Có một hòm thư thời chiến cứ găm mãi trong tâm trí tôi suốt hơn nửa thế kỷ vừa qua: 'BC-13T. B. Thuận Thành - Hà Bắc'. Đó là hòm thư ghi trên phong bì những bức thư bố tôi gửi về nhà từ gần 60 năm trước.
Tại phường Trí Quả, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Mai Sơn chủ trì làm việc với các sở, ngành, đơn vị, địa phương về Quy hoạch khảo cổ học vùng Luy Lâu.
Bắc Ninh-Tại Lễ trao Giải Báo chí Phật giáo toàn quốc năm 2025 vừa diễn ra chiều 9/6 tại Hà Nội, tác phẩm phim tài liệu của nhóm tác giả thuộc Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh đã được trao giải. Đây là giải thưởng ý nghĩa nhằm tôn vinh các tác phẩm xuất sắc về lối sống 'Tốt đạo - Đẹp đời', đồng hành với dân tộc.
Giữa vùng quê Kinh Bắc yên bình, thành cổ Luy Lâu vẫn lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân của thời gian, lưu giữ ký ức về một trong những đô thị cổ xưa và quan trọng nhất của đất nước.
Các điển tịch trọng yếu như 'Tỳ Ni Nhật Dụng' (毗尼日用) và Tứ Phần Luật (四分律) đã được lưu truyền và phát huy giá trị, trực tiếp thúc đẩy sự hình thành và kiện toàn các quy phạm giới luật của Phật giáo Việt Nam.
Tại chùa Phúc Nghiêm (chùa Tổ), phường Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh đã đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương, hiện vật độc bản mang giá trị đặc biệt về lịch sử, mỹ thuật và tín ngưỡng Phật giáo vùng Dâu - Luy Lâu.
Chùa Tổ (Phúc Nghiêm tự), phường Song Liễu, Bắc Ninh long trọng tổ chức Lễ đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia Tượng Phật Mẫu Man Nương.
Tượng Phật Mẫu Man Nương có niên đại khoảng thế kỷ XVIII gắn liền với huyền tích Phật Mẫu Man Nương - nhân vật trung tâm của tín ngưỡng Tứ Pháp, một biểu tượng văn hóa đặc sắc thể hiện sự giao thoa giữa Phật giáo du nhập từ Ấn Độ với tín ngưỡng bản địa của cư dân nông nghiệp vùng châu thổ sông Hồng.
Chiều 22/5, tại Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương tại chùa Tổ (Phúc Nghiêm tự) phường Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh.
Đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh đến dự lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia Tượng Phật Mẫu Man Nương tại chùa Tổ (Phúc Nghiêm Tự), phường Song Liễu.
Hằng năm, vào ngày 8/4 âm lịch, Nhân dân các làng vùng Dâu (thuộc thị xã Thuận Thành cũ) lại tưng bừng mở hội chùa Dâu - Tổ đình Phật giáo Việt Nam. Đây là lễ hội truyền thống lâu đời nhất ở vùng Kinh Bắc.
Trải qua bao biến thiên của thời gian, lễ hội làng Keo ở thôn Giao Tất (xã Thuận An, Hà Nội) vẫn được người dân gìn giữ như một phần 'hồn cốt' quê hương.
Giữa trung tâm đô thị, Quảng trường 3/2 (phường Bắc Giang), nhiều hoạt động văn hóa truyền thống được tổ chức, thu hút người dân mọi lứa tuổi.
Với lịch sử hơn 1.800 năm, chùa Dâu Bắc Ninh gây ấn tượng bởi kiến trúc cổ kính, huyền tích kỳ thú và những giá trị văn hóa đặc biệt còn lưu giữ đến ngày nay.
'Con người có tổ, có tông/ Như cây có cội, như sông có nguồn…'. Trong những ngày tháng Ba âm lịch này, mỗi người dân Việt càng ý thức sâu sắc sức mạnh cội nguồn và giá trị trường tồn của nghĩa đồng bào thiêng liêng, cao quý. Với người dân Bắc Ninh, niềm tự hào càng nhân lên khi miền đất cổ Thuận Thành bên bờ Nam sông Đuống đang bảo tồn, gìn giữ khu di tích lăng mộ và đền thờ Kinh Dương Vương - 'ông nội' của các Vua Hùng, người khai sinh mở nước, khởi nguồn cho dòng giống Lạc Hồng.
Chuẩn bị đón chào đại lễ Phật đản (rằm tháng tư âm lịch) sư trụ trì chùa cổ Đông Sơn (còn gọi là chùa Phạm Thông, chùa Vân Am, phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa), Đại đức Thích Nguyên Phong đã có sáng kiến mời các chuyên gia hàng đầu về khoa học Lịch sử, Khảo cổ, Bảo tồn Bảo tàng, Mỹ thuật… tọa đàm, trao đổi về các bộ sưu tập hiện vật cổ, trong đó chủ yếu tập trung vào ba nhóm hiện vật mới được sưu tầm, phát hiện.
