Quốc hội tìm lối ra cho nền kinh tế

(HQ Online)- Trước những lo ngại về tình hình kinh tế hiện nay, Quốc hội (QH) đã dành hẳn 1 ngày để các đại biểu (ĐB) QH thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế- xã hội nhằm tìm hướng đi đúng và giải pháp tháo gỡ khó khăn từ nay đến cuối năm, phấn đấu đạt các chỉ tiêu đã đề ra.

ĐB Võ Kim Cự: Phải vì đất nước, vì nhân dân thực sự tháo gỡ, đất nước mới đi lên được! Ảnh: Anh Đức.

Đề nghị phải nhanh chóng lấy lại đà tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, đẩy nhanh tiến độ tái cơ cấu nền kinh tế… và quan trọng hơn là chính sách phải nhanh, đúng, trúng đối tượng để nhanh chóng lấy lại niềm tin trong dân, để người dân không cảm thấy bất an, đó là ý kiến của nhiều ĐBQH.

“Gian nan” mục tiêu tăng trưởng GDP

Đánh giá cao những kết quả đạt được trong năm 2012, ĐB Cao Sỹ Kiêm (Thái Bình) cho rằng, trong khó khăn vẫn kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. 2 năm nay chúng ta đã thành công trong kiềm chế lạm phát, góp phần ổn định tăng trưởng kinh tế vĩ mô.

“Trong tất cả chuyển biến, kết quả khác năm trước là thực hiện đúng định hướng, chúng ta đi vào chiều sâu, hiệu quả, chất lượng, kiến tạo nền kinh tế. Tất cả các chỉ tiêu: Tăng trưởng, lãi suất, tỷ giá, điều chỉnh thuế và các thị trường (ngoại hối, vốn, chứng khoán, bất động sản) có cái tốt, có cái chuyển biến, có cái chưa đạt nhưng đã khai thông tính sáng tạo, tự chủ và theo quy luật kinh tế”, ĐB Kiêm nhận định.

Theo ĐB Cao Sỹ Kiêm, trong khó khăn, chúng ta vẫn điều chỉnh giãn, giảm thuế cho DN, tạo điều kiện cho DN phát triển, là yếu tố tạo sự phát triển bền vững, lâu dài cho nền kinh tế. Đây chính là biểu hiện chúng ta đã đi đúng hướng, hướng tới hội nhập bền vững.

Tuy nhiên, khi nhận định chung về tình hình kinh tế và chỉ tiêu tăng trưởng năm 2013, ĐB Cao Sỹ Kiêm cũng thừa nhận những khó khăn, “gian nan” trong hành trình để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức 5,5%.

Không chỉ nhận xét chung chung, ĐB Cao Sỹ Kiêm đã chỉ rõ những nguyên nhân của tồn tại, yếu kém. Ông cho rằng: “Từ khi đổi mới đến giờ thì đây là năm nền kinh tế khó khăn nhất. Không phải xuất phát từ năm 2013 mà nó được tích tụ từ nhiều năm, giờ mới bộc lộ khá toàn diện. Bởi lẽ tác động kinh tế thế giới tới chúng ta rất nhiều, khi chúng ta là nền kinh tế phụ thuộc. Nền kinh tế Việt Nam như người yếu ra gió.”

Do đó, ĐB Kiêm đề nghị không phải “sửa” một chỗ, một nơi mà “sửa chữa” tất cả. Về ngắn hạn, dài hạn, về cơ cấu, thể chế, chất lượng nguồn lực…

Chưa đột phá tái cơ cấu nền kinh tế

Liên quan đến tái cơ cấu nền kinh tế, nhiều đại biểu bày tỏ nghi ngờ về tiến độ thực hiện. Theo ông Đinh Xuân Thảo, Nghị quyết của QH về tái cấu trúc nền kinh tế yêu cầu tái cơ cấu một số ngành, lĩnh vực nhưng suốt thời gian qua chưa có cụ thể hóa việc tái cơ cấu từng lĩnh vực theo Nghị quyết của QH.

“Về việc điều chỉnh thị trường vàng với mục tiêu chống vàng hóa, đô la hóa cũng chưa đạt. Giá vàng trong nước còn cao hơn giá vàng thế giới khá nhiều. Đó là chưa kể việc can thiệp vào thị trường vàng, chúng ta đã phải bỏ ra một lượng ngoại tệ lớn để mua vàng. Tôi đề nghị Chính phủ cần làm rõ và báo cáo QH là trong việc này có vấn đề lợi ích nhóm ở đây không. Tiền chênh lệch được thu về cho ngân sách quốc gia hay chảy vào túi của một vài cá nhân nào đó? Mặt khác, tôi cũng yêu cầu làm rõ trách nhiệm của “tư lệnh ngành” trong hàng loạt những bất cập vừa nêu trên”, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp Đinh Xuân Thảo thẳng thắn.

ĐB Vũ Kim Cự (Hà Tĩnh) ví von: Tái cấu trúc, trước hết phải đầu tư rất quyết liệt, nhưng không có mỏ mà vẫn xây dựng nhà máy thép thì hệ lụy rất kinh khủng. “Phải vì đất nước, vì nhân dân để thực sự tháo gỡ thì đất nước mới có thể đi lên được”, ĐB này cho hay.

Theo ĐB Trần Du Lịch, trong số những nhiệm vụ ưu tiên, cấp thiết thì nên lựa chọn một số lĩnh vực để xử lý. Trong đó ưu tiên xử lý cho được khu vực ngân hàng.

