Áp lực hay động lực?

Trong lịch sử khoa cử thời phong kiến, không hiếm những trường hợp học tài thi phận. Đó là Cao Bá Quát, nổi tiếng 'văn như Siêu, Quát vô tiền Hán', thi Hương chỉ đỗ cử nhân hạng chót vì quyển thi bị dính mực; thi Hội nhiều lần đều bị đánh trượt vì văn phong phóng khoáng, phạm húy hoặc không theo khuôn mẫu trường quy. Hay Trần Tế Xương, ròng rã 8 lần đi thi trong suốt 24 năm nhưng kết quả chỉ đỗ duy nhất học vị Tú tài (nên mới gọi là Tú Xương) và không thể tiến xa hơn để ra làm quan.

Bản sắc làng mộc Ngọc Than

Giữa xứ Đoài trầm mặc, làng Ngọc Than vẫn vang vọng tiếng đục chạm ngân nga – âm thanh của thời gian, của bàn tay và tâm hồn người thợ gửi vào từng thớ gỗ.

Kỷ niệm cấp quốc gia 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Hướng tới kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân Lê Quý Đôn (1726 - 2026), nhiều hoạt động trong chuỗi sự kiện quy mô cấp quốc gia sẽ được tổ chức.

Vị đại khoa đầu tiên và cuối cùng được khắc tên trên bia đá Văn miếu Huế

Nếu như Tiến sĩ Nguyễn Ý là người đầu tiên được khắc tên trên bia đề danh tại Văn miếu Huế, thì Tiến sĩ Dương Thiệu Tường lại là người cuối cùng có tên trên tấm bia khoa bảng của triều Nguyễn.

Vinh danh 329 học sinh xuất sắc tại Hội thi Đình Trạng Nguyên Tiếng Việt 2025-2026

Vượt qua 6 triệu thí sinh toàn quốc, 329 học sinh tham dự Hội thi Đình, khép lại hành trình Trạng Nguyên Tiếng Việt 2025-2026 với nhiều dấu ấn đổi mới.

Tổ chức cấp quốc gia Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026) sẽ được tổ chức cấp quốc gia, khẳng định công lao, tài năng, tôn vinh những đóng góp quan trọng của danh nhân Lê Quý Đôn đối với lĩnh vực văn hóa, văn học, lịch sử, giáo dục... của Việt Nam.

Học sinh Trường Tiểu học Supe giành giải Nhất 'Trạng nguyên Tiếng Việt' cấp quốc gia

Em Ngô Linh Chi - học sinh lớp 5A3 Trường Tiểu học Supe, xã Lâm Thao đã giành giải Nhất cuộc thi Trạng Nguyên Tiếng Việt trên internet cấp quốc gia dành cho học sinh tiểu học, năm học 2025-2026.

Thúc đẩy hợp tác khoa học và giáo dục giữa Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn với các đối tác Pháp trong bối cảnh mới

Ngày 8/4, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức các hoạt động trong chương trình mang tên 'Thúc đẩy hợp tác khoa học và giáo dục giữa Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn với các đối tác Pháp trong bối cảnh mới'.

Quốc tử giám nơi hun đúc nhân tài

Năm 2026 này, chúng ta kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc tử giám, ngôi trường đại học đầu tiên của nước ta, nơi ươm mầm cho bao thế hệ nhân tài giúp nước.

Đại sứ Pháp mặc áo dài, trải nghiệm văn hóa Việt tại Văn Miếu

Ngày 23/1, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet diện áo dài truyền thống, đến tham quan Văn Miếu – Quốc Tử Giám, trực tiếp trải nghiệm viết thư pháp, đánh trống Sấm và dâng hương tưởng niệm Nhà giáo Chu Văn An.

Liên hoan nhiếp ảnh Photo Hanoi'25 đã thu hút hơn 200.000 lượt khách tham quan, trải nghiệm

Sau một tháng tổ chức từ 1/11, Liên hoan nhiếp ảnh Photo Hanoi '25 đã chính thức khép lại vào ngày 30/11. Theo thống kê của Sở VHTT Hà Nội, sự kiện đã thu hút hơn 200.000 lượt quan tâm và tham gia, cả trực tuyến và trực tiếp, trong đó đông đảo là người trẻ tại Thủ đô.

