Nỗi niềm cán bộ… không chuyên trách

Anh Phạm Đình Lưu (46 tuổi), Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ phường 6 quận 5 là cán bộ không chuyên trách phường. Vì không chuyên trách nên anh Lưu chỉ được hưởng trợ cấp hàng tháng bằng 1,86 mức lương tối thiểu chung (2,34). Tính hết các khoản hỗ trợ, hàng tháng anh nhận được 2,1 triệu đồng. Đều đặn… 27 năm nay, mức lương không chuyên trách của anh không hề thay đổi! Anh Lưu là một trong số 5.675 cán bộ không chuyên trách ở 322 phường, xã thị trấn của TPHCM đang hết sức tâm tư bởi bài toán “cơm - áo - gạo tiền” đè nặng cũng như khối lượng công việc mà họ đang làm.

Làm phong trào tốt nhờ... vợ nuôi!

Trước đó, anh Lưu có thời gian dài làm Phó chủ tịch MTTQ phường. “Núi” công việc của anh có tên lẫn không tên được giải quyết hàng ngày như bất cứ cán bộ công chức khác: tiếp nhận hồ sơ văn bản, soạn thảo kế hoạch báo cáo, tự đi phát hành thư mời, gặp gỡ mặt trận 6 khu phố, xác minh đơn thư dân nguyện, xác minh hồ sơ hộ nghèo, góp ý các chức danh chủ chốt cơ sở…

Anh Phạm Đình Lưu, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ phường 6, quận 5, TPHCM thăm ông bà Sâm Toàn - Lý Kim. Ảnh: Việt Dũng

Nếu có nhiều ý kiến từng cho rằng chính bất cập trong chính sách khiến khó tuyển dụng người tài, đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn không chuyên tâm làm việc, thậm chí sao nhãng việc cơ quan, tập trung làm những việc bên ngoài để lo cho cuộc sống bản thân, dẫn đến chất lượng công tác không đảm bảo… thì những bằng khen người tốt việc tốt cấp TP nhiều năm liền, giấy chứng nhận hơn 20 lần hiến máu nhân đạo và hàng trăm giấy khen các cấp đang treo trang trọng trong nhà anh đã chứng minh điều ngược lại! Chủ tịch MTTQ P6 Q5 Tô Tấn Chương nói gọn về người cán bộ từng là thuộc cấp: “Thời nay khó kiếm cán bộ tận tụy với dân, với công việc như Lưu lắm. Dân nghèo ở đây quen mặt cậu ấy”. Nhắc đến thu nhập, nửa đùa nửa thật, anh Lưu cho biết: “Mãi vẫn không dám lập gia đình vì sợ không nuôi nổi vợ con!”.

Vừa tổ chức xong 2 chương trình cho thanh niên xã trong 2 ngày cuối tuần, Bùi Hoàng Phương, Phó Bí thư Đoàn xã Tân Thuận Đông, huyện Củ Chi tâm tư: 9 năm hưởng lương không chuyên trách, ngoài các công việc vẫn làm như những cán bộ khác thì 1 tuần có bình quân thêm 4 đêm, cán bộ Đoàn đều phải lao vào phong trào cơ sở. Được phụ cấp thêm 500.000 đồng/tháng vì là xã đang thực hiện nông thôn mới của TP, cũng đồng nghĩa với việc Phương quen dần không còn cả các ngày nghỉ cuối tuần. Cố gắng lắm, Phương cũng sắp hoàn thành chương trình tại chức luật. Nhiều “tâm trạng” hơn, anh Đào Cao Hơn, Phó Chủ tịch MTTQ phường Phú Thạnh quận Tân Phú, phải “cậy nhờ” tài buôn bán của vợ để trang trải cho gia đình 4 người với 2 con nhỏ. “Thu nhập hàng tháng của tui là 1,9 triệu đồng nhưng riêng đứa con lớn đi nhà trẻ, bình quân mỗi tháng đã tốn 2,5 triệu đồng! Vợ tui mà không năng động thì chắc đói” - anh Hơn cười cười so sánh.

