Nho nhỏ, chuyện lớn

Có hay không những "hàng gian siêu thị”? Các chuyên gia thanh tra, quản lý thị trường và lực lượng liên ngành đã cảnh báo về một loại ăn gian mới của các siêu thị - công bố sai nguồn gốc xuất xứ hàng hóa. Mức độ nguy hiểm và tính khó lường của nó cũng đáng lo như nạn… biến đổi khí hậu.

Người tiêu dùng dường như đang thông thái hơn

khi không quá tin nhãn mác hàng siêu thị

ảnh: Hoàng Long

Tính quay quắt của siêu thị Big C The Garden HN không cung cấp chính xác, trung thực về nguồn gốc xuất xứ của mặt hàng nho bán trong siêu thị sau khi bị phát hiện dán "lầm” cờ Trung Quốc cạnh tem "nho VN”, đã khiến cơ quan chức năng mất cả tháng trời điều tra, tận tới 15-4 mới truy rõ nguồn gốc xuất xứ nho bán trong siêu thị này được mua tại… chợ Long Biên Hà Nội.

Tiên trách kỷ hậu trách nhân! Một vị thanh tra ngành công thương bảo, xuất xứ hàng hóa nhập nhèm, gian lận thương mại từ ruột siêu thị thế này thì người tiêu dùng không tin siêu thị cũng đáng... Chúng ta phê dân thờ ơ, chủ quan khi mua hàng hóa thực phẩm thời dịch chồng lên dịch. Cúm cũ đã bùng phát cúm mới đang đe dọa mà dân không chịu vào siêu thị mua hàng có nguồn gốc, có lẽ có lỗi từ chính hàng hóa hệ thống bán lẻ siêu thị cũng kém chuẩn, "kém sạch”.

Là một trong những tâm điểm được dư luận quan tâm tháng qua, xuất xứ nho xanh bán tại Big C The Garden có dán cờ Trung Quốc vẫn đang là câu chuyện thời sự, với thông tin mới nhất từ Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Hà Nội - đây chính là nho Ninh Thuận mua ở chợ Long Biên. Câu chuyện càng trở nên "nóng” hơn qua mổ xẻ các căn cứ điều tra của Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội và Phòng An ninh kinh tế - Công an Hà Nội, chứng thực của Ninh Thuận, người cung cấp, người quản lý nguồn cung cấp sản phẩm…

Đó là việc Big C The Garden loanh quanh gần cả tháng trời cuối cùng thừa nhận nho xanh tại siêu thị này được bày bán dán cờ Trung Quốc mua của bà Phạm Thị Hảo ở kiot 83 – 84 chợ Long Biên. Bà Hảo có hóa đơn chứng từ cấp cho Big C khai nhận mua của bà Cao Thị Vượng kinh doanh tại cổng chợ Long Biên. Bà Vượng khai nhận mua của ông Nguyễn Như Đức tại 772/23 đường 21/8 Đô Vinh, TP. Phan Rang – Tháp Chàm, Ninh Thuận. Ông Đức có giấy chứng nhận xác nhận thu mua nho Ninh Thuận bán cho tỉnh khác do UBND tỉnh cấp. Siêu thị tự nhận do sơ suất trong công tác quản lý giấy tờ nên… nhầm lẫn (!).

Nhầm lẫn ở chỗ một tháng trước, ngày 15-3 người tiêu dùng phát hiện khay nho xanh tại siêu thị Big C The Garden dán nhãn khó hiểu. Trong thông cáo báo chí phát đi hôm 24-3 Giám đốc Quan hệ Công chúng và đối ngoại Big C khẳng định sản phẩm nho này có xuất xứ Ninh Thuận được cung cấp bởi Nhà cung cấp Minh Quang (huyện Đan Phượng, Hà Nội), có đầy đủ giấy tờ đúng qui định.

Nói dối không cùng. Sự việc rối lên lộ ra việc siêu thị cung cấp thông tin ẩu, khi ông Nguyễn Văn Mọi - Phó Chủ tịch Hiệp hội Nho Ninh Thuận - khẳng định nho xanh bán ở siêu thị này không phải nho Ninh Thuận. Rồi Phó Giám đốc Sở Công thương Hà Nội ngày 2-4 cho biết, doanh nghiệp Minh Quang khi làm việc với Quản lý thị trường "có lúc khai mua từ Ninh Thuận, lúc thì im lặng”. Mãi sau này nhiều lần làm việc, Công ty Minh Quang mới nói rõ họ cung cấp nho cho Big C từ 22-3, còn lô sản phẩm nho trước đó không liên quan.

Với lỗi "dùng cờ các nước dán vào sản phẩm” là vi phạm Khoản 7 Điều 30, Nghị định 75 về quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực văn hóa trong đó có nội dung quảng cáo tại Luật Quảng cáo, Quản lý thị trường phạt Big C The Garden 35 triệu đồng. Còn lỗi quan trọng là nhập nhèm khi cung cấp thông tin về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, có lẽ chỉ cần đơn vị này tự nhận đã "nhầm lẫn” là xong chuyện? Chuyện dán nhầm cờ đã xin lỗi rồi!

Bộ Công thương ước tính đến năm 2020, siêu thị sẽ chiếm khoảng 35% đến 40% thị phần bán lẻ ở Việt Nam. Đã là hệ thống phân phối hiện đại thì phải buôn thẳng bán thật. Hàng hóa, dịch vụ kinh doanh bảo đảm chất lượng, nguồn gốc rõ ràng, không được bán hàng giả nhái, kém chất lượng, đúng quy chế Bộ Thương mại ban hành 9 năm trước. Không thể có chuyện một người có ki ốt trong chợ mua hàng của người ở cổng chợ để bán cho siêu thị. Siêu thị khẳng định hàng mình mua từ một công ty, cuối cùng là… nhầm!

Vụ việc tưởng "không thể hiểu nổi” thực ra không khó hiểu khi chúng ta đang sống trong một nền "thương mại tù mù” từ việc nhan nhản các điểm buôn bán giết mổ gia súc, gia cầm không rõ nguồn gốc hoạt động công khai đến cả hệ thống phân phối hiện đại cũng hàng nhái hàng giả. Lẽ ra các siêu thị nên tập trung trí tuệ vào nghiên cứu lộ trình mở rộng mạng lưới phân phối thu mua, các giải pháp nâng uy tín thương hiệu, thay vì các xử lý ngắn hạn kiếm lãi chụp giật.

Quý I năm nay Quản lý thị trường TP HCM kiểm tra siêu thị, trung tâm thương mại đã phát hiện có 13.491 đơn vị sản phẩm hàng giả, hàng nhái. Nhiều mặt hàng niêm yết trong siêu thị có giá cao hơn ngoài chợ. Hàng hết đát cũng len vào siêu thị đánh lừa người tiêu dùng vốn tin siêu thị chỉ bán sản phẩm rõ nguồn gốc, có chứng nhận đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.

Người tiêu dùng dường như đang thông thái hơn khi không quá tin nhãn mác hàng siêu thị. Siêu thị lớn cũng kinh doanh lòng vòng cò con, cũng gian lận "nuốt người”, trách chi chợ truyền thống, chợ cóc… và tệ hơn, quá trình gian lận thương mại chưa hạ nhiệt: càng bỏ nhiều công kiểm tra càng phát hoảng.

Dù cho sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng đã rõ, câu hỏi nho xanh siêu thị Big C The Garden có thực nho Ninh Thuận hay không, với không ít người tiêu dùng, vẫn đang bỏ ngỏ.

Thanh Như