Trong lịch sử văn học Việt Nam, có những tác giả để lại hàng trăm pho sách mà tên tuổi dần khuất sau bụi thời gian; lại có người chỉ cần một tác phẩm cũng đủ dựng nên một cột mốc không thể phai mờ. Đặng Trần Côn thuộc về số ít những người như thế. Ông đi qua thế kỷ XVIII đầy tao loạn, cuộc đời ngắn ngủi và còn phủ nhiều khoảng tối, nhưng đã để lại Chinh phụ ngâm – khúc ngâm bằng chữ Hán cất lên từ nỗi cô đơn của người vợ có chồng ra trận. Từ trang sách của một nhà nho đất Thăng Long, tiếng thở dài ấy được những tài năng diễn Nôm nâng thành tiếng Việt tuyệt đẹp, sống trong lòng nhiều thế hệ: “Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy/ Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu…”
1. Trong một bài giảng về quyển 'Chinh phụ ngâm' cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở 'Hoài Thanh toàn tập', tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ 'Hà lương chia rẽ đường này', nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).
Trong dòng chảy văn học trung đại, hình ảnh con ngựa không chỉ là phương tiện di chuyển thuần túy. Ngựa mang trong mình chiều sâu biểu tượng: nhịp chân của lịch sử, tiếng vó của chia ly, bụi đường quan lộ và khí phách của kẻ sĩ. Ở tầng cao hơn, đó còn là hình ảnh ẩn dụ cho một đất nước qua từng thời đại. Nhân dịp năm mới, chúng tôi có cuộc trò chuyện với nhà nghiên cứu Trần Mạnh Cường, hiện công tác tại Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An.
Hình ảnh con ngựa có thể nói là khá quen thuộc với người dân Việt Nam, với dáng vẻ mạnh mẽ, oai vệ, thanh nhã, ngựa không chỉ trở thành đề tài cho nhiều nhà điêu khắc, họa sĩ để tạc tượng, vẽ tranh mà còn là hình ảnh xuất hiện trong thơ ca cũng như trong quan niệm nhân sinh của con người.
Thuở mới làm thơ, Quách Tấn được nhiều người ca ngợi làm thơ hay. Vì thế, ông quyết định chọn 100 bài thơ ưng ý nhất của mình gửi ra Hà Nội cho Tản Đà.
'Thuở còn mặc áo trắng trường Trưng Vương ở Quy Nhơn, tôi đã học thuộc cả Kim Vân Kiều và Chinh phụ ngâm, đã thấy thương thân phận phụ nữ ở trong các tác phẩm ấy, nhưng mãi về sau này mới đủ duyên để thể tái hiện thành tranh' - họa sĩ Ngọc Mai chia sẻ. Triển lãm Chinh phụ ngâm của Ngọc Mai vừa khai mạc sáng 22/11 tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM.
Bộ tranh lụa Chinh phụ ngâm của họa sĩ Ngọc Mai triển lãm tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 22 đến 28-11 thể hiện chuỗi giấc mơ sáng tạo và thương cảm không ngừng của bà về thân phận người phụ nữ.
Trong cuộc đời mỗi người, ký ức về những người thầy, người cô luôn là những kỷ niệm đẹp theo ta đi suốt cuộc đời, đặc biệt ký ức về người thầy hướng dẫn ta những ngày đầu mới vào nghề lại càng thật khó quên. Với tôi, kỷ niệm về thầy giáo Nguyễn Văn Quyết, GV dạy môn Ngữ văn trường THPT Quảng Trị là ký ức đẹp mà tôi mãi mang theo.
Đưa kiệt tác văn học 'Chinh phụ ngâm' vào hội họa, triển lãm tranh lụa của họa sĩ Ngọc Mai giữ nét đẹp xưa, nối dài sức sống tác phẩm cổ điển.
'Chỉ cần nghe giọng anh Đan Trường trong điện thoại, ký ức tuổi thơ đã ùa về và tôi có thêm cảm hứng để viết Mộng Tình Si', nhạc sĩ Lê Thành Trung chia sẻ khi nói về ca khúc mới được trình diễn trong 'Concert 30 năm – Dấu ấn thanh xuân' của ca sĩ Đan Trường.
