Xem xét đề tài trang trí trên nắp, thân và đế của các đồ gốm này chúng tôi đều thấy thể hiện đề tài cánh sen làm trung tâm. Hoa sen biểu trưng cho Phật giáo là quốc giáo thời kỳ này: hình tượng hoa sen tượng trưng cho sự thanh cao gắn liền với sự đản sinh của Đức Phật.
Dù trải qua thời gian, những dấu tích kiến trúc còn sót lại là minh chứng cho nét đẹp văn hóa lâu đời, thu hút du khách và các nhà nghiên cứu về tìm hiểu kiến trúc, lịch sử vùng đất này.
Là nơi hội tụ khí thiêng sông núi, nơi từng in dấu chân hoằng pháp và hành đạo của các bậc cao tăng thạc đức, không gian văn hóa và trung tâm Phật giáo tiêu biểu tại vùng đất Cố đô Hoa Lư - Ninh Bình được kỳ vọng sẽ là mô hình kết hợp hài hòa giữa nghiên cứu khoa học, bảo tồn di sản và phát triển bền vững, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp của Phật giáo Việt Nam tới cộng đồng. Từ đó gợi mở hướng tới việc xây dựng tuyến du lịch văn hóa - tâm linh, kết nối các di tích trên địa bàn tỉnh và các tỉnh, thành có di tích với tên gọi 'Con đường hành hương theo dấu chân các Thánh tổ triều Lý'.
Trong 33 Bảo vật quốc gia theo Quyết định số 1712/QĐ-TTg, ngày 31/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ có 6 pho tượng Kim Cương chùa Long Đọi Sơn (phường Tiên Sơn). Đây là một di sản đặc biệt quý hiếm, hội tụ đầy đủ các giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, tôn giáo và mỹ thuật thời nhà Lý. Việc được công nhận là Bảo vật quốc gia càng khẳng định giá trị độc bản, không thể thay thế trong kho tàng di sản văn hóa dân tộc của bộ tượng Kim Cương.
Giữa những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài của mùa hè, cầu lợp làng Kênh (xã Cổ Lễ, tỉnh Ninh Bình) trở thành nơi hóng mát ưa thích của nhiều người dân địa phương.
Trong hành trình ấy, Phật giáo Việt Nam vẫn đang tiếp tục đồng hành cùng dân tộc theo cách lặng lẽ nhưng bền bỉ, mềm mại nhưng sâu sắc.
Ẩn mình giữa không gian núi đá linh thiêng vùng Cố đô, bộ sưu tập tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán tại chùa Phong Phú, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, được ví như 'pho sử đá' độc bản, phản ánh tinh hoa nghệ thuật và đời sống tâm linh qua nhiều thế kỷ.
Ít có ngôi làng nào ở Hà Nội mang hành trình đặc biệt như Phúc Xá (Bắc Biên) hôm nay - nơi được xem là sự tiếp nối của cộng đồng cư dân An Xá, Cơ Xá tồn tại bên sông Hồng từ trước thời Lý. Dọc theo dòng chảy của con sông này, dấu vết của một cộng đồng cư dân Thăng Long cổ vẫn hiện hữu qua đình, đền, tín ngưỡng và nếp sống được lưu truyền suốt nhiều thế kỷ.
Trải qua nhiều thế kỷ, bia đá chùa Nghĩa Xá (Viên Quang tự), xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình, không chỉ là hiện vật quý hiếm mang dấu ấn mỹ thuật Phật giáo thời Lý mà còn lưu giữ những giá trị đặc sắc về văn học, lịch sử và tư tưởng Phật giáo. Với chiều sâu nội dung và nghệ thuật độc đáo, bảo vật quốc gia này góp phần quan trọng trong nghiên cứu văn hóa, văn học thời Lý - Trần và dòng chảy lịch sử dân tộc. Đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết trong công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc trong đời sống đương đại.
Ông không phải vị tướng oanh liệt nơi sa trường. Ông cũng không phải quyền thần khuynh đảo triều chính. Ông chỉ là một nho sĩ cầm bút.Nhưng chính những người cầm bút như ông đã góp phần dựng nên nền móng văn trị cho một triều đại huy hoàng nhất lịch sử Đại Việt.Tên tuổi 'Ngự tiền bút thư Đặng Diễn' vì thế vẫn còn được nhắc lại như biểu tượng của khí tiết nho gia: học rộng mà khiêm nhường, làm quan mà thanh liêm, gần quyền lực mà không để quyền lực làm đổi thay nhân cách.
