Sự khác biệt có thể dẫn đến phân biệt đối xử và bạo hành

"Em bị cô giáo chủ nhiệm cho là người lệch lạc. Giờ chủ nhiệm nào em cũng bị kêu lên bục giảng và bị cô nói trước toàn lớp về điều này."

Sự khác biệt có thể dẫn đến phân biệt đối xử và bạo hành - Ảnh 1

Đó là lời tâm sự nghẹn đắng của V. - một người chuyển giới nam, đang theo học tại một trường THPT tại quận Bình Thạnh tại buổi hội thảo “Nuôi mầm khoan dung - Vì một môi trường học đường an toàn và khoan dung” do Trung tâm ICS - Tổ chức bảo vệ và thúc đẩy quyền của người đồng tính, song tính, chuyển giới (LGBT) tại Việt Nam phối hợp với tổ chức UNESCO và Bộ GD&ĐT tổ chức ngày 28-8.

Buổi hội thảo nhằm chia sẻ kiến thức, kỹ năng, ứng xử với người LGBT trong môi trường học đường, hướng đến một môi trường hòa nhập cho tất cả học sinh.

V. kể bắt đầu nhận thức bản thân có nhiều điều khác lạ khi học cấp 2. Một thời gian dài, V. bị bạn bè cùng lớp bắt nạt do có biểu hiện khác thường. Chịu không nổi áp lực, V. đã phản kháng và có trận xô xát lớn với các bạn.

“Em bị cô giáo chủ nhiệm cho là người lệch lạc. Giờ chủ nhiệm nào, em cũng bị kêu lên bục giảng và bị cô nói trước toàn lớp về điều này. Có lần em đi vệ sinh thì có nguyên xô nước từ trên trời rơi xuống dội vào người, V. nhớ lại thời gian tủi cực của mình.

Sự khác biệt có thể dẫn đến phân biệt đối xử và bạo hành - Ảnh 2

Bạn V. nghẹn ngào khi kể việc mình bị kỳ thị ở trường học

Khi V. lên cấp 3, tình trạng kỳ thị đối với người LGBT có đỡ hơn, bản thân V. mạnh dạn tham gia vào công tác đoàn và tìm hiểu thêm về cộng đồng LGBT là gì, nhận thức rõ hơn bản thân là ai. Đến nay V. đã có thể kể lại câu chuyện của mình trước đông đảo mọi người.

“Người khác kỳ thị vì họ không biết gì về mình. Đối với họ, mình là thứ xa lạ khiến họ chán ghét và không muốn tiếp cận. Đến buổi hội thảo, mình mong muốn môi trường trường học sẽ ngày càng thân thiện hơn, các bạn LGBT sẽ không lo sợ gặp ánh mắt, hay hành động kỳ thị, bạo lực ở ngay chính nơi mình học” - V. nói.

Đồng cảm với tâm sự của các bạn LGBT, TS Khuất Thu Hồng, Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển xã hội cũng rưng rưng nước mắt khi nhớ về quãng thời gian đi học của mình cách đây đã gần 50 năm.

TS Hồng kể thời gian đi học bà từng bị các bạn ném đá, bắt nạt chỉ vì được mặc váy trắng, đi dép cộng thêm làn da trắng "khác người" giữa một cộng đồng các học sinh ở nông thôn nước da đen nhẻm và còn phải chân trần đến lớp.

Sự khác biệt có thể dẫn đến phân biệt đối xử và bạo hành - Ảnh 3

TS Khuất Thu Hồng chia sẻ câu chuyện của bản thân

Và TS Hồng còn kể thêm chính con trai bà cũng không muốn đi học nữa chỉ vì con khác biệt.

“Con kể ở lớp con hay làm mấy động tác kỳ quặc như thè lưỡi, thế là các bạn nói con bị thiểu năng. Con đi méc cô giáo thì cô cũng cười bảo “Con cũng giống thiểu năng lắm”. Tôi đã quyết định chuyển con đi đến một trường khác học dù không được như trường trước" - bà nói.

Có kinh nghiệm nhiều năm nghiên cứu tâm lý, TS Hồng rút ra kết luận sự khác biệt là một trong những lý do khiến bất kỳ ai cũng có thể bị phân biệt, bạo hành.

Việc tạo ra môi trường thân thiện, an toàn, thừa nhận và tôn trọng sự khác biệt là biểu hiện của một nền dân chủ. “Tôi mong muốn những tháng ngày đến trường đáng sợ của chính tôi và các bạn LGBT sẽ không bao giờ xảy ra nữa” - TS Hồng bày tỏ.

Thống kê tình trạng Phân biệt đối xử vì là LGBT trong trường

- Bị bắt nạt, quấy rầy bởi bạn bè: 53,8%

- Bị bắt nạt, quấy rầy bởi giáo viên, cán bộ nhà trường: 23%

- Bị ép buộc thay đổi đồng phục: 20,4%

- Bị ép buộc thay đổi kiểu tóc, cử chỉ, điệu bộ: 29,3%

(Nghiên cứu Thanh thiếu niên LGBT của tổ chức Save the Children và Viện nghiên cứu Y - Xã hội học ISMS tại TP HCM năm 2015)