Tại sao Mỹ dự trữ dầu dưới lòng đất?

Trong bối cảnh cơ sở dầu mỏ chủ chốt của Ả Rập Saudi bị tấn công, các quan chức Mỹ đề cập đến việc sử dụng kho dầu dự trữ chiến lược gồm 640 triệu thùng dưới lòng đất ở bang Texas và Louisiana.

Khi giá dầu tăng vọt, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ có thể dùng lượng dầu dự trữ "để ổn định nguồn cung cho thị trường". Số dầu này hiện được lưu trữ trong các hang động thuộc mỏ muối dưới lòng đất ở bang Texas và Louisiana. Ý tưởng về việc cất giữ kho dự trữ này có từ những năm 1970.

Khi đó, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), gồm Iran , Iraq, Kuwait, Qatar và Ả Rập Saudi cấm xuất khẩu dầu sang Mỹ vì nước này ủng hộ Israel trong Chiến tranh Ả Rập-Israel năm 1973. Cuộc chiến chỉ kéo dài 3 tuần trong tháng 10 năm đó nhưng lệnh cấm vận, cũng nhắm mục tiêu vào các nước khác, ảnh hưởng đến tháng 3-1974 khiến giá dầu tăng gấp 4 lần từ 3 USD lên 12 USD một thùng.

Một trong những hang động ở bang Louisiana và Texas dẫn vào nơi trữ dầu chiến lược của Mỹ. Ảnh: Bộ Năng lượng Mỹ

Quốc hội Mỹ thông qua Luật Chính sách và Tiết kiệm Năng lượng năm 1975, theo đó lập ra 4 điểm dự trữ dầu gần Freeport và Winnie ở bang Texas, bên ngoài hồ Charles và Baton Rouge ở bang Louisiana trong trường hợp có vấn đề lớn về nguồn cung.

Tất cả thành viên thuộc Cơ quan Năng lượng Quốc tế phải có kho dự trữ dầu bằng lượng dầu nhập khẩu 90 ngày nhưng Mỹ có kho dự trữ lớn nhất thế giới.

Vị trí các kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ (chấm đỏ). Ảnh: Guttman Energy

Mỗi địa điểm trữ dầu của Mỹ đều có các hang động muối nhân tạo ở độ sâu 1 km, cách thức lưu trữ này rẻ hơn nhiều so với dự trữ dầu trên mặt đất và cũng an toàn hơn khi sự kết hợp giữa muối và các điều kiện địa chất ở dưới đó đảm bảo dầu sẽ không rò rỉ.

Trang web của cơ quan dự trữ dầu Mỹ cho biết có đến 644,8 triệu thùng dầu trong các hang động này tính đến ngày 13-9. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, người Mỹ dùng 20,5 triệu thùng dầu trung bình mỗi ngày trong năm 2018, điều này đồng nghĩa kho dự trữ đủ dùng cho 31 ngày.

Khu vực trữ dầu của Mỹ trên mặt đất. Ảnh: Bộ Năng lượng Mỹ

Theo bộ luật năm 1975, tổng thống Mỹ có thể cho phép xuất kho dự trữ dầu nếu có gián đoạn nghiêm trọng đối với nguồn cung dầu.

Do điều kiện hạn chế ở dưới hang động nên chỉ cho phép lấy ra một lượng nhỏ dầu mỗi ngày. Thường phải mất gần hai tuần dầu mới ra đến thị trường. Đó là dầu thô và cần phải được chế biến thành xăng để dùng cho xe hơi, tàu thuyền và máy bay.

Ảnh minh họa khu vực hang động ở mỏ múi trữ dầu tại bang Louisiana. Ảnh: Bộ Tài nguyên Mỹ

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Rick Perry nói với kênh CNBC hôm 16-9 rằng vẫn còn sớm để nói về việc lấy dầu từ kho dự trữ sau vụ tấn công ở Ả Rập Saudi.

Hình ảnh nhìn từ phía trên khu vực chứa dầu của Mỹ ở bang Texas Ảnh: Bộ Năng lượng Mỹ

Lần gần đây nhất dầu được lấy ra khỏi hang động là năm 2011 khi xảy ra hỗn loạn từ cuộc biểu tình ở Trung Đông buộc các nước thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế lấy ra tổng cộng 60 triệu thùng dầu để giảm gián đoạn nguồn cung năng lượng.

Nhiều ý kiến tỏ ra hoài nghi về sự cần thiết của kho dự trữ dầu mỏ khổng lồ dưới lòng đất giữa lúc sản lượng dầu của Mỹ tăng vọt những năm gần đây. Một báo cáo từ Văn phòng Trách nhiệm Chính phủ của Quốc hội Mỹ đề nghị xả kho dự trữ này hồi năm 2014 khi cho rằng điều đó có thể hạ giá dầu cho người tiêu dùng Mỹ.

Hồi năm 2017, Tổng thống Trump từng đề cập đến việc bán nửa số dầu dự trữ để đối phó với thâm hụt ngân sách. Dưới thời cựu Tổng thống Bill Clinton, khoảng 28 triệu thùng dầu đã được bán ra vào năm 1997 để giảm thâm hụt.