Trở về làng muối Sa Huỳnh ở phường Phổ Thạnh, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi những ngày đầu tháng 5, chúng tôi thấy những diêm dân đang miệt mài trên cánh đồng để cho ra những hạt muối trắng ngần.
Cánh đồng muối Sa Huỳnh ở phường Phổ Thạnh, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi không chỉ là nơi sản xuất muối quan trọng, mà còn là biểu tượng của làng nghề truyền thống.
Khi nắng bắt đầu 'rót' xuống miền Trung bỏng rát, cánh đồng muối Sa Huỳnh (phường Phổ Thạnh, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi) lại bước vào mùa rộn ràng. Dưới cái nắng như 'rang lửa', hàng trăm diêm dân vẫn cần mẫn mưu sinh bán mặt cho đất, bán lưng cho trời.
Nghề làm muối Sa Huỳnh là nghề truyền thống đã có tuổi đời hơn 200 tuổi.
Việc mở rộng chuỗi sản phẩm muối Tuyết Diêm không chỉ đa dạng hóa thị trường tiêu thụ mà còn tạo công ăn việc làm cho bà con trên địa bàn.
Góp phần xây dựng quê hương, nhiều thanh niên Nghệ An đã bản lĩnh khởi nghiệp, làm giàu cho chính mình và giúp đỡ nhiều người có công ăn việc làm.
Trong những ngày này, đi đến đâu trên cánh đồng muối Lưu Hoa Thanh, xã Tân Thuận, huyện Ðầm Dơi, cũng đều nghe rộn vang tiếng cười nói của diêm dân đang vào cao điểm vụ muối năm nay.
Gắn liền với lịch sử khai hoang lập ấp, những làng nghề truyền thống đặc trưng của miền biển như nghề làm muối đã được hình thành ở vùng đất Đông Nam bộ như Mô Xoài, An Ngãi, Long Sơn (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) hay Lý Nhơn, Thạnh An (Cần Giờ, TPHCM)... Vốn là nghề nhọc nhằn thấm đẫm mồ hôi, mang đậm vị mặn của biển và nắng gió phương Nam, nhưng nay với quá trình đô thị hóa và chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, nghề làm muối đang đứng trước những thách thức lớn lao để tồn tại, phát triển.
Với đường bờ biển dài hơn 3.000km, Việt Nam có lợi thế và tiềm năng dồi dào để phát triển nghề muối. Tuy nhiên, do phương pháp sản xuất thủ công, quy mô phân tán nên nghề muối vẫn gặp nhiều khó khăn, chưa mang lại thu nhập tương xứng cho diêm dân. Thực tiễn nghề muối đang đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất và chế biến để nâng tầm giá trị của hạt muối.
Nghề làm muối ở Bạc Liêu hình thành cách nay hơn 100 năm. Trải qua bao thăng trầm, các thế hệ diêm dân ở địa phương này vẫn bền bỉ sản xuất, ứng dụng kỹ thuật - công nghệ trong chế biến để hạt muối phát triển, vươn xa. Hiện muối Bạc Liêu không chỉ được tiêu thụ trong nước, mà còn được xuất khẩu sang nhiều thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc…
Bạc Liêu, vùng đất miền Tây sông nước, không chỉ nổi tiếng với những giai điệu đờn ca tài tử ngọt ngào, những cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay, mà còn được biết đến với nghề làm muối truyền thống, mang đậm hương vị mặn mòi của biển cả.
Quy hoạch làng du lịch muối thông minh, cải thiện hạ tầng và đa dạng sản phẩm sẽ giúp muối Bạc Liêu trở thành điểm nhấn du lịch bền vững.
Bạc Liêu là tỉnh có gần 1.500ha sản xuất muối, với tổng số 777 hộ diêm dân. Nghề làm muối ở Bạc Liêu có lịch sử lâu đời, được hình thành và phát triển qua nhiều thế hệ, bắt đầu từ những năm đầu thế kỷ XX, khi người dân khai hoang mở đất ven biển. Vào thời điểm đó, Bạc Liêu được xem là 'thủ phủ muối' của Việt Nam. Năm 2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận nghề làm muối ở Bạc Liêu là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Ruộng muối Long Điền cách TPHCM chưa đầy 100km, là một trong những vựa muối lớn của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Nơi đây không chỉ cung cấp nguồn muối quan trọng mà còn thu hút du khách và nhiếp ảnh gia đến chiêm ngưỡng, ghi lại hình ảnh lao động của diêm dân.