Bên cạnh giá trị sự kiện, điều quan trọng hơn là cách mỗi không gian được định hướng và vận hành, để thực sự trở thành giao điểm hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa niềm tin và trí tuệ, trong hành trình văn hóa và tâm linh của mỗi người.
Cất giữ những thông điệp của người xưa gửi lại cho hậu thế, lặng lẽ ẩn mình sau lớp bụi thời gian, mỗi cổ vật không chỉ là những mảnh ghép của quá khứ mà còn như cầu nối giúp con người hiện tại đối thoại với lịch sử và thấu hiểu cội nguồn. Từ những vật liệu kiến trúc, hoa văn trang trí, đồ dùng sinh hoạt đến đồ trang sức quý hiếm hay các hiện vật mang tính nghi lễ... đều là kết tinh của trí tuệ, niềm tin và đời sống của người Việt qua hàng nghìn năm lịch sử.
Tối 25/3, tại Quảng trường 3/2 (phường Bắc Giang), đồng chí Mai Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Lễ đón nhận Bằng của UNESCO và khai mạc Festival 'Về miền di sản Bắc Ninh - 2026' chủ trì buổi tổng duyệt chương trình. Cùng dự có các thành viên Ban tổ chức, Hội đồng nghệ thuật, đại diện các sở, ngành, đơn vị liên quan.
Sau hơn hai thập kỷ được phê duyệt và nhiều lần điều chỉnh, Dự án trùng tu, tôn tạo khu di tích chùa Dâu tại Bắc Ninh chính thức dừng thực hiện.
UBND tỉnh Bắc Ninh chính thức kết thúc dự án tôn tạo di tích quốc gia đặc biệt chùa Dâu sau nhiều năm triển khai do chậm tiến độ, vướng mặt bằng và không khớp quy hoạch mới.
NSGN - Trường hợp Ni sư Diệu Nhân buộc chúng ta nhìn lại Phật giáo Đại Việt thời Lý với một chiều kích thường bị bỏ sót: bình đẳng giới không chỉ là lý tưởng đạo đức mà đã từng là một cơ chế vận hành nội bộ của Thiền tông.
Sông Đuống chảy qua tỉnh Bắc Ninh có một đoạn rất đặc biệt. Ở đó, một bên bờ sông là vùng đất gắn liền với nơi khởi nguồn của Phật giáo nước ta, bờ đối diện có trung tâm thờ tự Phật giáo lớn từ thời Lý. Giữa không gian ấy, lịch sử và hiện tại như giao hòa, khiến bất cứ ai đặt chân đến cũng cảm nhận được sự trầm lắng của một miền văn hóa lâu đời.
Phường Song Liễu được thành lập trên cơ sở sáp nhập bốn đơn vị hành chính: Xuân Lâm, Hà Mãn, Ngũ Thái, Song Liễu. Việc sáp nhập này đã đánh dấu bước chuyển quan trọng, mở ra không gian phát triển mới cho vùng đất phía Nam sông Đuống. Kế thừa truyền thống lịch sử - văn hóa lâu đời, cùng lợi thế vị trí chiến lược và hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, Song Liễu hôm nay đang từng ngày phát triển.
Giữa nhịp đô thị hóa ngày càng nhanh, phường Trí Quả đứng trước yêu cầu vừa mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội, vừa gìn giữ những giá trị văn hóa - tâm linh đã định hình căn cước của vùng đất. Lựa chọn con đường phát triển bền vững, hài hòa giữa hiện đại và truyền thống đang đặt ra nhiều bài toán mới cho địa phương. Đồng chí Văn Quốc Cường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Trí Quả đã chia sẻ những quan điểm lãnh đạo, chỉ đạo và hướng tiếp cận của địa phương.
Khoảng nửa thế kỷ trước, xe đạp là phương tiện đi lại phổ biến và cũng là ước mơ của nhiều gia đình. Những chiếc xe Thống Nhất, Phượng Hoàng, MiFa hay Peugeot lăn bánh chậm rãi trên các con đường rợp bóng cây, tạo nên một nhịp sống thanh bình khó quên. Với tôi, những vòng xe ấy gợi lại ký ức tuổi thơ, những mùa xuân xưa và nhen lên một suy nghĩ: Phải chăng Bắc Ninh hôm nay có thể mở những hành trình du xuân bằng xe đạp, để du khách thong thả khám phá chiều sâu văn hóa Kinh Bắc?
