Để văn hóa truyền thống thực sự là nền tảng tinh thần và động lực phát triển, các chính sách phải hướng đến chủ thể là cộng đồng và nghệ nhân, đồng thời giải quyết bài toán sinh kế bền vững.
Trong không gian văn hóa đa sắc màu của cộng đồng các dân tộc Phú Thọ những ngày Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026, đồng bào Mường đến từ các xã Mường Động, Mường Vang, Dũng Tiến, Văn Miếu, Lai Đồng, Xuân Đài đã mang đến cho du khách thập phương những tiết mục nghệ thuật dân gian đặc sắc, đậm đà bản sắc.
Tháng Ba về, mang theo hơi thở linh thiêng của cội nguồn khi hàng triệu người con đất Việt cùng hướng về Đất Tổ trong niềm thành kính và tự hào. Dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 không chỉ là sự kiện văn hóa lớn của Phú Thọ mà còn là ngày hội chung của cả dân tộc, nơi hội tụ truyền thống, lan tỏa giá trị và kết nối hiện tại với quá khứ ngàn đời.
Giữa không gian văn hóa đa sắc màu nơi thủ đô, tiếng chiêng trầm hùng, điệu múa arya và nghi lễ mừng lúa mới của người Churu đã trở thành điểm nhấn, thu hút sự quan tâm của người dân và du khách.
Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, cùng với việc mở rộng không gian phát triển của tỉnh Phú Thọ, văn hóa Mường đang chứng kiến những biến chuyển rõ nét. Sự lan tỏa của đời sống hiện đại tác động mạnh mẽ đến sinh hoạt cộng đồng, khiến một bộ phận giá trị truyền thống dần phai nhạt, thậm chí đối mặt nguy cơ mai một. Thực tế này đòi hỏi những định hướng bảo tồn, khai thác phù hợp, nhằm biến di sản văn hóa thành nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững.
Tháng tư, miền núi phía Đông tỉnh Đắk Lắk nắng nóng khốc liệt. Những triền đồi khô khát. Những con suối cạn kiệt nguồn nước. Nhiệt lượng mặt đường bốc hơi rát bỏng… Thế nhưng CBCS Công an xã Xuân Lãnh – nơi có Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia 'Nghệ thuật trình diễn trống đôi, cồng ba, chiêng năm' của đồng bào dân tộc Chăm, Ba Na, vẫn siết chặt kỷ luật, kỷ cương công tác, ngày đêm bám sát địa bàn cơ sở, gần dân, giúp dân, chủ động bảo vệ ổn định ANTT và cuộc sống bình yên.
Nằm trong chuỗi các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam, ngày 19/4, tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam, diễn ra hoạt động tái hiện Lễ cúng mừng lúa mới của dân tộc Chu Ru.
Gần 200 tác phẩm nhiếp ảnh của nghệ sĩ trong và ngoài nước đang được trưng bày tại triển lãm 'Ký ức các thành phố' ở Đà Lạt, góp phần tạo điểm nhấn mới cho du lịch văn hóa của địa phương.
Gần 120 vận động viên rẽ sóng tranh tài, vẽ nên bức tranh thể thao sôi động trên biển Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai.
Tại thôn 3 Tiến Xuân (xã Yên Xuân), giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, âm thanh của tiếng chiêng Mường và làn điệu dân ca vẫn ngân vang đều đặn. Giữa nhịp sống ngày một hiện đại, hối hả, bản sắc văn hóa dân tộc Mường vẫn đang được gìn giữ, trao truyền và tiếp tục lan tỏa trong lòng Thủ đô.
Tối 17/4, xã Bảo Lâm 4 (Lâm Đồng) tổ chức chương trình giao lưu văn hóa các dân tộc.
Tối 17/4 (tức ngày 1/3 năm Bính Ngọ), tại Quảng trường Hùng Vương, phường Việt Trì, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Thọ long trọng tổ chức Khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026.
Hiện nay, đồng bào dân tộc Tày tại xã Bằng Thành vẫn gìn giữ được điệu múa truyền thống rất độc đáo mang tên Loỏng nào, với đạo cụ chính là những chiếc chiêng, trống, tạo nên âm thanh vui tươi, rộn rã trong các dịp lễ hội. Múa Loỏng nào là điệu múa đặc trưng, là nét văn hóa riêng có của địa phương.
Chiều 16/4, trong khuôn khổ Lễ hội Bình Đà, nghi thức tiếp nhận mã do Hội tế nữ thôn Chua dâng lên Đức Quốc tổ Lạc Long Quân và Đức đại vương Linh Lang đã được tổ chức trang trọng, thu hút sự quan tâm của đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.