Tọa lạc tại thôn Dân Trù, xã Tam Hồng, tỉnh Phú Thọ, Chùa Trò (Đại Phúc Tự) không chỉ là một ngôi cổ tự linh thiêng gắn bó với đời sống tâm linh của người dân địa phương mà còn là nơi khởi nguồn của một bảo vật quốc gia vô giá – tháp gốm men chùa Trò.
Trong bài viết trước về chân dung của ngài Đặng Phúc Mãn, chúng tôi có nhắc đến con trai ông là Đặng Nghiêm. Đó chính là vị nho sĩ họ Đặng đầu tiên trong lịch sử khoa bảng ở Việt Nam. Có những con người bước ra từ buổi đầu còn mờ sương của quốc gia Đại Việt, để lại dấu ấn không phải bằng gươm giáo hay ngai vàng, mà bằng ánh sáng của trí tuệ và nhân cách. Đặng Nghiêm là một người như thế.
Sáng 20-5, phường Tây Hồ tổ chức Lễ kỷ niệm 998 năm Hội thề Trung Hiếu Đền Đồng Cổ - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Trong dòng chảy văn hóa của lịch sử Đại Việt, có những con người bước qua thời đại của mình như một vệt sao lặng lẽ. Họ không để lại những chiến công chấn động sử xanh, không được khắc ghi dày đặc trong chính sử, nhưng âm vang của họ vẫn còn đó — trong gia phả một dòng tộc, trong lời kể của hậu thế, trong những vùng đất còn in dấu chân người mở cõi, dựng thành, khai nền học nghiệp.Đặng Phúc Mãn là một con người như thế. Tên tuổi ông đi qua gần chín thế kỷ với lớp sương mờ của truyền thuyết và gia sử. Nhưng cũng chính bởi vậy, chân dung ông càng trở nên thâm trầm như một pho tượng cổ phủ rêu phong trong ngôi từ đường xưa cũ.
Tỉnh Bắc Ninh nhiều lần được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm và làm việc. Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân trong tỉnh luôn khắc ghi những lời căn dặn sâu sắc của Người về tinh thần đoàn kết, hăng say lao động, học tập, chung tay xây dựng quê hương giàu mạnh.
Chùa Tiêu được coi là 'cõi thiêng' khởi nguồn cho vương triều nhà Lý (1009 - 1225).
Theo vòng quay lăn đều, chuyến tàu du lịch văn hóa 'Hà Nội 5 cửa ô' đưa du khách về với miền quan họ, mở ra hành trình trải nghiệm giàu cảm xúc. Sau hơn nửa năm vận hành, tour du lịch này ngày càng khẳng định sức hút, đang từng bước được mở rộng, trở thành điểm nhấn trong liên kết phát triển du lịch giữa Bắc Ninh với Hà Nội và các địa phương lân cận.
Nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển giáo dục gắn với di sản văn hóa, đồng thời thúc đẩy ứng dụng chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch, xã Đa Phúc (Hà Nội) tổ chức Hội nghị ra mắt mô hình du lịch 'Tiết học di tích' và nền tảng du lịch số 'Đa Phúc Tour'.
Lý Quốc Sư, Quán Sứ, Chùa Bộc, Chùa Láng, Chùa Hà...(Hà Nội) là tên những con phố được đặt theo tên những ngôi chùa cổ nằm trong khu phố không chỉ giúp định vị địa lý mà còn là cách gìn giữ hồn cốt văn hóa của Thủ đô.
Chợ Quăng (xã Hoằng Lộc) chữ Hán là Thiên Quan thị (天 關 市), tương truyền có từ thời nhà Lý. Vì kiêng tên đức Thánh Đệ Tứ (hiệu Thiên Quan) nên gọi chệch thành Quăng. Sử sách đời Nguyễn gọi là chợ Hoằng Nghĩa và xếp vào danh sách những chợ lớn ở Xứ Thanh và cả Việt Nam. Thời trung đại, chợ Quăng còn có tên khác là chợ Bướu.
