Nữ nhạc sĩ trẻ có tạo được “thương hiệu” ?

    Báo Hà Nội Mới
    Gốc

    Đã từ lâu, dường như người ta nghĩ việc viết ca khúc là một thế giới sáng tạo chỉ dành cho các nhạc sĩ nam giới. Trong một thời gian khá dài, từ khi nền tân nhạc ra đời ở nước ta đến nay, những nữ nhạc sĩ thành danh chỉ đếm được trên đầu ngón tay.

    Bên cạnh đội ngũ nhạc sĩ nam đông đảo có nhiều thành công rực rỡ trong sự nghiệp âm nhạc thì ta chỉ mới thấy có rất ít những gương mặt nữ nhạc sĩ tiêu biểu như Trương Tuyết Mai (Huế), Hoàng Điệp (Tp.HCM), Nguyễn Thị Nhung, Tú Hương, Thụy Loan ( Hà Nội). Hơn thế trong con số ít ỏi này duy chỉ có nhạc sĩ Trương Tuyết Mai là sáng tác ca khúc và cũng rất nổi tiếng qua bài hát "Huế tình yêu của tôi". Mãi sau này có thể nói vào những năm đầu của thập niên 90 của thế kỷ trước ta thấy bắt đầu rục rịch xuất hiện nhưng gương mặt nữ nhạc sĩ tài năng trẻ và đặc biệt đa số đều xuất thân là những ca sĩ có giọng hát hay và là những gương mặt sáng giá trong thị trường ca nhạc. Đó là một hiện tượng lạ. Hồ Quỳnh Hương cũng là một trong số các nữ ca sỹ tự sáng tác bài hát. Những nhan sắc bất ngờ nổi trội Ta có thể kể ra ngay cái tên đầu tiên đó là nhạc sĩ trẻ Phương Uyên trong nhóm "Ba con mèo". Ban nhạc của ba chị em này xuất hiện sáng chói vào năm 1992, liên tục hoạt động trong suốt 8 năm trời, với những tiết mục dàn dựng theo phong cách Rock. Và trong các chương trình biểu diễn, nhóm "Ba con mèo" đã hát khá nhiều bài của nhạc sĩ Phương Uyên. Có những bài hát của Phương Uyên đã trở thành tiết mục hot của nhiều ca sĩ trẻ biểu diễn sau này. Sau khi nhóm "Ba con mèo" tan rã vào năm 2000, nhạc sĩ Phương Uyên vấn đeo đuổi sáng tác. Nhưng năm gần đây chị còn cho ra một album như " Gia đình tôi". Đặc biệt với live show "Gia đình tôi", Phương Uyên đã trình bày những sáng tác của mình, vẫn với một phong cách âm nhạc Rock ngày nào, nhưng đã sâu lắng hơn, tự nhiên và chân tình. Có thể nói hiện nay nhạc sĩ Phương Uyên là một trong những nữ nhạc sĩ hiếm hoi có khả năng kết hợp phối khí hòa âm, chơi đàn và hát những ca khúc của mình. Đồng thời 24 năm qua, kể từ khi 12 tuổi đã ôm đàn, hát trên sân khấu ca nhạc, Phương Uyên là một hiện tượng nổi bật về tài năng sáng tác và trình diễn. Và chị là người có khả năng chiếm lĩnh thị trường nhạc trẻ hiện nay. Cùng với Phương Uyên, nữ nhạc sĩ Quỳnh Hợp cũng là một gương mặt sáng tác gây nhiều ấn tượng đặc biệt, chị có phong cách khác với Phương Uyên khi dành toàn bộ sáng tác của mình theo phong cách Pop hip-hop với những ca khúc trữ tình, sâu lắng và dịu dàng. Đồng thời, nhạc sĩ Quỳnh Hợp còn là một một nhà báo với công việc biên tập âm nhạc của Đài Tiếng Nói Nhân Dân TP.HCM, nên chị nắm bắt và khá nhạy cảm với những đề tài cập nhật trong đời sống. Nhạc sỹ Quỳnh Hợp đã có những Album như: "Lửa hội Điện Biên", "Cảm xúc tháng tư", "Khúc Trầm". Sau chuyến đi thực tế tại Hà Tĩnh cùng đoàn nhạc sĩ Tp.HCM, để kỷ niệm 40 năm chiến thắng Đồng Lộc cũng là 40 năm ngày 10 cô