Chiều 16-4, trong khuôn khổ Lễ hội Bình Đà, nghi thức tiếp nhận mã do Hội tế nữ thôn Chua dâng lên Đức Quốc tổ Lạc Long Quân và Đức đại vương Linh Lang đã được tổ chức trang trọng, thu hút sự quan tâm của đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.
Trong chuỗi hoạt động sôi nổi của Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026, chương trình 'Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức và trải nghiệm' tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku) đang trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Mỗi khi tiếng chiêng trống đình Bồ Bản ngân lên vang vọng giữa làng quê Hòa Vang, là như lời mời gọi mọi người trở về với cội nguồn. Ngôi đình cổ hơn 200 năm tuổi ấy chính là nơi gìn giữ bao lớp ký ức của quê hương.
Nhiều năm qua, ông Y Sim Êban được đồng bào Êđê ở buôn Nui và nhiều buôn làng khác tại xã Cư Jút (Lâm Đồng) biết đến là một nghệ nhân tiêu biểu, tâm huyết trong việc bảo tồn và truyền dạy văn hóa dân tộc.
Không phải ai mạnh mẽ cũng ồn ào hay thích thể hiện. Có những người sở hữu sức mạnh nội tâm rất lớn nhưng lại sống trầm lặng, điềm tĩnh và đầy tự chủ.
Giữa nhịp sống hiện đại, những nghi lễ hiến sinh của đồng bào vùng cao Trà My vẫn tồn tại như sợi dây nối con người với thần linh và tự nhiên, nhưng theo một cách khác: có sự điều chỉnh, chọn lọc để gìn giữ bản sắc, hạn chế hủ tục, bảo vệ giá trị văn hóa.
Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.
Diễn ra trên sân khấu lớn với diện tích 2.000m2, có sự tham gia biểu diễn của trên 500 diễn viên chuyên nghiệp và không chuyên, chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 là điểm nhấn đặc sắc của Lễ hội Đền Hùng năm nay.
Sinh ra từ 2 dòng máu Ê đê và M'nông, anh Y Hoan Nia ở thôn Phú Lợi (xã Quảng Phú) không chỉ thấu hiểu mà còn gìn giữ, lan tỏa giá trị văn hóa của cả 2 dân tộc, như một nhịp nối bền bỉ giữa những âm vang đại ngàn.
Độ phủ sóng rộng - không bị giới hạn bởi không gian vật lý - nó là ưu thế vượt trội của các nền tảng số - nhiều người trẻ dân tộc thiểu số gốc Tây Nguyên ở tỉnh Lâm Đồng đã tận dụng ưu thế đó để mở rộng phạm vi tiếp nhận bản sắc văn hóa của cộng đồng ra ngoài phạm vi bon làng.
* Bạn đọc Lục Văn Hà ở phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, hỏi: Đề nghị tòa soạn cho biết, hành vi vi phạm quy định về bảo đảm sự yên tĩnh chung bị xử phạt như thế nào?
Giữa không gian đại ngàn hùng vĩ, người Gia Rai vẫn bền bỉ gìn giữ những nghi lễ truyền thống như một cách neo giữ mạch nguồn dân tộc. Trong số đó, lễ cúng sức khỏe không chỉ là một nghi lễ vòng đời mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, mà còn là nơi hội tụ những giá trị văn hóa đặc sắc, phản ánh đậm nét đời sống tinh thần của cộng đồng người Gia Rai tại Đắk Lắk.
Ở bản Ngàm Pốc, xã Yên Thắng, khi nhắc đến nghệ nhân Lò Viết Lâm, người dân không gọi ông bằng những danh xưng cầu kỳ. Họ gọi giản dị: 'già làng uy tín của bản'. Cách gọi ấy, mộc mạc mà chứa đựng sự tin cậy, kính trọng, bởi suốt nhiều năm qua, ông là người lặng lẽ 'gom lửa', góp phần phục dựng và trao truyền nghi lễ Chá Mùn - một di sản văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái.
Trong dòng chảy hiện đại hóa mạnh mẽ, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, vẫn có những con người bền bỉ, âm thầm gìn giữ và lan tỏa di sản dân tộc. Nghệ nhân Văn hóa Vũ Thị Thuận là một trong những gương mặt tiêu biểu như thế – người dành trọn tâm huyết cho hành trình bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa xứ Mường, gắn với trách nhiệm cộng đồng sâu sắc.
Sáng ngày 5/4 (tức ngày 18/2 âm lịch), tại Chùa Vĩnh Thái, xã Trung Chính đã long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống Quan Âm - Khu di tích lịch sử văn hóa và cách mạng Chùa Vĩnh Thái năm 2026.
Ngày 3.4, tại Bảo tàng Pleiku, Sở VHTTDL Gia Lai tổ chức lễ bàn giao 16 bộ cồng chiêng cho các đội văn nghệ thôn, làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Hoạt động thuộc Dự án 6 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2025, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống giữa đại ngàn.