Bắc Ninh - Kinh Bắc là mảnh đất giàu truyền thống văn hiến, nơi kết tinh và lưu giữ kho tàng di sản văn hóa đồ sộ, đặc sắc bậc nhất của cả nước. Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ vừa công nhận Bảo vật quốc gia Tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương, hiện được lưu giữ tại chùa Phúc Nghiêm (hay còn gọi là chùa Tổ), phường Song Liễu. Đây là sự khẳng định, ghi nhận giá trị to lớn của bảo vật này.
Nằm giữa vùng đất linh thiêng của Phật giáo Việt Nam, chùa Dâu (còn gọi là Diên Ứng Tự, Pháp Vân Tự) được xem là ngôi chùa cổ nhất Việt Nam, có lịch sử kéo dài gần 2.000 năm. Chùa tọa lạc tại phường Trí Quả (Bắc Ninh), được coi là trung tâm Phật giáo đầu tiên trên đất Việt.
Truyền thuyết Phật Mẫu Man Nương 'khai sinh' ra Tứ pháp là điển hình cho sự dung hội giữa tôn giáo du nhập từ ngoại quốc và tín ngưỡng dân gian bản địa.
Kinh Bắc - nghe như tiếng gọi từ tầng sâu ký ức. Không chỉ là địa danh, Kinh Bắc là một biểu tượng văn hóa, một miền trầm tích của lịch sử, của phong tục, của tinh hoa Việt. Tên gọi ấy gợi ra một vùng khí thiêng phía Bắc kinh thành Thăng Long, nơi đất và người đã sớm kết tinh thành văn hiến.
Từ hàng nghìn năm trước, vùng Luy Lâu – Bắc Ninh đã được ghi nhận là 'cái nôi Phật giáo Việt Nam', nơi giao thoa giữa văn minh Ấn Độ và văn minh phương Đông. Nằm giữa trung tâm văn hóa Kinh Bắc xưa, chùa Dâu (xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành) không chỉ là ngôi chùa cổ nhất Việt Nam mà còn là biểu tượng độc đáo của lịch sử Phật giáo và kiến trúc tôn giáo Việt Nam. Trong kỷ nguyên số hiện nay, chùa Dâu đang được tiếp cận bằng 'con đường bảo tồn mới': ứng dụng công nghệ, số hóa di tích và phục dựng kiến trúc theo tiêu chuẩn khoa học, góp phần phát huy những giá trị văn hóa sâu sắc còn lưu truyền đến hôm nay.
Nằm trên vùng đất Thuận Thành (Bắc Ninh), thành cổ Luy Lâu là một trong những trung tâm đô thị và văn hóa sớm nhất của người Việt, được xem như 'kinh đô cổ' của Giao Chỉ thời Bắc thuộc. Không chỉ là trung tâm chính trị – hành chính, Luy Lâu còn là nơi tiếp nhận, tiếp biến và lan tỏa văn minh phương Đông, đặc biệt là Phật giáo, sớm hơn nhiều so với các địa bàn khác ở Việt Nam. Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, việc bảo tồn thành cổ Luy Lâu đang mở ra hướng tiếp cận mới – biến khu di tích khảo cổ thành một 'bảo tàng ngoài trời', vừa lưu giữ ký ức lịch sử, vừa tạo nên giá trị văn hóa – giáo dục – du lịch mang chiều sâu.
Công an Bắc Ninh đề nghị người dân cảnh giác với nghi phạm gây án mạng nghiêm trọng tại Hưng Yên rồi bỏ trốn sang địa bàn, đối tượng có biểu hiện ngáo đá.
Nằm giữa vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hóa, chùa Dâu (Bắc Ninh) được xem là cột mốc đặc biệt đánh dấu buổi đầu hình thành Phật giáo tại Việt Nam.
Vùng đất cổ Luy Lâu - Siêu Loại - Thuận Thành của Bắc Ninh - Kinh Bắc vốn có lịch sử lâu đời. Trải qua nhiều thời kỳ lịch sử, đến nay vùng đất này gồm 6 phường mới: Thuận Thành, Mão Điền, Trạm Lộ, Trí Quả, Song Liễu, Ninh Xá, thuộc tỉnh Bắc Ninh hiện nay. Cùng với hệ thống các di tích lịch sử văn hóa và lễ hội truyền thống đa dạng và phong phú, nơi đây còn có nhiều loại hình, hoạt động văn hóa - văn nghệ dân gian đặc sắc, tiêu biểu là nghệ thuật hát trống quân làng Bùi Xá.
Sáng 9-1, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh công bố quyết định bổ nhiệm trụ trì và trình dự án xây dựng ngôi Tam bảo chùa Phúc Lâm (tổ dân phố Liễu Ngạn, P.Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh).
