Philippines hâm nóng vụ kiện ‘đường lưỡi bò’ của Trung Quốc

Trong một email gửi tới hãng tin GMA News Online ngày 27/12, Đại sứ Philippines tại Trung Quốc Erlinda Basilio khẳng định quyết tâm theo đuổi vụ kiện lưỡi bò của Manila không phải là một hành động khiêu khích mà đây chính là cách tiếp cận trực quan đối với một vấn đề khó giải quyết.

Ngoài ra, bà Erlinda Basilio nhấn mạnh chính phủ Philippines đã quyết định đưa vấn đề tranh chấp Biển Đông lên ITLOS là hoàn toàn phù hợp với luật lệ quốc tế và tôn trọng quyền hợp pháp của các quốc gia xung quanh. Trong email, bà nói rõ: “Về lâu dài, quyết định của tòa án sẽ có lợi cho tất cả các bên liên quan trong khu vực khi có thể áp đặt những lệnh cần thiết nhằm duy trì sự thịnh vượng của chúng ta”.

Bên cạnh việc khẳng định chính quyền Manila vẫn đang thể hiện sự thân thiện với các quốc gia láng giềng thì đại sứ Philippines tại Trung Quốc còn cho rằng vụ kiện ‘lưỡi bò’ vừa có thể phân định rõ ràng các quyền lợi hàng hải của Bắc Kinh theo luật pháp quốc tế, vừa là cơ hội để nền kinh tế thứ 2 thế giới thể hiện vai trò và hình ảnh của một nhà lãnh đạo khu vực.

“Động thái của Philippines còn nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia theo Hiến pháp. Đó là tuân thủ các nguyên tắc hòa bình, bình đẳng, công bằng, tự do, hợp tác hữu nghị với các quốc gia. Trọng tài quốc tế sẽ có thể đưa ra một giải pháp lâu dài cho vấn đề vẫn đang còn tồn tại trên khu vực”, bà Erlinda Basilio cho biết thêm.

Riêng về vấn đề ký kết COC, bà Erlinda Basilio nhấn mạnh Bộ Quy tắc Ứng xử trên Biển Đông là vô cùng quan trọng để quản lý và giải quyết các căng thẳng trên vùng biển này khi có thể tạo ra một môi trường thuận lợi cho các hợp tác.

Các tuyên bố của Đại sứ Philippines tại Trung Quốc được đưa ra trong bối cảnh Bắc Kinh vẫn đang có những động thái khó lường trên Biển Đông. Hiện tại, trong khi vẫn đang để ngỏ khả năng thiết lập một vùng nhận dạng phòng không tương tự “lưỡi bò trên không” bao trùm Hoa Đông, thì tàu sân bay Liêu Ninh vẫn đang ráo riết hoàn thiện khả năng tác chiến toàn diện tại nhiều địa điểm bí mật trên Biển Đông. Cũng trong thời gian này, tần suất tàu ngư dân Việt Nam gặp nạn trong khu vực vịnh Bắc Bộ có dấu hiệu tăng. Điều này cho thấy Biển Đông đang diễn biến ngày càng phức tạp. Còn Bắc Kinh vẫn mập mờ trong vụ kiện ‘lưỡi bò’ lẫn quyết định ký kết COC với ASEAN.

Trên Hoa Đông, việc Trung Quốc đơn phương lập ADIZ tiếp tục vấp phải sự chỉ trích từ Mỹ. Tờ The Hill dẫn lời Thượng nghị sĩ Marco Rubio khẳng định: “Nếu Trung Quốc sẵn sàng bắn hạ các máy bay dân sự với những yêu cầu bất hợp pháp, thì chính họ là một chính phủ phạm tội”. Trong khi đó, nhiều thượng nghị sỹ khác thuộc cả đảng Dân chủ và Cộng hòa đều đang hối thúc Tổng thống Obama không khuyến khích các hãng hàng không báo cáo lịch bay cho Bắc Kinh bởi hành động này sẽ gây ra một thông điệp khó hiểu.