Sưu tập đồ sành thời Trần ở Hoàng thành Thăng Long không chỉ là tư liệu khảo cổ quý giá mà còn là minh chứng sống động cho mối quan hệ mật thiết giữa Phật giáo và đời sống cung đình Đại Việt.
Ven dòng sông Đuống, giữa những bãi bồi yên ả, Hoa Lâm Viên hiện lên như một lớp trầm tích lịch sử của vùng đất Đông Anh.
LUI VỀ ĐẤT TRẠI
Di sản thế giới Thành nhà Hồ, tọa lạc tại xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa, là công trình kiến trúc bằng đá độc đáo bậc nhất Việt Nam. Những phát hiện về hệ thống chân tảng đá, bệ chân cột cùng nhiều hiện vật trong các đợt khai quật gần đây đang góp phần hé lộ quy mô đồ sộ của kinh đô Tây Đô xưa, đồng thời cung cấp thêm cứ liệu quan trọng cho công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa thế giới.
Ngày 6/5 (tức 20/3 âm lịch), Lễ hội làng Lệ Mật chính thức khai mạc tại đình làng Lệ Mật, phường Việt Hưng, Hà Nội.
Việt Nam có nhiều tiềm năng để chuyển hóa di sản từ trạng thái tĩnh sang trạng thái động, đưa di sản trở thành nguồn lực, động lực cho phát triển công nghiệp văn hóa. Tuy vậy, hành trình đánh thức di sản bằng công nghệ vẫn đối mặt với không ít trở ngại.
Khác với thời Lý - Trần, ở thời Lê sơ do Nho giáo chiếm vị trí độc tôn trong đời sống xã hội nên giáo dục khoa cử được coi trọng, trong đó có hoạt động khuyến học bằng tinh thần.
Trong kỷ nguyên công nghệ, quá trình số hóa đang từng bước chuyển đổi khối di sản đồ sộ của dân tộc thành hệ sinh thái dữ liệu khổng lồ. Bài toán chiến lược đặt ra hiện nay là làm thế nào kiến tạo giá trị, thúc đẩy thương mại hóa, biến nguồn dữ liệu thành động lực phát triển mới.
Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.
Sáng ngày 4.5 (tức ngày 18.3 âm lịch), Lễ hội chùa Long Đọi Sơn (tỉnh Ninh Bình) đã chính thức khai hội, đây được xem là trung tâm Phật giáo lớn thời Lý ở nước ta.
Cùng với các kiến trúc cổ xưa đã được tu bổ, tôn tạo, các cơ sở hạ tầng khác được đầu tư, chùa Long Đọi Sơn ngày càng hấp dẫn du khách gần xa đến vãn cảnh và tham quan.
Là đất phát tích vương triều Lý, Bắc Ninh hiện lưu giữ kho tàng di sản văn hóa đồ sộ, ghi dấu những ký ức vàng son của một thời kỳ rực rỡ trong lịch sử dân tộc. Những năm qua, Bắc Ninh kiên trì triển khai nhiều giải pháp nhằm đánh thức tiềm năng di sản, tôn vinh những thành tựu văn hóa vĩ đại của nhà Lý, từng bước nỗ lực chuyển hóa di sản thành nguồn lực phát triển.
Đến hẹn lại lên, vào ngày 15/3 âm lịch, nhân dân, du khách thập phương cùng hậu duệ nhà Lý lại náo nức về trảy hội Đền Đô (phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh), dự lễ kỷ niệm ngày Đức vua Lý Thái Tổ đăng quang, thành kính tri ân công đức các vị vua triều Lý.
Mỗi mùa hội Đền Đô là một cuộc trở về – trở về với nguồn cội triều Lý, với không gian linh thiêng nơi tôn vinh công đức Đức vua Lý Thái Tổ và các vị vua nhà Lý. Năm 2026, lễ hội diễn ra từ 30.4 đến 2.5 với nghi lễ rước kiệu truyền thống, dâng hương trang trọng và nhiều hoạt động văn hóa dân gian, nghệ thuật cộng đồng, tạo nên bức tranh Kinh Bắc vừa cổ kính vừa rộn ràng hơi thở đương đại.