'Kinh Bắc là ở đâu'? 'Hiểu nôm na là Bắc Giang và Bắc Ninh gộp lại, giờ gọi là tỉnh Bắc Ninh đó'. 'Ở chỗ có hát quan họ và vải thiều đó à, có sông Thương, sông Cầu và Tây Yên Tử nữa hả ?'. 'Chính xác. Nhưng còn có rất nhiều thứ nữa nhé, xuân này về chơi khắc biết'. 'Vậy à, nhất định về'...
Di sản văn hóa vùng Dâu - Luy Lâu là kết tinh của hàng nghìn năm lịch sử, tài sản quý giá của cộng đồng và cầu nối giữa quá khứ - hiện tại - tương lai. Đặc biệt, ý thức chủ động gìn giữ và bảo vệ di sản của cộng đồng địa phương chính là nền tảng bền vững để những giá trị lịch sử, văn hóa được bảo tồn và lan tỏa lâu dài.
Ngôi nhà của ông Phạm Văn Dũng (sinh năm 1966), ở tổ dân phố Công Hà, phường Song Liễu (Bắc Ninh) nằm trong ngõ nhỏ bình yên. Không gian trong nhà phủ đầy sắc gốm cổ đã phai màu theo năm tháng, tỏa ra một vẻ trầm mặc. Với niềm đam mê cháy bỏng, hơn ba thập kỷ qua, ông Dũng miệt mài sưu tầm, bảo tồn và giới thiệu tới cộng đồng những cổ vật gốm Luy Lâu - dòng gốm mang đậm dấu ấn lịch sử vùng Dâu xưa.
Giữa vùng Luy Lâu cổ kính, chùa Dâu hiện lên không chỉ như trung tâm Phật giáo sớm nhất Việt Nam, mà còn là một bảo tàng sống của kiến trúc gỗ truyền thống. Những cột gỗ lớn trầm mặc, hệ khung vì bền bỉ, cửa bức bàn và hành lang bao quanh đã tạo nên một không gian vừa chắc khỏe, vừa tĩnh tại – nơi kiến trúc không chỉ che chở con người, mà còn dẫn dắt cảm xúc và niềm tin tâm linh suốt hàng nghìn năm lịch sử.
Bảo vật quốc gia là những hiện vật độc bản, có giá trị tiêu biểu, kết tinh tinh hoa văn hóa, tư duy thẩm mỹ và kỹ nghệ của nhiều thế hệ người Việt. Trong bối cảnh hiện nay, bảo tồn và phát huy giá trị bảo vật không chỉ là trách nhiệm đối với lịch sử mà còn là bước đi chiến lược nhằm nuôi dưỡng bản sắc và gia tăng sức mạnh mềm văn hóa.
Từ 13-14/11, Viện Khảo cổ học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo 'Thông báo khảo cổ học toàn quốc lần thứ 60 - năm 2025' công bố những phát hiện mới, kết quả nghiên cứu khảo cổ học và thảo luận định hướng nghiên cứu trong thời gian tới.
Ngày 13/11, Viện Khảo cổ học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo 'Thông báo khảo cổ học toàn quốc lần thứ 60- năm 2025' nhằm công bố những phát hiện mới, chia sẻ các kết quả nghiên cứu khảo cổ học trong năm qua và thảo luận các định hướng nghiên cứu của ngành trong thời gian tới.
Tại chùa Pháp Vân, Tỳ Ni Đa Lưu Chi giảng dạy không chỉ theo kinh luật thông thường, mà theo đường lối 'trực chỉ nhân tâm': người tu không chỉ học chữ, tụng văn, mà phải đối diện trực tiếp với chính tâm mình.
Bắc Ninh có nhiều tiềm năng, lợi thế để trở thành điểm sáng trong phát triển công nghiệp văn hóa. Thời gian qua, tỉnh dành nhiều sự quan tâm triển khai chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, ưu tiên phát triển sản phẩm, dịch vụ văn hóa có lợi thế.
Không chỉ trong ký ức hay nơi hội làng, hiện nay nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống của Bắc Ninh đã 'bước ra' nơi phố phường, quảng trường trung tâm, sân khấu lớn, thu hút đông đảo người dân và du khách. Các chương trình được tổ chức công phu, hấp dẫn làm sống dậy một không gian văn hóa dân gian phong phú, mới lạ mà gần gũi, khẳng định sức sống bền bỉ của di sản trong đời sống đương đại.
Tổng số ván khắc còn lại tại chùa Dâu là 107 ván, với 199 mặt có nội dung để nghiên cứu. Đây là số lượng không lớn, nhưng tập trung chủ yếu vào tín ngưỡng nông nghiệp, thờ tự thần linh Long vương cầu mưa trong hệ tín ngưỡng Tứ pháp ở Giao Châu xưa.