Philippines phản đối Trung Quốc 'quấy rối' ở biển Đông

Hôm nay (17.4), Philippines một lần nữa phản đối Trung Quốc 'quấy rối' tàu nghiên cứu khảo cổ học của nước này trong bối cảnh căng thẳng xung quanh vụ chạm trán tàu cá chưa mấy lắng dịu.

"Chúng tôi đã triệu đại sứ Trung Quốc Mã Khắc Kính tại Manila đến để trao công hàm phản đối" - phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Philippines Raul Hernandez cho AFP biết. "Hành động quấy rối tàu Philippines là một trong những hoạt động bất hợp pháp mà Trung Quốc tiếp tục thực hiện trong khu vực của chúng tôi".

Người phát ngôn cho hay tàu M/Y Saranggani của Philippines bị "tàu và máy bay Trung Quốc quẫy nhiễu" tại khu vực bãi đá ngầm Scarborough, cách phía tây đảo Luzon 230km. Tàu Saranggani được các nhà khoa học điều khiển, trong đó có 9 công dân Pháp.

Ông Hernandez không tiết lộ chi tiết về hoạt động nghiên cứu của tàu, cũng như thời điểm tàu đến khu vực này, song ông cho hay tàu vẫn hiện diện tại đó. "Con tàu đang thực hiện nghiên cứu ở khu vực thuộc chủ quyền của chúng tôi" - người phát ngôn nói và bổ sung đây là lần thứ hai máy bay Trung Quốc bay trên khu vực bãi đá ngầm Scarborough.

Ông nêu rõ: "Những hành động như vậy đã vi phạm chủ quyền và quyền tài phán của Philippines trong việc tiến hành nghiên cứu biển tại vùng đặc quyền kinh tế của Philipppines... Philippines yêu cầu các tàu và máy bay Trung Quốc dừng việc quấy rối và các chuyến bay phía trên (tàu Philippines) để tàu này cùng thủy thủ đoàn có thể hoàn thành công việc. Mọi mưu toan hành động của các tàu hay máy bay Trung Quốc nhằm vào (tàu Philippines) sẽ được Philippines xem là vi phạm trắng trợn luật pháp quốc gia và quốc tế".

Cùng ngày 16.4, Bắc Kinh yêu cầu tàu khảo cổ trên của Philippines ngay lập tức rời khỏi vùng biển quanh đảo Scarborough mà Trung Quốc gọi là Hoàng Nham. Theo Tân Hoa xã, phát biểu tại buổi họp báo thường kỳ, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lưu Vi Dân cho biết theo các công ước quốc tế và luật pháp Trung Quốc liên quan, không một cá nhân hay tổ chức nào được phép tiến hành những hoạt động như vậy trong khu vực nếu không được chính quyền Trung Quốc cho phép.

Trước đó, quan hệ giữa Philippines và Trung Quốc trở nên căng thẳng sau vụ chạm trán trên vùng biển mà cả hai nước đều tuyên bố chủ quyền. Ngày 8.4, Philippines phát hiện 8 tàu cá Trung Quốc ở bãi đá ngầm Scarborough và triển khai tàu chiến lớn nhất tới bắt giữ ngư dân.

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng nhanh chóng điều 3 tàu hải giám đến ngăn cản tàu chiến Philippines.

Trong một nỗ lực làm dịu tình hình, Philippines rút tàu chiến và thay bằng tàu tuần duyên. Toàn bộ tàu cá Trung Quốc rời khỏi khu vực. Song đến ngày 15.4, Philippines lại tiếp tục thông báo rằng, Trung Quốc đã cho 1 trong 2 tàu hải giám quay lại và 1 máy bay của Trung Quốc liên tục lượn phía trên tàu tuần duyên Philippines duy nhất còn lại trong khu vực.

Người phát ngôn Hernandez cho hay, hiện chỉ có duy nhất 1 tàu tuần duyên Philippines ở lại trong ngày hôm nay, đối mặt với 2 tàu dân sự Trung Quốc.

Trong một diễn biến khác, bắt đầu từ hôm qua, Philippines và Mỹ tiến hành cuộc diễn tập quân sự chung mang tên Balikatan, gần vùng biển tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc. "Mục đích của chúng tôi không nhằm chống lại bất kỳ quốc gia nào mà chỉ để bảo vệ an ninh hàng hải và lợi ích quốc gia" - Thiếu tá Emmanuel Garcia, phát ngôn viên quân đội khẳng định.