Nobel Văn học trở lại, tuyên bố chưa từng có

Viện Hàn lâm Thụy Điển vừa công bố giải thưởng Nobel Văn học 2018 thuộc về nữ văn sĩ Ba Lan Olga Tokarczuk và Nobel Văn học 2019 thuộc về nhà văn Áo Peter Handke.

Nữ văn sĩ Olga Tokarczuk (trái) và nhà văn Áo Peter Handke

Olga Tokarczuk sinh năm 1962, là tiểu thuyết gia nổi tiếng ở Ba Lan. Bà đã viết nhiều bộ tiểu thuyết và truyện ngắn. Năm 2018, tác phẩm mang tên Flights (Những chuyến bay) của bà đã vượt qua 108 cuốn sách để giành giải Man Booker quốc tế. Tiểu thuyết Flights của Olga Tokarczuk được xuất bản lần đầu tiên vào năm 2007.

Peter Handke sinh năm 1942, là nhà văn nổi tiếng với nhiều tác phẩm được dịch và xuất bản ở nhiều quốc gia trên thế giới. Năm 2009, ông từng được trao giải Franz Kafka, dành cho những tác giả có sáng tác độc đáo, phi thường, khiến độc giả không còn bận tâm đến nguồn gốc xuất thân, bối cảnh văn hóa mà tác phẩm ra đời.

Việc công bố giải Nobel Văn học cho 2 năm liên tiếp là điều chưa từng có trong lịch sử. Năm ngoái, việc công bố giải này đã phải hoãn lại do bê bối tình dục chấn động liên quan tới nhiếp ảnh gia Jean-Claude Arnault. Ông này là chồng nhà thơ Katarina Frostenson, thành viên chủ chốt trong Hội đồng Viện Hàn lâm Thụy Điển.

Jean-Claude Arnault bị bị 18 phụ nữ tố cáo đã có những hành vi quấy rối, xâm hại tình dục họ từ trong giai đoạn 1996 - 2017. Sự việc bị phanh phui lần đầu tiên trên tờ Dagens Nyheter của Thụy Điển năm 2017. Vài ngày sau, Viện Hàn lâm Thụy Điển tuyên bố cắt đứt mọi quan hệ với nhiếp ảnh gia Arnault.

Ngoài rắc rối trên, Viện Hàn lâm Thụy Điển còn đối mặt với nhiều chỉ trích về xung đột lợi ích khi tài trợ cho Diễn đàn Kulturplats, một trung tâm văn hóa tư nhân do vợ chồng Arnault và Frostenson điều hành.

Ủy ban Nobel thừa nhận bê bối đang làm hoen ố danh tiếng của tổ chức. Nobel Văn học là giải thưởng được trao thường niên. Lần gần đây nhất không có giải Nobel Văn học nào được trao là vào năm 1943, thời kỳ đỉnh điểm của chiến tranh thế giới lần thứ hai.

Theo Guardian, đại diện hội đồng Viện Hàn lâm tin rằng những người chiến thắng năm nay sẽ giúp giải thưởng này lấy lại uy tín sau xì căng đan hồi năm ngoái.

Trước đó, tờ báo này đưa ra danh sách ứng viên nổi bật năm nay, gồm nhà văn Lyudmila Ulitskaya từ Nga, Maryse Condé đến từ đảo Guadeloupean, Margaret Atwood từ Canada, László Krasznahorkai từ Hungary, Olga Tokarczuk từ Ba Lan, Haruki Murakami từ Nhật Bản và nhà văn Ngũgĩ wa Thiong'o từ Kenya.

Dương Lâm