Ngày 1/5, Lễ hội Đền Đô 2026 khai mạc tại Từ Sơn (Bắc Ninh) thu hút đông đảo du khách với nhiều nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa đặc sắc.
Ngày 1/5 (tức 15/3 âm lịch), tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đền Đô, phường Từ Sơn (Bắc Ninh) lễ hội truyền thống Đền Đô năm 2026 khai hội.
Sáng 1/5 (tức 15/3 âm lịch), xã Nam Phù đã khai mạc Lễ hội truyền thống Tổng Nam Phù năm 2026 nhằm tri ân công đức Nhị vị Bồ Tát (hai công chúa Lý Từ Thục và Lý Từ Huy thời Lý).
Ngày 1/5 (tức Rằm tháng Ba âm lịch), tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô, phường Từ Sơn tổ chức lễ khai hội Đền Đô, kỷ niệm 1016 năm Ngày hoàng đế Lý Thái Tổ đăng quang (15/3 năm Canh Tuất 1010 - 15/3 năm Bính Ngọ 2026).
Hàng vạn người dân và du khách thập phương nườm nượp đổ về Đền Đô, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh để hòa vào không khí linh thiêng của lễ rước kiệu các vị vua nhà Lý. Cờ hội rợp trời, tiếng trống vang dồn cùng dòng người ken đặc tạo nên khung cảnh choáng ngợp, tái hiện hào khí vàng son của một triều đại lừng lẫy trong lịch sử dân tộc.
Ngày 1/5 (tức Rằm tháng 3), tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh tổ chức khai hội Đền Đô truyền thống năm 2026, kỷ niệm 1.016 năm Ngày Lý Công Uẩn lên ngôi Hoàng đế (15/3 năm Canh Tuất 1010 - 15/3 năm Bính Ngọ 2026).
Bắc Ninh - Kinh Bắc là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, nơi hội tụ nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể gắn bó mật thiết với đời sống tâm linh của cộng đồng.
Hằng năm, vào ngày 15/3 âm lịch, Nhân dân mọi miền cùng hậu duệ nhà Lý lại nô nức về trảy hội đền Đô (khu phố Thượng, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh), dự lễ kỷ niệm ngày đức vua Lý Thái Tổ đăng quang.
Chiều 29/4, tại di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô, phường Từ Sơn tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm các vị vua triều Lý nhân kỷ niệm 1016 năm Ngày đức vua Lý Thái Tổ đăng quang và khánh thành giai đoạn 1 công trình tu bổ, tôn tạo di tích.
Lễ hội Đền Đô 2026 sẽ mở rộng quy mô, kết hợp phố đi bộ, hội chợ, không gian văn hóa, hứa hẹn kích cầu du lịch, thúc đẩy tiêu dùng, tạo cơ hội cho doanh nghiệp thương mại địa phương phát triển.
Chiều 28.4, phường Từ Sơn (Bắc Ninh) tổ chức gặp mặt báo chí, thông tin về lễ hội Đền đô năm 2026. Lễ hội sẽ được khai mạc lúc 20h ngày 30.4 (tức ngày 14.3 âm lịch) tại Di tích quốc gia đặc biệt đền Đô.
Lễ hội Đền Đô 2026 được mở rộng quy mô, ra mắt tàu du lịch '5 cửa ô', hứa hẹn thu hút du khách trong và ngoài nước.
Phường Từ Sơn, Bắc Ninh chuẩn bị Lễ hội Đền Đô 2026 với nhiều đổi mới về quy mô, quản lý và dịch vụ, hướng tới an toàn, văn minh và thu hút du khách trong và ngoài nước.
Dịp nghỉ lễ, nhiều du khách đến Sầm Sơn không chỉ tắm biển mà còn tìm lên núi Trường Lệ – nơi hội tụ quần thể di tích hàng trăm năm tuổi. Điểm đến này mang đến trải nghiệm vừa khám phá thiên nhiên, vừa lắng lại với chiều sâu văn hóa xứ Thanh.
Bên cạnh những cơ hội mở ra, quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản cũng đặt ra không ít thách thức. Công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng một chiến lược phát triển bài bản, đội ngũ nhân lực có chuyên môn và đặc biệt là tư duy đổi mới trong cách xây dựng nội dung.