Bất an với đội ngũ “nền móng”

Hiện nay, đội ngũ cán bộ là phó chủ tịch UBMTTQ, phó chủ tịch các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội, phó chỉ huy trưởng BCH quân sự… ở các xã, thị trấn đều được xếp vào cán bộ “không chuyên trách” với chính sách, chế độ rất hạn chế: chỉ được hưởng mức phụ cấp hệ số lương duy nhất là 1,86, không được nâng bậc lương, không có phụ cấp trách nhiệm. Trong khi đó, nhiều năm qua, chính đội ngũ đông đảo cán bộ “không chuyên trách” đã đóng góp nhiều công sức để củng cố, xây dựng và phát triển các phong trào thi đua cho TP. Nhiều người trong số họ chạnh lòng vì “đều là cán bộ làm việc cho Nhà nước ở cấp cơ sở, đều được cấp trên ra quyết định công nhận chức danh, nhiệm vụ rõ ràng nhưng Nhà nước lại có chế độ chính sách khác nhau đối với đội ngũ cán bộ “không chuyên trách”. Thậm chí, có không ít cán bộ không chuyên trách tâm tư rằng: Nhà nước coi đội ngũ cán bộ “không chuyên trách” khi cần thì dùng, khi không cần thì “giải tỏa không đền bù”!

Do chính sách của Nhà nước chưa quan tâm đúng mức đối với hàng ngũ cán bộ “không chuyên trách” nên việc bồi dưỡng sắp xếp cán bộ ở các địa phương gặp nhiều khó khăn. Một số cán bộ “không chuyên trách” đã cao tuổi, sức yếu phải nghỉ công tác, những cán bộ trẻ có trình độ thì đều… né. Có người do tổ chức giao nhiệm vụ bắt buộc thì làm chểnh mảng, lơ là, hiệu quả công tác kém. Không ít người có trình độ năng lực đã đi nơi khác kiếm việc làm với mức lương cao hơn.

Có thể xem, cán bộ cơ sở ở phường xã thị trấn nói chung là những “viên gạch” chịu lực của cả công trình. Thế nhưng, khi nhìn vào con số đội ngũ cán bộ không chuyên trách - một phần quan trọng của “nền móng” công trình, với: 2.124/5.675 cán bộ trình độ cao đẳng, trung học chuyên nghiệp; 2.306 người chưa qua đào tạo; 2.470 cán bộ chưa qua đào tạo lý luận chính trị; độ tuổi từ 46 đến trên 60 có đến 1.443 người, thì bất kể những người làm công tác cán bộ nào có tâm trên địa bàn TP đều không giấu được sự lo lắng, bất an!

Trước sự bất cập về chế độ chính sách cho đội ngũ cán bộ không chuyên trách các cấp trên địa bàn TPHCM, mới đây, Ban Dân vận Thành ủy đã xây dựng đề án trình Thành ủy đề xuất chính sách cho đội ngũ này. Trong đó, nâng mức trợ cấp để động viên và phát huy vai trò của các ủy viên Ủy ban MTTQ các cấp (không chuyên trách, không hưởng lương từ ngân sách) là cá nhân tiêu biểu các giới, nhân sĩ, trí thức, góp phần tăng cường giám sát, thực hiện phản biện xã hội, xây dựng chính quyền các cấp trên địa bàn TP cho: 97 ủy viên Ủy ban MTTQ TP (mức tính 97 x 0,3 x 1,05 triệu đồng x 12 tháng); 852 ủy viên Ủy ban MTTQ quận huyện (mức tính 852 x 0,2 x 1,05 triệu đồng x 12 tháng); 4.866 ủy viên Ủy ban MTTQ phường xã thị trấn (4.866 x 0,1 x 1,05 triệu đồng x 12 tháng). Ngoài ra, đề xuất phụ cấp chức vụ cấp phó MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội (hiện nay chỉ có 104/322 phường xã thị trấn có hội nông dân) và chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tại phường xã thị trấn với mức tính: 5 chức danh x 0,1 x 322 phường xã thị trấn x 1,05 triệu đồng x 12 tháng; 1 chức danh x 0,1 x 104 phường xã thị trấn x 1,05 triệu đồng x 12 tháng.

HỒNG HIỆP