Tái diễn cuộc chiến 2K

(TNTT>) Từ ngày 21 đến 24 tháng 9 năm 2009, hai siêu đại kiện tướng quốc tế Karpov và Kasparov lại chạm trán nhau. Các dịp đối đầu của họ luôn là những cuộc so tài siêu kinh điển với cách gọi ngắn gọn: cuộc chiến 2K

Trận tranh tài sẽ diễn ra tại thành phố Mediterranean Spanish (Valencia, Tây Ban Nha). Không chỉ có Tây Ban Nha mà Áo và nhiều nước La-tinh khác cũng mong mỏi đưa 2K về tranh tài. Tây Ban Nha được “ưu ái” hơn là bởi vào năm 1987, cuộc chiến 2K lần 4 cũng được tổ chức tại đây và thu hút 13 triệu người theo dõi trực tiếp qua truyền hình. 25 năm sau “cuộc chiến 2K” lần 1, lần này, những ván đầu sẽ rút ngắn lại, thể loại cờ mà cả hai tranh tài không còn theo kiểu truyền thống nữa, mà sẽ đổi sang hình thức mới với 4 ván cờ nhanh (20 phút/ván) và 8 ván cờ chớp (5 phút/ván). Chính những ván cờ truyền thống của 2K đã nâng cờ vua trở thành môn thể thao trí tuệ số 1 nhưng cũng chính nó đã gây chia rẽ sâu sắc trong làng cờ thế giới. Đó là câu chuyện dài… 5 cuộc chiến 2K đi vào lịch sử làng cờ thế giới với 21 trận thắng, 19 thua và 104 hòa của Kasparov, trên tổng số 144 ván Karpov dự đoán chính xác đối thủ tương lai Trước cuộc chiến 2K lần 1 (cuối năm 1984 đến đầu năm 1985), Karpov (sinh năm 1951) đã giữ danh hiệu vô địch thế giới suốt từ năm 1975. Ở tuổi 15, Kasparov (kém Karpov đúng 1 con giáp) đã đoạt chức vô địch quốc gia Liên Xô, giải vô địch trẻ thế giới và ở tuổi 20, Kasparov đã hạ lão tướng Vasily Smyslov trong trận chung kết tranh chức ứng cử viên vô địch. Trong trận đấu này, cả hai tranh tài chỉ 13 ván (dự kiến 16 ván). Trước trận đấu, tạp chí “Ngọn lửa nhỏ” mở cuộc thi dự đoán tỷ số từng ván đấu. Kasparov đã thắng vẻ vang 8,5-4,5 và thật bất ngờ, không ai khác, chính Karpov đã dự đoán chính xác tỷ số chung cuộc này. Ngày 10-9-1984, trận tranh chức VĐTG Karpov-Kasparov được tiến hành tại Moscow. Cuộc chiến 2K lần 1 mở màn nhưng chẳng ai tiên đoán nổi đó là cuộc chiến vô nghĩa và dài hơi nhất trong lịch sử. Cuộc chiến 2K lần 1: vô nghĩa Ở cuộc chiến 2K lần 1, thể thức thi đấu là không tính các ván hòa, ai thắng trước 6 ván là nhà vô địch. Do không tính đến các ván hòa nên sau 9 ván, với 4 thắng, hòa 5, Karpov vượt dẫn 4-0. Từ ván 10 đến đến 26, cả hai hòa nhau liên tiếp đến 17 ván (Karpov vẫn thắng 4-0) trong suốt 1 tháng rưỡi. Đến ván 27, Karpov lại thắng: 5-0, điều này đồng nghĩa, chỉ 1 chiến thắng nữa, Karpov sẽ đăng quang. Nhưng từ ván 28 đến 31, vẫn hòa. Đến ván thứ 32, Kasparov tìm được chiến thắng đầu tiên: 1-5. 14 ván tiếp theo, tỷ số vẫn hòa. Dù chỉ cần 1 chiến thắng là Karpov có thể bảo vệ danh hiệu của mình nhưng càng thi đấu, Karpov càng để Kasparov nhìn rõ điểm yếu và hơn nữa, sức trẻ càng ưu thế hơn trong cuộc chiến dài hơi. Ván 47 và 48, Kasparov thắng lại, rút ngắn tỷ số 3-5. Lúc này, cuộc chiến đã kéo dài tới ngày lễ Valentine năm 1985, khán giả, BTC đều mỏi mệt, bản thân Karpov sụt mất 10kg… Ngày 15-2-1985, chủ tịch FIDE Campomanes tuyên bố ngừng trận đấu, xóa bỏ kết quả 48 ván vừa qua và cả hai sẽ đấu lại theo thể thức khác, bắt đầu từ tỷ số 0-0. Lý do: “Thể lực và tiềm lực cả hai kỳ thủ đã kiệt, một số ván đấu về sau kém chất lượng”. Theo