Nỗi ám ảnh vì những“sai lầm”y khoa

Dù trình độ khoa học có phát triển đến mức nào, thì sai lầm trong chẩn đoán và xét nghiệm vẫn có thể xảy ra ở bất cứ đâu. Tuy nhiên để hạn chế đến mức tối đa tình trạng này là có thể làm được. Mỗi bệnh viện đều có cách làm riêng. Điều khó đối với ngành y là “ yếu tố tâm lý”, làm sao để bác sĩ, y tá, điều dưỡng viên... tự nhận sai sót của mình.

Bệnh nhân khốn khổ vì chẩn đoán sai Đã 3 năm nhưng chị T ở Bến Lức- Long An không nguôi ngoai về cái chết oan của chồng ( anh Nguyễn Ái Thịnh). Anh Thịnh bị viêm ruột thừa lại được Trung tâm y tế huyện chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, sau đó lại bảo bị tắc ruột. Tuy nhiên trong quá trình mổ mới phát hiện ruột thừa bị viêm, vỡ. Khi tình trạng quá nguy kịch, bệnh nhân mới được chuyển lên Bệnh viện Chợ Rẫy- TP Hồ Chí Minh thì đã quá muộn... Nực cười hơn tại bệnh viện phụ sản của một thành phố lớn, thiếu nữ 22 tuổi bị bác sĩ chẩn đoán u vú, cắt một bên. Một năm sau, thiếu nữ đó thấy đau ngực bên lành, quay lại bệnh viện khám, cũng bác sĩ đó phán “ung thư di căn”, rồi chỉ định cắt nốt. Hoảng quá, gia đình quyết cho con gái lên Bệnh viện K kiểm tra, thì được biết cô không mắc ung thư và đã bị bệnh viện phụ sản tỉnh cắt nhầm mất 2 bẹ sữa... Trong buổi mít tinh hưởng ứng “ Ngày thế giới phòng chống bệnh thận” mới đây, GS Nguyễn Nguyên Khôi- nguyên Trưởng Khoa Thận nhân tạo- Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo, nhiều người mắc bệnh thận thường có biểu hiện huyết áp cao được bác sĩ tuyến dưới chẩn đoán là mắc cao huyết áp, quá ít cán bộ y tế biết đó là một biến chứng của bệnh thận. Và thực tế ở nước ta cứ 10 bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, có đến 9 người tử vong vì không được phát hiện sớm để lọc máu, thay máu. Trong báo cáo mới đây của Khoa Cơ-Xương-Khớp, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TP Hồ Chí Minh, chỉ 2 năm Khoa ghi nhận 36 trường hợp tuổi từ 5-58 tuổi mắc ung thư xương, nhưng lại được các bác sĩ nhiều nơi chẩn đoán thành viêm xương, gãy xương, bướu lành, sưng đau do chấn thương, viêm cơ hóa xương... Thậm chí có bệnh nhân ung thư xương giai đoạn cuối, được bác sĩ bảo “ thoát vị đĩa đệm”. Thống kê mới đây tại Bệnh viện Bạch Mai khiến không ít các nhà chuyên môn “ giật mình”. Một năm 8 Khoa- Viện tiếp nhận điều trị 2175 ca chuyển từ bệnh viện tuyến dưới, trong đó 921 trường hợp trước đó đã bị chẩn đoán bệnh sai. 3 trong 8 Viện-Khoa có số bệnh nhân chuyển từ tuyến dưới đến nhiều nhất là Viện Tim mạch Việt Nam 578 người; Viện Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới 552 người; Khoa Tiêu hóa 341 người. Bệnh thận-tiết niệu có số bệnh nhân bị chẩn đoán sai từ tuyến dưới cao nhất, gần 50%, trong đó trên 61% bệnh nhân viêm đường tiết niệu bị chẩn đoán sai. Trong bệnh xương-Khớp, đặc biệt ung thư xương, gout, viêm khớp mãn tính thiếu niên... có 100% trường hợp bị chẩn đoán sai. Bệnh đường tiêu hóa có 100% trường hợp mắc bệnh đại tràng chức năng bị chẩn đoán sai. Riêng bệnh truyền nhiễm, 100% bệnh nhân ( 88 ca) sốt mò bị chẩn đoán nhầm sang nhiễm trùng huyết, sốt không rõ nguyên nhân, 70% bệnh nhân thương hàn không tìm ra bệnh... Nguyên nhân của tình trạng này được đánh giá là do trình độ chuyên môn của một số bác sĩ chưa đáp ứng yêu cầu. Nhiều bác sĩ quá lạm dụng vào thuốc, ỷ lại các thiết bị chẩn đoán, lười suy nghĩ khi tìm bệnh. Mỗi khi gặp bệnh khó, họ “tá hỏa” “ kính chuyển” lên tuyến trên. Tại 31 bệnh viện tỉnh, thành phía Bắc thiếu cán bộ chuyên khoa, hoặc có cũng chưa đáp ứng được yêu cầu. Trong khi đó trang thiết bị xét nghiệm sinh hóa, máy thở, siêu âm, điện tim, máy chụp cắt lớp CT scanner... vẫn “ đắp chiếu” vì không có người biết vận hành... Phương án an toàn hơn trong bệnh viện Trong văn hóa Đông phương, người ta gọi thầy thuốc là “ quan”: “Quan đốc và nguyên tắc số 1 của nghề y là “ không hại người”. Người dân luôn kỳ vọng vào người thầy thuốc phải thực hành nghề nghiệp một cách cẩn thận và có trách nhiệm, không gây tác hại hay tổn hại cho bệnh nhân. Tuy nhiên y khoa lại là một nghề nhiều rủi ro và sai sót khó tránh khỏi. Thưa kiện ra tòa không phải là biện pháp tối ưu để củng cố chất lượng ngành y. Việc phải làm thuyết phục hiện nay là cần tăng cường đào tạo chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện tuyến dưới để từng bước nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị, giảm tới mức thấp nhất tỉ lệ bệnh nhân phải chuyển tuyến cũng như độ sai lệch trong chẩn đoán. Thực hiện chủ trương này, từ năm 2008 Bộ y tế đã thực hiện Quyết định 1816 về việc luân chuyển cán bộ y tế về vùng sâu, vùng xa. Đây được coi là một trong những bước đột phá mạnh về nâng cao năng lực cho y tế cơ sở. Đến nay đã có 59 bệnh viện cử cán bộ đi luân phiên, trung bình mỗi tháng có trên 400 y bác sĩ (250 cán bộ các bệnh viện trung ương, 160 cán bộ cá bệnh viện địa phương)... Kim Ngân