Sau sóng thần, lò phản ứng Nhật tái khởi động

Một lò phản ứng hạt nhân ở phía tây Nhật đã bắt đầu khởi động lại hôm 1/11 sau một tháng gián đoạn. Đây là lò phản ứng đầu tiên của Nhật bị đóng cửa vì lý do rất bình thường được chính quyền địa phương phê chuẩn hoạt động lại sau thảm họa hạt nhân Fukushima.

Kể từ trận động đất và sóng thần ngày 11/3 gây ra thảm họa hạt nhân, một làn sóng phản đối điện hạt nhân rộng khắp đã làm ngừng việc mở cửa lại các lò phản ứng bị đóng cửa vì những tổn thất vào thời điểm đó hoặc do những sự cố kỹ thuật không liên quan, hoặc kiểm tra định kỳ.

Quy định đòi hỏi các lò phản ứng cứ ít nhất 13 tháng một lần lại phải đóng cửa để kiểm tra, đồng nghĩa với việc ngày càng có nhiều lò phản ứng dừng hoạt động và không một lò phản ứng nào được tái khởi động mãi cho tới hôm 1/11.

Chỉ có 10 trong số 54 lò phản ứng hiện tạo ra điện năng, một sự sụt giảm mạnh đối với một ngành từng có thời cung cấp 30% nhu cầu điện của đất nước. Sự thiếu hụt về cung buộc Công ty điện lực Tokyo phải yêu cầu các công ty giảm tiêu thụ năng lượng thêm 15% vào mùa hè năm nay.

Chính phủ Nhật cố gắng làm dịu sự hốt hoảng của dân chúng về năng lượng hạt nhân và cho phép lò phản ứng tái khởi động. Tuy nhiên, các công ty phải nộp kết quả "kiểm tra stress" vốn đánh giá khả năng phòng thủ của lò phản ứng trước động đất, sóng thần, mất điện và mất nước để làm lạnh và phải được sự chấp thuận của chính quyền địa phương.

Yasushi Furukawa, tỉnh trưởng Saga, đã lưỡng lự trong việc có nên cho phép hai lò phản ứng nhàn rỗi tại nhà máy điện hạt nhân Genkai khởi động lại không. Việc này được coi là tiên phong cho phần còn lại của nước Nhật. Ông Furukawa dường như đã hướng tới việc cho phép 2 lò phản ứng tái khởi động nhưng quyết định của ông lại bị hoãn sau khi một bê bối nổ ra. Theo đó, một bức thư do các nhân viên công ty điện địa phương Kyushu giả làm các công dân ủng hộ hạt nhân bị phát giác.

Rồi sau đó, vào đầu tháng trước, một lò phản ứng ở Genkai đã phải đóng cửa sau khi một công nhân rút nhầm một sợi cáp khiến tua bin ngừng hoạt động. Toàn bộ chi tiết sự việc không hề được công khai. Công ty điện lực Kyushu gọi đó là một lỗi nhỏ và việc ngắt tự động đã diễn ra êm ả. Tuy nhiên, một số nhà chỉ trích cảnh báo sự việc trên đã gây ra một lỗi an toàn nghiêm trọng và chỉ ra những vấn đề lớn hơn tại các nhà máy khác.

Kể từ đó, công ty trên đã trình đơn và được nhà các kiểm soát hạt nhân Nhật kiểm tra và phê chuẩn, mở đường cho tái khởi động lò phản ứng.

Lò phản ứng tại nhà máy Genkai khởi động lại khoảng 11h đêm qua giờ địa phương và dự kiến đạt 100% công suất sản xuất điện vào hôm nay (2/11), công ty điện lực Kyushu nói. Hiện chưa rõ hai lò phản ứng nhàn rỗi của nhà máy này có được phép tái khởi động không. Tuy nhiên, Thủ tướng Yoshihiko Noda đã tỏ ý sẽ thúc đẩy việc tái khởi động lò phản ứng.

Hoài Linh (Theo NY Times)