cách nói này, chất lượng cuộc chiến 2K lần 1 đi xuống là do thể thức thi đấu. FIDE tự tát vào mặt mình. Ông hoàng mới Cuộc chiến 2K lần 2 chỉ gói gọn trong 24 ván (hòa tính 0,5 điểm cho mỗi bên), bắt đầu từ ngày 3-9-1985. Kasparov trở thành nhà tân vô địch cờ vua thế giới với chiến thắng khít khao 12,5-11,5 và lập kỷ lục thế giới mới: nhà vô địch trẻ nhất lịch sử. Karpov nhanh chóng xin thách đấu. Dù luật thách đấu đã bị FIDE bãi bỏ từ năm 1963 và Kasparov có thể từ chối để yên vị 3 năm nữa. Nhưng với sức trẻ và sự tự tin, ông hoàng mới nhanh chóng nhận lời và chỉ 8 tháng sau, cuộc chiến 2K lần 3 được tổ chức: 12 ván đầu đấu tại London (Anh) và 12 ván cuối đấu tại Leningrad (nay là Saint Petersburg-Nga). Cuộc chiến 2K lần 1 năm 1984 Kết quả y như cuộc chiến trước đó: 12,5-11,5 và Kasparov giữ vững ngôi vua. Cuộc chiến 2K lần 4 diễn ra vào tháng 10-1987 tại Tây Ban Nha. Karpov nghiên cứu rất kỹ lối đánh của “đàn em” suốt 1 năm ròng. Sau 24 ván, tỷ số hòa 12-12. Vì hòa nên Kasparov vẫn tại vị. Tháng 5-1990, chẳng ai ngạc nhiên khi Karpov thắng Timman (Hà Lan) trong trận chung kết Candidates Tournament để hội ngộ cùng Kasparov trong trận tranh vương miện thế giới 1990. Cuộc chiến 2K lần 5 không còn là cuộc thách đấu của Karpov nữa mà đích thực, 2K chính là 2 kỳ sư vĩ đại nhất lịch sử (nên mới lại hội ngộ cùng nhau). Tổng giải thưởng cho trận đấu là 3 triệu USD (người thắng lấy 62,5%). Một lần nữa, kết quả y như cuộc chiến lần 2-3: 12,5-11,5. Kasparov là nhà VĐ tuyệt đối dù hơn “K còn lại” chỉ vỏn vẹn 1 điểm. Đối cực 2K Sau cuộc chiến này, cuộc đời 2K hướng đi những ngã rẽ đối lập. Để chống lại sự độc quyền của FIDE, Kasparov thành lập Hiệp hội cờ của các Đại kiện tướng quốc tế (GMA), nhưng vì khó khăn kinh phí và mất đoàn kết, GMA tự động giải tán và về sau trở thành Hiệp hội cờ chuyên nghiệp (PCA). Thế là từ đó có 2 danh hiệu vô địch thế giới song hành trong suốt 13 năm: Kasparov là vua của PCA còn Karpov tiếp tục là nhà vô địch của FIDE. Đến năm 1995, danh hiệu PCA bị xóa sổ khi Intel tuyên bố không tài trợ nữa. Ngày 10-3-2005, Kasparov tuyên bố giải nghệ. Cho đến nay, hệ số êlo “khủng”: 2.851 của ông chưa ai phá nổi và không siêu đại kiện tướng quốc tế nào có tầm ảnh hưởng về mặt kinh tế như ông. Hai cuộc chiến giữa Kasparov với máy tính Deep Blue (thắng 3 hòa 2 vào năm 1996) và Deeper Blue (thúc thủ 2,5-3,5, năm 1997) đem lại IBM lợi nhuận khổng lồ về mặt thương hiệu. Thế nhưng, trên bàn cờ chính trị, Kasparov (theo một đảng chống lại Putin) là tay cờ kém cỏi. Ngày 10-4-2005, một fan cờ đã dùng bàn cờ (mà chính Kasparov vừa ký tặng) đập thẳng vào đầu siêu đại kiện tướng quốc tế này, kèm lời nhắn: “Tôi ngưỡng mộ tài năng trên bàn cờ của ông nhưng xin ông hãy từ bỏ con đường chính trị”. Ngày 12-12-2007, Kasparov tuyên bố rút lui khỏi nghiệp chính trị của mình, chuyên tâm vào con đường viết sách và quản lý Quỹ cờ Kasparov do ông sáng lập. Trái lại, Karpov, với tư cách là một tiến sĩ toán học, ông luôn biết cách gìn giữ hình ảnh của mình. Sau khi giải nghệ (năm 1999), Karpov thường xuyên xuất hiện tại các giải trẻ thế giới để khuyến khích phong trào chơi cờ lứa tuổi thiếu niên. Hiếu Dân