Số phận bấp bênh của thẻ học đường

Ý tưởng phát triển thẻ học đường SSC nhằm thanh toán học phí không dùng tiền mặt trong hoạt động giáo dục tại TP. Hồ Chí Minh đang đối mặt khả năng phá sản.

Trước đó, CTCP Văn hóa Ngôi nhà xanh liên kết với Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh để phát hành thẻ học đường SSC. Một số NH cũng đã ký kết hợp tác với Sở này nhằm thực hiện thanh toán học phí và các khoản phí khác được tích hợp trong nhà trường cho mọi cấp học.

Ảnh minh họa

Thẻ SSC hoạt động theo mô hình: Phụ huynh chuyển khoản từ tài khoản NH vào thẻ cho con em mình để thanh toán cho các chi phí giáo dục. Trong chu trình này thì thẻ SSC có thể coi là một loại thẻ vô danh, hoặc một liên kết khác thanh toán không dùng tiền mặt hiện nay là dùng thẻ phụ cho học sinh song song với thẻ chính của phụ huynh. Mô hình thẻ SSC áp dụng cho mọi cấp học cũng được xem như một hình thức quản lý chi tiêu con cái. Thế nhưng, lộ trình thực hiện năm 2015 đang đối mặt vướng mắc pháp lý, vì theo Quyết định số 20/2007/QĐ-NHNN, chủ thẻ phụ đối với trẻ dưới 15 tuổi không được phép sử dụng thẻ. Văn bản này cũng không cho phép phát hành thẻ vô danh.

Sacombank, Vietcombank, BIDV - những NH đầu tiên tham gia ký kết hợp tác mô hình thu phí trong hệ thống GD&ĐT ở TP. Hồ Chí Minh - hiện vẫn đang chờ được hướng dẫn mới mở thẻ phụ cho học sinh thanh toán các chi phí học đường. “Lợi ích thanh toán thẻ NH trong hệ thống giáo dục rất lớn cho phụ huynh học sinh, NH và phù hợp với chủ trương thanh toán không dùng tiền mặt. Nhưng quy định không cho phép mở thẻ phụ cho người chưa đủ 15 tuổi; những người đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi muốn có thẻ phụ thì phải có bảo lãnh của phụ huynh đang rất khó mở thẻ trong khối GD&ĐT”, Tổng giám đốc một NHTMCP ở TP. Hồ Chí Minh bình luận.

Như vậy với quy định mở thẻ hiện hành thì không được phát hành thẻ học đường và thẻ phụ NH cho học sinh trung học cơ sở và tiểu học. Trong khi Thông tư 23/2014/TT-NHNN sửa đổi mới nhất lại cho phép người đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi không bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự, có tài sản riêng đảm bảo thực hiện nghĩa vụ trong việc mở tài khoản thanh toán. Riêng người chưa đủ 15 tuổi được phép mở tài khoản thanh toán thông qua người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật.

Tuy vậy, thẻ NH chưa cho phép các NH phát hành thẻ phụ cho người dưới 15 tuổi thì việc học sinh chi tiêu hàng ngày có thể sẽ vẫn dùng thẻ của cha mẹ để chi tiêu trong trường. Điều này theo các nhà nghiên cứu giáo dục là không nên, bởi có thể sẽ rất khó kiểm soát chi tiêu của con cái, nhất là thẻ NH của người lớn có thể bị trẻ ra ngoài nhà trường thanh toán. Trong khi những thẻ trả trước hoặc thẻ phụ học sinh chỉ được chi tiêu trong giới hạn của phụ huynh.

Cho đến nay, cả nước mới chỉ có ngành GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh đạt được thỏa thuận với NH để mở đường cho việc phát triển dịch vụ thẻ thanh toán học đường để không phải thanh toán bằng tiền mặt. NHNN chi nhánh TP. Hồ Chí Minh vừa qua đã gửi văn bản về bộ phận chức năng của NHNN Việt Nam, đề nghị sửa đổi một số điểm còn tồn tại trong quy trình mở thẻ phụ và các loại thẻ trả trước. Theo đó, kiến nghị cho phép các NH phát triển thẻ để đáp ứng nhu cầu phát triển thanh toán thẻ ngày càng đa dạng trong thực tế.

Đại diện NHNN chi nhánh TP. Hồ Chí Minh cho biết, trước mắt NHNN Việt Nam cho phép những NH tham gia đề án thanh toán học phí của thành phố được thí điểm phát hành thẻ phụ cho các em học sinh chưa đủ 15 tuổi để việc triển khai thu học phí qua thẻ học đường được triển khai kịp cho năm học 2014-2015.

Đình Hải