Sữa được bình ổn vẫn liên tục tăng giá

Ngày 1/10, Thông tư 122 về quản lý giá của Bộ Tài chính bắt đầu có hiệu lực, trong đó có quản lý và bình ổn giá sữa ngoại trên thị trường Việt Nam. Tuy vậy, sau 15 ngày quy định mới này có hiệu lực, nhiều hãng sữa vẫn tăng giá với những lý do cũ. Điều này khiến không ít người tiêu dùng lo ngại việc quản lý và bình ổn giá sữa rồi lại vẫn như cũ.

Liên tiếp tăng giá Thông tư 122 là văn bản sửa đổi Thông tư 104 (ban hành năm 2008), trong đó khắc phục hai điểm là điều kiện áp dụng bình ổn giá đối với các mặt hàng thuộc diện bình ổn và bổ sung đối tượng đăng ký giá. Tại thông tư 104 có quy định các đối tượng đăng ký giá là doanh nghiệp nhà nước có vốn sở hữu Nhà nước từ 51% trở lên. Điều này đã tạo ra môi trường kinh doanh không bình đẳng giữa các doanh nghiệp vì nghiễm nhiên, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn sở hữu nhà nước dưới 51% sẽ không phải đăng ký giá. Do đó, Thông tư 122 bổ sung hai điểm mới đó và sữa là một trong số các mặt hàng thuộc diện bình ổn. Nhưng chỉ trong vòng 15 ngày sau khi thông tư mới được công bố đã có thêm 2 hãng sữa gửi thông báo sẽ tăng giá. Giá mới của sữa bột Meiji số 1 lên 362.000 đồng/hộp, số 2 lên 344.300 đồng/hộp (loại 900g). Sữa bột nhãn hiệu Milax của Đan Mạch loại 900g cũng tăng lên 356.000 đồng/hộp. Sữa bột Friso các loại có mức giá tăng trên 20.000 đồng/hộp loại 900g/hộp (Friso Gold số 1 lên 357.300 đồng/hộp, Friso Gold số 2 lên 382.600 đồng/hộp). Sữa Abbott số 1 và 2 từ 355.000 đồng đến 360.000 đồng/hộp. Các loại sữa bột, sữa tươi, sữa đặc của Vinamilk đều tăng giá. Sữa bột Dielac Alpha (loại 900g) giá mới từ 147.400 đồng đến 150.500 đồng/hộp. Cuối tháng 8, hãng Nestlé đã gửi thông báo đến các đại lý, yêu cầu từ ngày 16/9, tăng thêm 9% đối với các dòng sữa bột Nestlé gấu và Lactogen, như vậy trung bình mỗi hộp sữa đắt thêm 6.000 - 10.000 đồng. Việc tăng giá của một số hãng kéo theo giá sữa bán lẻ của một số hãng khác cũng tăng theo mặc dù giá chính thức từ công ty chưa tăng. Đại diện một công ty sữa liên doanh giải thích: "Giá sữa của công ty năm nay tăng từ đầu năm đến nay chưa có đợt tăng giá nào khác. Việc tăng giá bán các nhãn hiệu sữa của công ty là do các đại lý tự ý đẩy giá bán lên cao. Đó là một "trào lưu" của các đại lý khi thấy các hãng sữa khác tăng giá. Đại lý tăng giá là vấn đề ngoài tầm kiểm soát của công ty". Quản lý bằng hành chính không ổn? Trao đổi với PV báo ĐS &PL ngày 15/10, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, Nguyễn Thị Hà Ninh cho biết: "Đến ngày hôm nay chúng tôi chưa tập hợp được đăng ký giá từ các doanh nghiệp. Chúng tôi đang phải phối hợp và làm tham mưu cho Bộ Tài chính để thực hiện thắt chặt Thông tư 122. Bà Ninh cũng cho biết, có tình trạng các đại lý tự ý tăng giá bán sữa và phía Sở Tài chính đang xem xét để có biện pháp xử lý. Như vậy, 15 ngày sau thời điểm Thông tư có hiệu lực, việc bình ổn giá sữa vẫn còn là vấn đề nan giải". Nhìn nhận vấn đề này, ông Nguyễn Đăng Vang Phó chủ nhiệm UB Khoa học Công nghệ & Môi trường của Quốc hội cho rằng: "Giá sữa nguyên liệu đang ổn định và có xu hướng giảm nhưng sữa ngoại trong nước lại tăng, điều này không thể chấp nhận được. Khâu quản lý của chúng ta đang có vấn đề. Tôi không hiểu vì lý do gì, khi chúng ta giảm thuế nhập khẩu xuống thấp hơn cam kết của WTO thì sự hưởng lợi không đến với người dân mà lại rơi vào túi của doanh nghiệp. Bởi giá sữa nhập khẩu chỉ tăng lên mà không hạ. Tôi cho rằng, để bình ổn giá sữa với Thông tư 112 của Bộ Tài chính, kể cả các thông tư trước, hoặc ra thêm cả ngàn thông tư kiểu thế này, cũng không làm được. Thực tế, các Thông tư này mang tính áp đặt trái với quy luật của kinh tế thị trường là thuận mua vừa bán. ở đây, các cơ quan quản lý giá lại đi áp giá trần, giá sàn với giá sữa là bất hợp lý. Thêm vào đó, nếu cứ đặt vấn đề hành chính buộc các doanh nghiệp phải kê khai cơ cấu giá thành sản phẩm là sai với Luật Doanh nghiệp. Đây là vấn đề Luật quy định doanh nghiệp được quyền giữ kín bí mật kinh doanh". Để bình ổn giá sữa, ông Vang cho rằng rất cần sự quản lý của nhà nước nhưng cần cân nhắc cách làm. Nhà nước cần đầu tư vào nghiên cứu thị trường về cơ cấu giá thành, thông số dinh dưỡng của nhà sản xuất, sau đó thông tin cho người tiêu dùng nắm được. Chẳng hạn, trước đây, các cơ quan nhà nước đã tiến hành tìm hiểu thông tin và phát hiện chi phí phần trăm cho các đại lý bán hàng và chi phí quảng cáo sản phẩm quá cao vi phạm luật cạnh tranh. Khi ấy, có một cuộc chấn chỉnh nhưng nếu làm không thường xuyên thì mọi việc đâu lại vào đấy. Theo Đời sống&Pháp luật