gái kiên trung Ngã ba Đồng Lộc hy sinh anh dũng (24/07/1968 - 24/07/2008). Và đầu năm 2009 chị đã có một chương trình khá đặc biệt cho Lễ hội hoa Đà Lạt với Album “Chông chênh chiều Đà Lạt”. Đề cập đến hai gương mặt nữ nhạc sĩ nổi bật coi như là một thế hệ thứ hai sau các lớp nhạc sĩ đàn chị đã nêu ở trên. Những thành tựu của họ đã khích lệ một lớp nhạc sĩ trẻ bất ngờ bùng nổ trong thời gian vài năm gần đây. Những tài năng Bài hát Việt Có thể nói vậy, vì đã bốn kỳ tổ chức Bài hát Việt, Đài truyền hình Việt Nam, đã xuất hiện hàng loạt nhạc sĩ và trong đó không ít các nữ nhạc sĩ trẻ đoạt giải cao. Thậm chí ngay từ kỳ Bài hát Việt đầu tiên 2005, có những nữ nhạc sĩ đã gây tiếng vang như Giáng Son và đã trở thành hiện tượng của năm. Đáng chú ý, cũng giống như thế hệ thứ hai, những nhạc sĩ này đa số đều xuất phát từ ca sĩ hoặc nhạc công có tài năng. Đội ngũ nhạc sĩ nữ lâu nay khá đông đảo và xem như đã lấn át các đấng nam nhi về các giải thưởng. Ngay ở kỳ Bài hát Việt 2005, thấy đã xuất hiện những cái tên đáng yêu ở tuổi đôi mươi như Lưu Thiên Hương (ca khúc Thu tình yêu). Sa Anh (ca khúc Chợt Như). Nguyễn Ngọc ánh (ca khúc Biển Lặng) và Bảo Lan (ca khúc Một thoáng mùa đông). Từ đây người ta nghĩ tới có một "quyền lực" nữ nhạc sĩ đã hình thành cùng với ca sĩ khác cùng tự sáng tác bài hát cho mình như Ngọc Anh, Mỹ Tâm, Minh Thư, Mai Khôi, Hồ Quỳnh Hương… Và quả nhiên với Bài hát Việt kỳ hai 2006, Mai Khôi cũng xác lập vị trí sáng giá của mình thì tới Bài hát Việt của năm qua, có thể nói là năm của các nữ nhạc sĩ. Họ gặt hái hầu hết các giá trị giải thưởng. Ngoài những cái tên quen thuộc như Lưu Thiên Hương (ca khúc Quạt Giấy), đoạt giải "phong cách Pop-rock nổi bật", Bảo Lan (ca khúc Độc Huyền Cầm) nhận giải "Phong cách dân gian đương đại" thì ta thấy còn những cái tên mới như Trịnh Minh HIền, giải "Nhạc sĩ ấn tượng", Sa Huỳnh, Lê Yến Hoa đều nhận giải "Nhạc sĩ trẻ triển vọng"… Trong số này đáng chú ý, nhạc sĩ trẻ Lưu Thiên Hương đang học sáng tác, trường ĐH Nghệ thuật Quân đội, Bảo Lan đã tốt nghiệp Nhạc viện Hà Nội, hiện tham gia hát trong nhóm 5 dòng kẻ và đang phấn đấu học thêm để có thể tự phối khí theo phong cách của mình. Với Bài hát Việt, Bảo Lan nổi bật với ca khúc “Độc Huyền Cầm”, phảng phất chất ca trù và âm nhạc tân kỳ đã làm nên hiện tượng xuất sắc, vượt trội, báo hiệu cho một mùa giải của các tác giử nữ trong thời gian gần đây. Quả nhiên đến “Bài hát Việt” mới đây, ngoài sự nổi bật liên tục của Lưu Thiên Hương và Jazy Dạ Lam, ta còn thấy Lê Cát Trọng Lý mới lạ và vượt trội với ca khúc “Chông Chênh”, giải thưởng năm 2008. Điều nổi bật của các nữ nhạc sĩ trẻ đã tạo được một làn sóng nhạc mới theo nhiều phong cách và họ đứng bên cạnh các nhạc sĩ khác đã có thể vững vàng với sức sáng tạo đầy triển vọng. Điển hình cho thê hệ thứ ba của thế kỷ 21 phải kể đến hai gương mặt thật sự sáng giá đó là Kim Ngọc và Giáng Son. Ngược với nét sắc sảo đầy cá tính của Kim Ngọc, thì nhạc sĩ trẻ Giáng Son nghiêng