Rầm rộ 'rút ruột' sông Bồ

Tình trạng khai thác cát sỏi hoạt động rầm rộ trở lại những ngày gần đây trên sông Bồ (Thừa Thiên- Huế), tiếng máy nổ rền vang từ rạng sáng đến trưa, xe ô tô cũng sắp hàng chờ 'ăn' cát...

Một trong số những tàu đang hút cát phía thượng lưu sông Bồ, đoạn gần mỏ đá Thông Cùng

Ngày 8/12, trời đã sáng rõ nhưng sà làn, tàu cát trên sông Bồ vẫn tấp nập. Tại đoạn sông một bên là làng Lại Bằng (phường Hương Vân, TX Hương Trà) và thôn Cổ Bi (xã Phong Sơn, huyện Phong Điền, Thừa Thiên- Huế) tiếng máy vẫn nổ rền vang. Đoạn sông này khá hẹp, mái chân kè bờ sông phía thôn Lại Bằng bị xâm thực nham nhở, “âm thầm” lộ ra lưới thép mục gỉ. Bãi tập kết cát sỏi ở làng Lại Bằng trước đây xe ô tô chở cát hoạt động nhộn nhịp đã không còn.

Tại bờ sông đối diện, ngay trước mặt bãi tập kết phía thôn Cổ Bi trước đây có bãi cát nhô ra sông, nay cát trước bãi tập kết này đã cạn kiệt dần, bờ sông sâu trở nên sâu hoắm. Bây giờ, sà lan và tàu cát “ăn” cát về ung dung cập bờ bãi tập kết này.

Quang cảnh tấp nập tại bãi tập kết cát sỏi thôn Cổ Bi bên sông Bồ

Tại đoạn sông Bồ này, tàu cát cát trước chỉ đua nhau khai thác nửa sông phía thôn Cổ Bi, nay ngang nhiên lấn qua cả phía làng Lại Bằng hút cát khiến người dân đặc biệt lo ngại. Tuy nhiên, không chỉ đoạn sông này, khi ngược nhánh Tỉnh lộ 16 lên gần đến Nhà máy thủy điện Hương Điền, hoạt động khai thác cát sỏi cũng diễn ra rầm rộ.

Ngay phía dưới vị trí bờ sông Bồ đoạn qua mỏ đá Thông Cùng bị sạt lở một đoạn. Hàng loạt thuyền cát cỡ bự và sà lan đang thọc ống hút xuống rút cát, tiếng máy nổ chát chúa náo động cả một đoạn sông. Từ vị trí sạt lở này nhìn lên phía hạ lưu đập Nhà máy thủy điện Hương Điền, ngay đoạn sông Bồ đang bị sạt lở, chiếc tàu cát đang áp sát bờ sông Bồ và ung dung hút cát.

Cận cảnh xe sắp hàng chờ "ăn" cát

Từ cầu đường sắt Hiền Sĩ nhìn lên, cả một đoạn sông Bồ tàu thuyền tấp nập, trong đó có những tàu đang “ăn” cát. Theo ghi nhận của PV, từ hạ lưu cầu An Lỗ lên đến hạ lưu Nhà máy thủy điện Hương Điền, các bãi tập kết cát sỏi bên sông Bồ hiện nay chủ yếu tọa lạc phía bờ sông huyện Phong Điền, thuộc các xã như Phong Sơn, Phong An, Phong Hiền...

Sáng 7/12, các bãi tập kết lớn phía hạ lưu cầu An Lỗ (xã Phong Hiền)… xe tấp nập đang vào “ăn” cát, nhưng số lượng cát tại các bãi tập kết này còn không nhiều. Những chiếc sà lan “no” cát từ thượng nguồn xuôi về như những chiếc “tàu ngầm” trên sông. Đặc biệt, tại bãi tập kết thôn Cổ Bi (đối diện Lại Bằng) có hàng chục xe đang nối đuôi nhau chờ “ăn” cát.

Ngang nhiên lấn sang bờ sông phía làng Lại Bằng hút cát, mặc dù đoạn sông này đã hết hạn khai thác

Đáng nói, trong khi nhà nước đang rót kinh phí tiền tỷ để xây kè chống sạt lở bờ sông Bồ, thì cũng chính trên con sông này đang tiếp tục bị “rút ruột” từng ngày.