Thí sinh Phạm Lê Minh - Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm Hà Nội đã cán đích với 300 điểm, giành vòng nguyệt quế 'Đường lên đỉnh Olympia'.
Nam sinh trường THPT chuyên Đại học Sư phạm Hà Nội, Phạm Lê Minh càng chơi càng hay, giành được số điểm cao và tròn trịa 300. Cậu là thí sinh giành vòng nguyệt quế đầu tiên của tháng 3 quý IV Đường lên đỉnh Olympia 25.
Hoàng Xuân Hãn là Giáo sư Toán học, kỹ sư, nhà sử học, nhà ngôn ngữ học, nhà nghiên cứu văn hóa, giáo dục nổi tiếng. Suốt cuộc đời, ông không ngừng cống hiến miệt mài cho nhiều lĩnh vực khác nhau.
Phạm Văn Hiếu đến từ Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đà Nẵng xuất sắc giành vòng nguyệt quế trận thi tuần Olympia sau màn ngược dòng ngoạn mục.
Ngày 15.3.1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 147-SL, chuyển Phòng Điện nhiếp ảnh thuộc Nha Tuyên truyền và Văn nghệ thành 'Doanh nghiệp quốc gia chiếu bóng và chụp ảnh Việt Nam', chính thức đặt nền móng cho sự ra đời của nền Điện ảnh Cách mạng Việt Nam.
PGS-TS Trần Thị Ngọc Lang, tác giả ấn phẩm Tiếng Việt phương Nam đã qua đời vào lúc 13 giờ 15 ngày 17-5 tại TPHCM, hưởng thọ 75 tuổi.
Trong tháng 3 vừa qua, Đội tuyên truyền lưu động thuộc Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật tỉnh Kiên Giang đã thực hiện 6 buổi chiếu phim lưu động phục vụ bà con các xã ven biển của huyện An Minh. Các buổi chiếu phim đã mang lại niềm vui cho người dân, khi bà con được xem lại những bộ phim điện ảnh nổi tiếng một thời. Thông qua các bộ phim, thông điệp về bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng, phòng, chống ma túy, HIV/AIDS, an toàn giao thông và xóa đói giảm nghèo được lồng ghép khéo léo để tuyên truyền đến từng người dân ở khu vực biên giới biển.
Trước đây, tôi đã đọc khá nhiều và có viết bài về hai tập thơ 'Khúc thiên thai' và 'Non nước đàn trời' của Lê Cảnh Nhạc. Ở các tập thơ trước, Lê Cảnh Nhạc luôn giữ được mạch nguồn thơ 'Niềm riêng sau trước vẹn tình nước non'.
Đi cùng với lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc, thư pháp đến nay vẫn luôn được những người nghệ nhân như ông Lý gìn giữ và tìm cách phát huy…
Tiến sĩ hóa học, dịch giả Phan Kim Hổ chia sẻ dù sang Đức từ năm 18 tuổi, có hơn nửa thế kỷ sinh sống và làm việc tại đây, nhưng 'Truyện Kiều', 'Chinh phụ ngâm'… vẫn luôn để lại nhiều kỷ niệm.
Đổi mới quan trọng làm thay đổi cách dạy và học Ngữ văn hiện nay là định dạng đề thi Ngữ văn gồm 2 phần đọc hiểu và tự luận.
Hai bộ phim trình chiếu trong Đợt phim kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia là 'Hồng Hà nữ sĩ' và 'Tìm lại tuổi thơ qua trò chơi dân gian'.
Đợt phim kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng và mừng Xuân Ất Tỵ 2025 sẽ diễn ra từ ngày 8-2 đến 11-2, tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia. Khán giả có thể nhận vé mời miễn phí tại quầy vé từ ngày 3-2 (vé không bán online).
5 bộ phim được chọn trong đợt chiếu phim này gồm 'Hồng Hà nữ sĩ', 'Khang A Hù, người cán bộ xã Chế Cu Nha', 'Tìm lại tuổi thơ qua trò chơi dân gian', 'Cánh én trở về' và 'Phương thuốc kỳ diệu'.