hẳn về dòng POP nhưng chị vẫn giữ được hơi thở bền vững của Classic (cổ điển) nên các ca khúc của chị sống lâu với thời gian như “Giấc mơ trưa”, “Mưa”, “Sóng”, “Xuân Hà Nội”...Cùng với nhạc sĩ trẻ Kim Ngọc, chị trở thành hội viên Hội nhạc sĩ thế giới. Mỹ Tâm Để trở thành một đẳng cấp Nhìn khoảng cách ba thế hệ nữ nhạc sĩ, ta thấy lực lượng vẫn còn mỏng. Trong hàng nghìn hội viên Hội nhạc sĩ Việt Nam, số lượng nhạc sĩ nữ sáng tác ca khúc đã ít, và sáng tác khí nhạc còn ít hơn nữa. Nhưng qua cú hích Bài hát Việt của THVN mỗi năm lại có thêm những nữ nhạc sĩ mới. Thêm nữa hiện nay cũng có một lớp ca sĩ thành danh cũng đã bắt đầu tự làm mới mình bằng những ca khúc tự sáng tác. Đó dường như là một xu thế. Hầu hết các ca sĩ trẻ có khả năng sáng tác ca khúc và khi tham gia các chương trình Bài hát Việt đều đoạt giải cao là vì vậy. Ngoài các giải Bài hát Việt, một số ca sĩ kiêm nhạc sĩ cũng từng được nhận các giải khác như Hồ Quỳnh Hương (với ca khúc Honey), Bảo Lan được nhận giải Mai Vàng và đặc biệt Album "Giáng Son" được đánh giá cao và là một album có số lượng phát hành lớn. Tuy nhiên làn sóng nữ nhạc sĩ này có những hạn chế mà chính ca sĩ, nhạc sĩ Bảo Lan tự nhận xét : - Tiếng là được đào tạo bài bản ở Nhạc viện, nhưng trong lĩnh vực sáng tác, chúng tôi hầu hết chỉ là những nhạc sĩ tay ngang. Thật sự là tay ngang đúng nghĩa của nó. Hẳn trước hết họ có những hạn chế cần phải "nạp điện" thêm. Thứ nhất về phối khí, mà đây là một khâu rất quan trọng trong việc nâng cấp ca khúc, thì các nhạc sĩ nữ rất ít quan tâm. Có lẽ chỉ có nhạc sĩ Phương Uyên chủ động được việc này và là một nhạc sĩ phong cách Rock có tài. Bên cạnh đó nhạc sĩ Kim Ngọc, cùng trang lứa với nhạc sĩ Giáng Son, là một đại diện nữ giới thật sự trong làng khí nhạc và làm việc rất chuyên nghiệp. Sự lúng túng hoặc mù tịt về kỹ thuật phòng thu của một số nữ nhạc sĩ. Việc này, tưởng chỉ là đơn thuần công nghệ nhưng nó giúp ích rất nhiều cho nhạc sĩ kiểm chứng hiệu quả tác phẩm của mình, nhất là khi đến phải tự phối khí, hòa âm được. Trong Blog của mình, nhạc sĩ Mai Khôi đã tâm sự : - Làm nhạc Electronic thật khó khăn với những hạn hẹp về sound, về những phương tiện kỹ thuật để Mix… Điều cần quan tâm thêm nữa là đề tài sáng tác. Cũng như nhiều nhạc sĩ nam xuất hiện trên Bài hát Việt các đề tài của họ ít thời sự mà thường chỉ quan tâm tới những góc cạnh riêng tư với những ca từ còn nghèo nàn. Bởi vậy quanh quẩn ba lần Bài hát Việt ta vẫn chỉ thấy mấy gương mặt nhạc sĩ quen thuộc đoạt giải cao. Các đề tài nóng hổi của đời sống còn xa lạ với các nữ nhạc sĩ trẻ. Mà ở đây, những đề tài này, đòi hỏi một thái độ công dân thực sự có sức mạnh và đi vào đời sống. Đồng thời trách nhiệm công dân trong việc sáng tác ca khúc cũng chính là cái gốc để các nữ nhạc sĩ vượt lên một đẳng cấp, xác lập được vị trí trong nền âm nhạc nước nhà, chứ không chỉ đoạt giải xong tất cả lại rơi vào quên lãng. Vương Tâm

    Nguồn Hà Nội Mới: http://hanoimoi.com.vn/vn/43/217320/