Một trong số đó là công trình “khắc phục sạt lở bờ sông Bồ đoạn qua thôn Thượng An, xã Phong An, huyện Phong Điền” (gói thầu số 6), do Ban QLDA Đầu tư xây dựng công trình NN&PTNT tỉnh Thừa Thiên- Huế làm chủ đầu tư, mới được triển khai từ ngày 25/6-19/11, kè đá còn mới toanh.

Từ cầu đường sắt Hiền Sỹ nhìn lên, đoạn sông Bồ khác tấp nập tàu thuyền...

... Trong đó có những thuyền lớn ngang nhiên "ăn" cát

Vị trí sạt lở bờ sông Bồ ăn sâu vào nhánh Tỉnh lộ 16 gần Nhà máy thủy điện Hương Điền đang cắm biển “Đường sạt lở nguy hiểm” và chờ được gia cố. Còn bờ sông Bồ đoạn qua thôn Lại Bằng đã được gia cố trước đây, nay người dân từng ngày nơm nớp lo từng ngày vì cát sỏi trên đoạn sông ngày đang từng ngày tiếp tục bị “rút ruột”.

Ngang nhiên hút cát “lậu”?

Theo Quyết định số 2839/QĐ-UBND ngày 31/12/2014 của UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế ban hành Quy định tạm thời quản lý khai thác cát, sỏi ở lòng sông theo mô hình cộng đồng trên địa bàn tỉnh. Trên sông Bồ có 3 vị trí, gồm: Đoạn 1: Từ điểm cách cầu Hiền Sỹ 150 m về phía thượng nguồn đến bãi bồi cát, sỏi thôn Lại Bằng, phường Hương Vân, TX Hương Trà (thuộc địa phận TX Hương Trà và huyện Phong Điền) dài khoảng 1,4km và cách bờ ít nhất 30m; chiều rộng khu vực lòng sông khai thác bình quân 30m.

Đoạn 2: Tại bãi bồi thôn Cổ Bi thuộc xã Phong Sơn (huyện Phong Điền) có tọa độ X: 1824842 m; Y: 546272 m; dài khoảng 800m; chiều rộng khu vực lòng sông khai thác bình quân 30m. Vị trí thứ 3 là khu vực bãi bồi Khe Băng thuộc phường Hương Vân, TX Hương Trà và xã Phong Sơn, huyện Phong Điền có tọa độ X:1.821.841; Y: 546.885, nằm ở thượng nguồn sông Bồ; cách đập thủy điện Hương Điền về phía hạ nguồn khoảng 1km; chiều dài khoảng 2km; chiều rộng khoảng 60-70 m.

Chiều 8/12, ông Hồ Đắc Trường, Phó giám đốc Sở TN&MT Thừa Thiên- Huế cho biết, việc khai thác cát, sỏi lòng sông đoạn sông trên theo mô hình cộng đồng là trước đây, còn hiện nay đã chấm dứt rồi. Đối với việc sông Bồ đoạn từ thượng lưu cầu An Lỗ đến hạ lưu Nhà máy thủy điện Hương Điền có mỏ nào được cấp phép khai thác hay không? Ông Trường nói rằng ông sẽ trao đổi lại với Phòng khoáng sản và thông tin lại, nhưng theo ông nhớ thì trên sông chính (không kể nhánh phụ) là không có mỏ nào. Theo ông Trường, đoạn sông trên một bên là huyện Phong Điền và một bên là TX Hương Trà, trước hết UBND 2 địa phương này và các xã phải có trách nhiệm xử lý.

Ông Trịnh Đức Hùng, Chủ tịch UBND huyện Phong Điền cho biết, đoạn sông Bồ trên có 2 điểm khai thác cát sỏi. Trong đó, điểm mỏ đoạn một bên là thôn Cổ Bi và một bên là Lại Bằng đã hết hạn. Còn đoạn phía hạ lưu Nhà máy thủy điện Hương Điền (khu vực bãi bồi Khe Băng) sẽ kiểm tra lại doanh nghiệp đã được cấp phép có còn được khai thác hay không.

Duy Lợi