Trong 2 ngày 2 - 3/4, xã Mường Hoa tổ chức Ngày hội văn hóa và Lễ hội chùa Kè năm 2026.
Ngày 2/4, tại Đình làng Hoàng Sơn (phường Hoa Lư), Tổ dân phố Hoàng Sơn Đông và Hoàng Sơn Tây tổ chức khai mạc Hội làng Hoàng Sơn năm 2026.
Dù ngày nay đã biến mất, hình ảnh người tuần đêm vẫn là một lát cắt sinh động, phản ánh đời sống, tín ngưỡng và cách vận hành đô thị của người xưa.
Chiều 31-3, tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS Ia Grai (xã Ia Grai, tỉnh Gia Lai), nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền (Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam) đã nói chuyện chuyên đề về bảo vệ không gian văn hóa cồng chiêng, thu hút 150 học sinh dân tộc thiểu số tham dự.
Với điều kiện tự nhiên độc đáo và các bản đồng bào dân tộc Thái trắng, Mường Lay đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch nhờ hội tụ đa dạng các yếu tố cảnh quan, văn hóa, lịch sử và con người.
Giữa nhịp sống đang đổi thay từng ngày ở vùng đất biên giới Thuận An (Lâm Đồng), tiếng cồng chiêng, lời dân ca M'nông vẫn ngân vang giữa đại ngàn.
Khu vực miền núi, biên giới các tỉnh Tây Bắc là nơi hội tụ của nhiều dân tộc anh em cùng chung sống đoàn kết. Trong bức tranh đa sắc ấy, người Thái chiếm số đông và vẫn gìn giữ được nhiều phong tục, tập quán truyền thống độc đáo, trong đó có Lễ hội xòe chiêng. Lễ hội không chỉ là cuộc vui ngày xuân, mà còn là dịp cộng đồng cùng nhau gìn giữ, tôn vinh và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc. Đặc biệt, nghệ thuật múa xòe từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa tiêu biểu, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cộng đồng.
Trong không gian văn hóa đặc trưng của vùng Mường cổ, lễ hội Đình Khênh (xã Thượng Cốc) dần được khôi phục và trở thành điểm hẹn văn hóa giàu bản sắc. Không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội còn là nơi lưu giữ ký ức cộng đồng, kết nối truyền thống với hiện tại, đồng thời mở ra hướng đi mới trong bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch ở địa phương.
Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi mây trời bao phủ những cánh rừng quế ngát hương của Trà Giáp, TP Đà Nẵng, cái tên Phạm Xuân Nghĩa (SN 1994), dân tộc Ca Dong đã trở thành một biểu tượng của ý chí tự lực cánh sinh. Mới 32 tuổi, anh Nghĩa đã được bà con xã Trà Giáp tin yêu gọi bằng cái tên trìu mến 'Già làng trẻ'.
Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, văn hóa truyền thống vùng cao Đà Nẵng đứng trước nhiều sức ép thay đổi. Thực tiễn đặt ra yêu cầu cần những chính sách đủ sâu, đủ sát với đặc thù vùng cao, cùng với nỗ lực cộng đồng để vừa gìn giữ bản sắc, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Bằng tình yêu và tâm huyết, các nghệ nhân của Đội chiêng bon Bu Sóp (xã Quảng Trực) đang nỗ lực gìn giữ, trao truyền giá trị cồng chiêng cho thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa nơi vùng biên.
Sáng 30.3, tại Công viên văn hóa du lịch tâm linh Lạch Trường, xã Hoằng Tiến (Thanh Hóa) diễn ra Lễ hội cầu an, cầu ngư năm 2026 với nhiều nghi thức truyền thống đặc sắc, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương, mở màn cho mùa biển mới đầy kỳ vọng.
Sáng 30/3, tại Công viên văn hóa du lịch tâm linh Lạch Trường, xã Hoằng Tiến đã tổ chức Lễ hội cầu an - cầu ngư năm 2026 với nhiều hoạt động phong phú, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia.
Sáng ngày 29-3 (tức ngày 11 tháng 2 âm lịch), UBND phường Minh Xuân đã long trọng tổ chức Lễ rước Mẫu từ đền Ỷ La về đền Hạ. Đây là nghi thức quan trọng mở màn cho chuỗi hoạt động đặc sắc trong khuôn khổ Lễ hội đền Hạ - đền Thượng - đền Ỷ La năm 2026.
Từ tiếng chiêng vang vọng giữa đại ngàn đến vòng xòe đoàn kết bên lửa trại, Lễ hội Mường Xia 2026 ở xã Sơn Thủy (Thanh Hóa) không chỉ là một đêm hội văn hóa - tâm linh giàu bản sắc, mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của một di sản vùng biên đang từng ngày trở thành điểm tựa cho phát triển du lịch cộng đồng.