Khảo sát tour du lịch 'Hải Phòng - Linh khí Trạng Trình'

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hải Phòng ngày 21/11 vừa tổ chức khảo sát, xây dựng tour du lịch 'Hải Phòng - Linh khí Trạng Trình' thực hiện nhiệm vụ phục vụ xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO vinh danh Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Khảo sát, xây dựng tour du lịch 'Hải Phòng-Linh khí Trạng Trình'

Theo Kế hoạch của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng, việc khảo sát, xây dựng tour du lịch 'Hải Phòng-Linh khí Trạng Trình' để phục vụ xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO vinh danh Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm năm 2025.

Những điều ít ai biết về kỳ thi Hương năm Đinh Dậu 1897 tại Nam Định

Kỳ thi đánh dấu những ảnh hưởng đầu tiên của người Pháp lên công tác giáo dục tại Việt Nam, chuyển dần từ nền tảng Nho học sang mô hình phương Tây, đặt nền móng cho nhiều thay đổi nhận thức xã hội.

Triển lãm 'Khoa thi Hương cuối thế kỷ XIX': Đối thoại quá khứ và hiện tại qua những bức ảnh hiếm tại Văn Miếu

Những hình ảnh tư liệu quý giá của nhiếp ảnh gia Firmin-André Salles về kỳ thi Hương năm 1897 tại Nam Định lần đầu tiên được trưng bày trong một không gian kiến trúc tre độc đáo, là điểm nhấn của Photo Hanoi '25. Không gian trưng bày lấy cảm hứng từ chính trường thi xưa, mời gọi người xem bước vào 'một trường thi tưởng tượng' để chiêm ngưỡng di sản giáo dục Việt Nam.

Tìm hiểu về Khoa thi Hương cuối thế kỷ XIX qua những bức ảnh quý

Những bức ảnh quý của nhiếp ảnh gia André Salles – ghi lại kỳ thi Hương năm 1897 tại Nam Định, đang được triển lãm trong một không gian bằng tre độc đáo, lấy cảm hứng từ chính kiến trúc của các trường thi xưa.

Không khí trường thi hơn 120 năm trước qua những bức ảnh quý hiếm

Bộ ảnh của nhiếp ảnh gia người Pháp Firmin - André Salles, ghi lại chân thực một trong những khoa thi Hương cuối cùng, cách đây hơn 120 năm, đang được giới thiệu tại Hà Nội.

Hồi tưởng về khoa thi Hương cuối triều Nguyễn qua ống kính nhiếp ảnh gia người Pháp

Ngày 6/11, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với một số đơn vị hữu quan tổ chức triển lãm 'Khoa thi Hương cuối thế kỷ XIX' giới thiệu những bức ảnh quý về sự kiện khoa cử cuối cùng của triều Nguyễn.

Triển lãm ảnh quý hiếm về khoa thi Hương cuối thế kỷ XIX

Ngày 6/11, những bức ảnh của nhiếp ảnh gia người Pháp Firmin - André Salles ghi lại kỳ thi Hương khoa Đinh Dậu năm 1897 tại Nam Định được trưng bày tại triển lãm 'Khoa thi Hương cuối thế kỷ XIX'.

Ngắm 'Khoa thi Hương cuối thế kỷ 19' qua ảnh André Salles

Ngày 6/11, trong khuôn khổ Photo Hanoi '25, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám sẽ diễn ra triển lãm ảnh 'Khoa thi Hương cuối thế kỷ 19'.

Bản sắc làng mộc Ngọc Than giữa dòng chảy mới

Giữa xứ Đoài trầm mặc, làng Ngọc Than vẫn vang vọng tiếng đục chạm ngân nga – âm thanh của thời gian, của bàn tay và tâm hồn người thợ gửi vào từng thớ gỗ.