“Hiện nay tái cấu trúc chưa đưa đến kết quả do dây dưa, chưa dứt khoát. Thậm chí bán được bộ phận nào thì bán để có vốn, lành mạnh hóa khu vực này. Tái cấu trúc ngân hàng hiện còn nhiều vấn đề chưa đi vào cuộc sống. Phải lồng ghép tái cấu trúc ngắn hạn và trung hạn với tình hình kinh tế hiện nay, kết hợp với chính sách tài khóa- tiền tệ… để vực lại niềm tin. Đề nghị có Nghị quyết rõ ràng về vấn đề này, không nên để kinh tế tiếp tục trì trệ”, ĐB Trần Du Lịch đề xuất.

ĐB Cao Sỹ Kiêm cũng bày tỏ không hài lòng về tiến độ thực hiện Đề án tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế. Đặc biệt, chưa đồng bộ trong thực hiện các đề án nhánh như tái cơ cấu vùng, tái cơ cấu sản phẩm, ngân hàng và các tổ chức tín dụng…

Đếm thời gian, ĐB cho rằng, trong khi yêu cầu 2 năm đầu chúng ta phải sắp xếp, cơ cấu lại, thì nay đã 2 năm 4 tháng rồi chưa có đột phá để xoay chuyển tình thế.

Phải ưu tiên tháo gỡ cho DN

ĐB Đinh Xuân Thảo đặt câu hỏi: Trong báo cáo kinh tế- xã hội của Chính phủ, các chỉ tiêu đều là những con số tròn trịa, nhưng không biết lấy ở đâu, căn cứ là gì. Trong các báo cáo của Chính phủ với của các ngành... các chỉ tiêu có sự vênh nhau về con số là do đâu.

ĐB Bùi Thị An đề nghị Chính phủ cần đánh giá thực chất và cụ thể những tồn tại yếu kém trong điều hành nền kinh tế là gì. Ví dụ: Nợ xấu, nợ công, thất nghiệp... đều còn mấy con số, và bản chất của tồn tại này là gì.

Đồng tình với ĐB Đinh Xuân Thảo về việc có sự vênh nhau rất lớn giữa những con số của các báo cáo, ĐB Bùi Thị An quyết liệt hơn khi cho rằng, tới đây đề nghị đưa Tổng cục Thống kê về trực thuộc QH chứ không trực thuộc bất cứ bộ, ngành nào khác, có như vậy mới có được con số chuẩn xác. “Chẩn đoán không đúng bệnh thì không bao giờ chữa khỏi bệnh được đâu!”

Theo ĐB Đỗ Văn Vẻ (Thái Bình), cần phân tích đánh giá đậm nét hơn mới có thể đánh giá chính xác thực lực của nền kinh tế Việt Nam. Mà cụ thể hơn, theo ĐB, cần làm rõ nguyên nhân của các chỉ tiêu kinh tế trong năm 2012 chưa đạt được để rút kinh nghiệm. Cùng với đó, muốn đánh giá đúng thì các số liệu cần phải công bố rõ ràng, khách quan.

“Tỷ lệ nợ xấu ngân hàng thì Thống đốc đưa ra một con số, hệ thống các tổ chức tín dụng báo cáo một con số; trong tình hình khó khăn hiện nay mà báo cáo tỷ lệ nợ xấu đã giảm được 2% thì liệu đã chính xác chưa. Ngoài ra, cần xác định rõ lượng hàng tồn kho để xác định bức tranh kinh tế cho toàn diện”, ĐB Đỗ Văn Vẻ đề xuất.

Cũng nhìn nhận các số liệu, nhưng ĐB Thuận Hữu (Bà Rịa- Vũng Tàu) đặt câu hỏi: Nhìn số liệu chung cũng thấy tương đối yên lòng, 11/15 chỉ tiêu đạt được. Nhưng trong thực tế tại sao chưa năm nào khó khăn như năm nay.

ĐB Thuận Hữu chia sẻ: Lâu nay, chúng ta có mâu thuẫn giữa tăng trưởng và lạm phát. Chúng ta đã phải hy sinh tăng trưởng để giữ lạm phát. Nhưng giảm được lạm phát mà đình đốn sản xuất thì phải suy nghĩ. Các chỉ tiêu chính: Tăng trưởng công nghiệp thấp, tăng trưởng sản xuất nông lâm thủy sản thấp; XK cũng thấp so mấy năm gần đây; vốn đầu tư toàn xã hội cũng thấp hơn cùng kỳ… Thực tế là DN khó khăn, đình đốn, tác động đến đời sống người lao động. Phải tìm cách tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh. Đây chính là ưu tiên hàng đầu”.

ĐB Trương Thị Ánh (TP.HCM) lo lắng với nhận định của Chính phủ về nguồn thu ngân sách. Theo đại biểu, dự báo thu ngân sách khó khăn, ngay cả cơ chế chuẩn bị nguồn để nâng lương cũng khó khăn. Đồng tình với các giải pháp của Chính phủ đề ra, nhưng đại biểu đề nghị phải quyết liệt hơn, mạnh mẽ hơn, có giải pháp đột phá hơn mới đạt được những chỉ tiêu đề ra.

ĐB Phạm Ngọc Thạch (Hà Nội):

"Luật Giáo dục đại học đã có hiệu lực thi hành, nhưng cho đến nay vẫn không có văn bản hướng dẫn thi hành nên không thể đi vào cuộc sống. Việc xây dựng luật quá phụ thuộc vào các văn bản hướng dẫn đã nảy sinh tình trạng luật có hiệu lực nhưng lại không thể áp dụng trong thực tế.

Mặt khác, trong vấn đề giáo dục, còn rất nhiều vấn đề bất cập nhưng trong báo cáo của Chính phủ chỉ có vỏn vẹn 3 dòng về tồn tại hạn chế".

Minh Anh