông Buông của hoạt động khai thác đá tại cụm mỏ Tân Cang, phường Phước Tân, TP.Biên Hòa, lãnh đạo UBND tỉnh khẳng định cần nhanh chóng thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM) tổng thể đối với cụm mỏ này; đồng thời cho biết sẵn sàng ngưng khai thác đối với cụm mỏ Tân Cang nếu có ảnh hưởng đến sông Buông.

Một mỏ khai thác đá có độ sâu hàng chục mét được bố trí sát sườn sông Buông. Ảnh: Q. Nhi

* Không thể chậm trễ

Sông Buông là con sông nội tỉnh lớn nhất Đồng Nai và cũng là một trong những nguồn cung cấp nước cho sông Đồng Nai. Tuy nhiên, việc thiếu ĐTM tổng thể cho cụm mỏ Tân Cang khiến những ảnh hưởng của hoạt động khai thác đá đến con sông này chưa được tính toán hết.

Cụm mỏ đá Tân Cang gồm có 10 mỏ khai thác đá đang hoạt động, trong số này có 5 mỏ được bố trí giáp sườn sông Buông với chiều dài mỗi mỏ lên đến hàng trăm mét. Theo đo đạc mới nhất trên bản đồ, hiện có các vị trí thuộc các mỏ khai thác đá Ấp Miễu, Tân Cang 2, Tân Cang có khoảng cách gần nhất với mép sông Buông chỉ ở mức 50m.

Ông Nguyễn Ngọc Hưng, Phó giám đốc Sở Tài nguyên - môi trường (TN-MT) cho biết, cụm mỏ đá Tân Cang hiện có 10 mỏ đang hoạt động. Theo quy định, tất cả các mỏ này đều đã thực hiện đánh giá và có phê duyệt ĐTM. Tuy nhiên, sau khi rà soát lại tổng thể, cơ quan chức năng đánh giá, việc khai thác đá ở cụm mỏ Tân Cang có nguy cơ đe dọa sự sống còn của sông Buông.

Nguyên nhân do có quá nhiều mỏ khai thác đá được bố trí dọc 2 bên sườn sông Buông khiến trong tương lai con sông này sẽ phải gánh chịu những hậu quả nặng nề. “Sau khi khai thác xong 2 bên sườn sông Buông đoạn qua phường Phước Tân sẽ là những vực sâu dài hàng trăm mét, sâu hàng chục mét. Lúc này đoạn sông sẽ như một đập nổi nằm trên vách sâu, ẩn chứa rất nhiều hiểm họa” - ông Nguyễn Ngọc Hưng cho hay.

Trước thực tế này, Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh đã yêu cầu Sở TN-MT nhanh chóng hoàn tất các thủ tục để đánh giá tổng thể tác động của cụm mỏ Tân Cang đối với sông Buông.

Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh, trước đây do đánh giá độc lập từng mỏ nên chưa nói đến tác động của hoạt động khai thác đá ảnh hưởng đến sông Buông. Hiện đã có khả năng xuất hiện những nguy cơ thì cần thực hiện việc đánh giá tổng thể. Bởi, nếu như có vấn đề gì như: xảy ra mọt hay lỗ rỗng hoặc nghiêm trọng hơn là sập sườn gây mất sông Buông đi thì tác động đến môi trường là rất nghiêm trọng.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh nhấn mạnh, phải đánh giá tác động của cụm mỏ Tân Cang đến sông Buông, nếu thật sự tác động thì phải có giải pháp để phòng ngừa, ứng phó. Thậm chí, nếu có tác động lớn thì tỉnh cũng sẵn sàng tạm ngưng hoạt động khai thác của cụm mỏ chứ không thể nào để tác động rồi mất một con sông. Bên cạnh việc xúc tiến các thủ tục thuê đơn vị tư vấn tiến hành khảo sát, đánh giá tổng thể ảnh hưởng hoạt động của cụm mỏ đá Tân Cang đối với sông Buông, Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh cũng yêu cầu Sở TN-MT mời các nhà khoa học thành lập Hội đồng đánh giá về vấn đề này. “Việc đánh giác tác động tổng thể cần làm nhanh, không thể chậm trễ nữa”.

* Doanh nghiệp chia sẻ kinh phí

Theo ông Nguyễn Ngọc Hưng, khi chấp thuận kiến nghị của Sở TN-MT về việc thực hiện ĐTM tổng thể cụm mỏ Tân Cang, UBND tỉnh cũng yêu cầu sở dự toán kinh phí thực hiện để bố trí nguồn vốn.

Tuy nhiên, trong bối cảnh ngân sách khó khăn, đồng thời để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, Sở TN-MT đã làm việc với các doanh nghiệp khai thác đá ở cụm mỏ Tân Cang để kêu gọi các đơn vị này cùng chia sẻ gánh nặng kinh phí. “Mới đây Sở TN-MT đã mời các doanh nghiệp tại cụm mỏ Tân Cang làm việc để thông báo chủ trương thực hiện ĐTM tổng thể cho cụm mỏ. Các doanh nghiệp cũng đã đồng ý đóng góp kinh phí thực hiện hoạt động này”- ông Nguyễn Ngọc Hưng cho biết.

Sông Buông có nguy cơ bị đe dọa bởi các hoạt động khai thác đá của cụm mỏ Tân Cang, phường Phước Tân, TP.Biên Hòa. Ảnh: Q. Nhi

Hiện nay, Sở TN-MT cũng đã có kiến nghị đến Bộ TN-MT hướng dẫn thực hiện việc đánh giá ĐTM tổng thể đối với cụm mỏ Tân Cang do hiện nay chưa có hướng dẫn cụ thể nào đối với hoạt động này.

Phó giám đốc Sở TN-MT Nguyễn Ngọc Hưng cho biết, hướng đề xuất của Đồng Nai là đề nghị Bộ TN-MT thực hiện ĐTM tổng thể này. Bởi thực tế, hiện nay, tất cả ĐTM của các mỏ khai thác đá ở cụm mỏ Tân Cang cũng như các mỏ đá trên địa bàn tỉnh đều do Bộ TN-MT thực hiện và phê duyệt. “Bộ đã làm chi tiết với từng mỏ nên cũng sẽ thuận lợi và đảm bảo hiệu quả hơn khi tiến hành đánh giá tổng thể cho toàn cụm mỏ”.

Quỳnh Nhi