Hà Nội trao tranh 'Vinh quy bái Tổ' tặng Văn Miếu

Tranh gỗ 'Vinh quy bái Tổ' đã được Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ TP Hà Nội trao tặng Trung tâm Hoạt động Văn hóa - Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Hà Nội tặng tranh 'Vinh quy bái tổ' cho Trung tâm Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Ngày 10/10, tác phẩm tranh gỗ 'Vinh quy bái Tổ' đã được lãnh đạo TP. Hà Nội trao tặng Trung tâm Hoạt động Văn hóa - Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Trung tâm Văn Miếu - Quốc Tử Giám)

Hà Nội trao tặng tác phẩm tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ' cho Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Sáng ngày 10/10, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội) đã tổ chức đón nhận tác phẩm tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ' của Thành ủy - Hội đồng nhân dân- Ủy ban nhân dân – Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội trao tặng cho Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Thành phố Hà Nội trao tặng khu di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám bức tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ' khổng lồ

Bức tranh gỗ khổng lồ do thành phố trao tặng di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám là tác phẩm đạt hai kỷ lục Việt Nam. Đó là tác phẩm tranh điêu khắc thủ công 'Vinh quy bái tổ' trên gỗ liền khối lớn nhất Việt Nam và tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ' có số lượng nhân vật nhiều nhất Việt Nam.

Tác phẩm 'Vinh quy bái tổ' – Dấu ấn văn hóa hiếu học tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Tác phẩm 'Vinh quy bái tổ' được chế tác từ gỗ cẩm quý hiếm, với kích thước dài 8m33, rộng 1m70, dày 16cm. Bức tranh tái hiện sinh động hành trình khoa bảng – từ thuở nhỏ học với thầy đồ, đến lều chõng đi thi Hương, rồi trẩy kinh thi Hội, thi Đình, đề tên bảng vàng và được vua ban ân tứ trở về làng trong lễ vinh quy.

Tác phẩm tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ': Dấu ấn hiếu học giữa lòng Thủ đô

Tác phẩm tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ' độc đáo được chế tác thủ công từ gỗ cẩm quý hiếm, thể hiện hành trình khoa bảng và truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam.

Văn Miếu - Quốc Tử Giám đón nhận tranh gỗ đạt 2 kỷ lục

Sáng 10-10, Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đón nhận tác phẩm tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ' do Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội trao tặng.

Hà Nội trao tặng tranh gỗ kỷ lục 'Vinh quy bái tổ' cho di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Ngày 10/10, nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Thành phố Hà Nội trao tặng cho Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tác phẩm tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ'.

Văn Miếu - Quốc Tử Giám tiếp nhận tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ'

Sáng 10/10, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội đã tổ chức trao tặng tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ' cho Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Văn Miếu đón tranh gỗ kỷ lục 'Vinh quy bái tổ'

Tác phẩm tranh gỗ 'Vinh quy bái tổ' do thành phố Hà Nội trao tặng.

Khoa cử và cách tuyển chọn nhân tài phục vụ quốc gia thời xưa

Sách 'Lược khảo về khoa cử Việt Nam' của học giả Trần Văn Giáp (Nguyễn Phúc An khảo chú) mang đến cho độc giả cái nhìn về khoa cử thời phong kiến tại Việt Nam và cách tuyển chọn nhân tài phục vụ quốc gia thời xưa.

Ảnh hiếm về trường thi Nam Định 128 năm trước

Trường thi Nam Định năm Đinh Dậu 1897 hiện lên qua tư liệu ảnh, hé lộ quy trình tuyển chọn nhân tài nghiêm ngặt và những nghi lễ trang trọng dưới thời vua Thành Thái.

Chuyện giáo dục thời nhà Nguyễn

Xứ Bắc và Trung nền khoa bảng phát triển sớm, nhiều nhân tài của đất nước được phát hiện giúp dân, giúp nước, thì vùng đất phương Nam, nhân tài xuất hiện muộn. Phải đến thế kỷ 19, Chúa Nguyễn có mặt, vùng đất Gia Định mới hội nhập vào hệ thống giáo dục thi cử Nho học cả nước.

Chuyện học xưa & nay: Hai vị Hoàng giáp từng phải đi làm thuê trừ nợ

Lưu Ngạn Quang và Đinh Thúc Thông là hai vị đại khoa có hoàn cảnh vô cùng nghèo khó.

Đất Vị Hoàng khoa danh nức tiếng trấn Sơn Nam

Theo sách 'Nam Định xưa và nay', làng Vị Hoàng xưa thuộc đất Dương Xá (nay thuộc Nam Định, Ninh Bình).