Thầy Lê Trí Viễn dạy cho tôi rất nhiều điều qua cuộc đời, qua những trang viết, qua những buổi nói chuyện của thầy. Trong bài viết này, tôi chỉ xin trình bày 4 bài học mà tôi tâm đắc.
Khán giả quan tâm tới tin vui mới nhất của 'tình cũ' Đình Tú.
Thư Trai thuộc xã Phúc Hòa (Hà Nội) nổi tiếng là một ngôi làng cổ thuộc mạch nguồn văn hóa xứ Đoài xưa, nức tiếng với truyền thống khoa bảng.
Gắn liền với lịch sử dân tộc, lá cờ Tổ quốc mang theo khí phách thời đại và ý nghĩa to lớn vươn tới tương lai. Để chào mừng ngày Quốc khánh 2/9, lá cờ đỏ sao vàng lại được trang trọng treo trước hiên nhà, đường phố… Màu cờ Tổ quốc thiêng liêng trong những ngày gần đây đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng những người con đất Việt.
Nếu Nguyễn Du là 'Đại thi hào dân tộc' thì Hồ Xuân Hương là 'Bà chúa thơ Nôm' (theo cách gọi của nhà thơ Xuân Diệu). Hai người đều được công nhận là Danh nhân văn hóa thế giới. Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương đều giỏi Hán Nôm. Đi sâu tìm hiểu Thơ Hồ Xuân Hương và Truyện Kiều ta sẽ thấy nhận thấy những điểm tương đồng đến khó tin.
Từ trước đến nay tôi và số đông bạn đọc biết đến nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút chuyên viết cho thiếu nhi. Song thực tế chị đã viết 2 cuốn tiểu thuyết về nhà trường thời kháng chiến chống Mỹ là 'Khúc hát hạnh phúc' (NXB Hội Nhà văn, 2002) và 'Ký ức ánh sáng' (NXB Phụ nữ, 2013).
Câu chuyện chừng như đã vãn nhưng thấy tôi bày tỏ muốn tìm hiểu thêm về đời tư của Hồng Hà nữ sĩ, ông Đoàn Doãn Nam, hậu duệ đời thứ 17 dòng họ Đoàn làng Giai Phạm (huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên) bèn nhắc ông Đoàn Doãn Lực, hậu duệ đời thứ 18 và là trưởng tộc của dòng họ Đoàn, vào nhà thờ cụ Đoàn Doãn Nghi để mang ra cho tôi xem cuốn gia phả dòng họ Đoàn.
Trong thời gian qua, việc đổi mới nghệ thuật tuồng qua nghệ thuật biểu diễn, sân khấu thể nghiệm đã góp phần mang đến cho khán giả hướng tiếp cận mới, để thấy rằng môn nghệ thuật này không quá cổ, quá khó hiểu như người ta thường nghĩ.
Toàn bộ đoạn trích có 16 câu song thất lụt bát được cấu tứ thành bốn cảnh Nam, Bắc, Đông, Tây rất cân xứng; mỗi cảnh tương ứng với một khổ gồm bốn câu thơ.
Đoạn trích 'Nỗi nhớ thương của người chinh phụ' đặt trong chỉnh thể của tác phẩm thì được bắt đầu từ câu thơ thứ 125 và kết thúc ở câu thơ 152.
Hẳn là khi viết 'Chinh phụ ngâm' tác giả (Đặng Trần Côn) và dịch giả (Đoàn Thị Điểm) ngoài sự gợi hứng xuất phát từ hoàn cảnh thực tế của xã hội lúc đương thời với bao cảnh biệt ly cùng những cuộc nội chiến liên miên của triều đình phong kiến Lê - Trịnh...
Chiều 1/4, Chủ tịch UBND phường Hạ Đình Nguyễn Hồng Thái cho biết, qua công tác lấy ý kiến, đại bộ phận cử tri đã đồng ý nhập phường Kim Giang vào phường Hạ Đình, lấy tên Đơn vị hành chính mới là phường Hạ Đình.
Thân thế người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mở trường học, tên được đặt cho nhiều địa danh
Đây là nữ sĩ có đủ tài lẫn sắc. Ở thời kỳ 'trọng nam khinh nữ', bà vẫn chứng tỏ được bản thân, khiến đấng mày râu phải nể mình vài phần.