Nóng trên mạng xã hội: Sông Tô Lịch bỗng xanh biếc thơ mộng, chưa nên vội mừng!

Hai ngày qua, cộng đồng mạng không ngừng mừng vui vì sông Tô Lịch ở Hà Nội như được hồi sinh, nước trong xanh, bớt hôi thối và nhìn rất thơ mộng.

Nước hồ Tây chảy qua cửa xả ở phố Trích Sài vào sông Tô Lịch - Ảnh: Lê Quân

Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, để có được màu xanh như vậy, Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội bất ngờ mở một cửa xả từ hồ Tây ở phố Trích Sài ra sông Tô Lịch để chống ngập. Theo công ty này, nước hồ Tây phải duy trì ở mực nước 5,7 m nên khi mực nước ở mức gần 6 m sẽ phải xả bớt để đề phòng ngập khi có mưa. Ước tính có khoảng hơn 1 triệu m3 nước từ hồ Tây chảy ra sông Tô Lịch.

Nhận lượng nước lớn từ hồ Tây cuồn cuộn chảy qua cuốn trôi rác thải tồn tích, làm loãng nước thải nên sông Tô Lịch trở nên trong xanh thơ mộng khác hẳn thường ngày trong sự ngỡ ngàng của người dân hai bờ.

Ước gì sông mãi trong xanh

“Tôi sống gần sông Tô Lịch từ năm 1990. Trước đây, sông sạch lắm, chiều đến còn kéo nhau ra tắm giặt. Qua thời gian, sông Tô Lịch thành nơi chứa nước thải của TP.Hà Nội nên bốc mùi hôi thối. Sau một ngày có nước từ hồ Tây chảy qua, sông Tô Lịch đã trong xanh, bớt hẳn mùi hôi thối. Lâu lắm rồi tôi mới lại được thấy dòng sông thơ mộng như vậy”, bà Đàm Bích Ngọc (P.Quan Hoa, Q.Cầu Giấy) hào hứng.

Câu cá ở sông Tô Lịch là hình ảnh dễ bắt gặp những ngày này

Còn anh Phạm Thanh Tuấn (nhà đường Nguyễn Khang) vừa chạy thể dục chiều 11.7 vừa cho biết ngày thường phải đợi tắt nắng anh mới dám ra đây vì còn nắng là mùi hôi thối bốc lên kinh khủng. “Có hôm vừa chạy vừa bịt khẩu trang. Ba hôm nay, sông bớt thối nên khi chạy hít thở được sâu hơn. Ước gì, dòng sông mãi trong xanh thế này”, anh Tuấn bày tỏ.

Cần giải pháp căn cơ

Tuy nhiên, theo Sở TN-MT Hà Nội, toàn tuyến sông Tô Lịch có hơn 200 cống xả thải. Mỗi ngày dòng sông tiếp nhận khoảng 150.000 m3 nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý. Nhiều chuyên gia về môi trường nước cho rằng niềm vui của người dân Hà Nội cũng như sự hân hoan của mạng xã hội về dòng sông thơ mộng sẽ không kéo dài.

TS Đào Trọng Tứ, Cố vấn Mạng lưới sông ngòi VN (VRN), cho biết sông Tô Lịch chảy qua các quận Ba Đình, Cầu Giấy, Đống Đa, Thanh Xuân… từ nhiều năm qua bị ô nhiễm nghiêm trọng do bị biến thành “hồ” nước thải của thành phố. Hơn 1 triệu m3 là lượng nước rất lớn khi xả ra làm sạch sông Tô Lịch nhưng không phải lúc nào hồ Tây cũng có đầy nước mà xả. Với lượng nước như vậy đủ sức pha loãng, cuốn trôi những chất thải tồn tích lâu ngày ở dòng sông. Nhưng những chất thải đó sẽ trôi xuống phần hạ lưu ra các sông Sét, sông Lừ, sông Kim Ngưu… rồi thải ra sông Hồng trước khi ra biển. Như vậy, sông Tô Lịch nếu không nhận được nước từ hồ Tây, nếu không có thêm biện pháp hữu hiệu nào khác thì sẽ lại sớm ô nhiễm như thường.

Lãnh đạo Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội cho biết đã ghi nhận phản ứng tích cực của người dân về tình trạng sông Tô Lịch. Để duy trì, đơn vị này đang trình TP phương án bổ sung nước sông Hồng vào hồ Tây rồi làm sạch sông Tô Lịch. Cụ thể, công ty đề xuất xây dựng trạm bơm nước chìm ở cửa khẩu An Dương với công suất 156.000 m3 nước/ngày đêm bơm nước vào hồ Tây. Sau đó, nguồn nước này được mở cửa xả qua cống ở phố Trích Sài và đường Lạc Long Quân vào sông Tô Lịch để làm sạch sông.

Tuy nhiên, PGS-TS Trần Hồng Côn, ĐH Khoa học tự nhiên Hà Nội, cho rằng việc lấy nước sông Hồng để thay rửa sông Tô Lịch chỉ là giải pháp tạm bợ bởi khi đó các chất thải, chất bẩn sẽ bị đẩy về phía hạ lưu của sông Tô Lịch, phát tán ra nhiều nơi khác.

“Tôi cho rằng muốn hồi sinh sông Tô Lịch trong xanh lâu dài thì việc đầu tiên là cần ngăn hết được nước thải chảy vào dòng sông. Chặn được rồi thì dùng công nghệ khoa học xử lý nước, cộng với khả năng tự phục hồi của tự nhiên sẽ dần dần làm sống lại dòng sông. Nhưng việc chặn nước thải đổ xuống sông Tô Lịch là rất khó thực hiện”, TS Đào Trọng Tứ nói.

Lê Quân