Nhật muốn lập khối đồng minh chiến lược chống lại Trung Quốc?

(TNO) Nhật muốn thiết lập một liên minh chiến lược với Úc và các nước trong khu vực để chống lại sự bành trướng của Trung Quốc, theo giới quan sát.

Ông Kerry Brown, giám đốc Trung tâm nghiên cứu Trung Quốc thuộc Đại học Sydney (Úc), nhận định Bắc Kinh sẽ theo dõi sát sao những tuyên bố mà Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đưa ra trong suốt chuyến thăm Úc kéo dài 4 ngày, bắt đầu vào hôm nay 7.7.

Ông Abe là Thủ tướng Nhật đầu tiên thăm Úc kể từ năm 2002.

Thủ tướng Abe đến Úc chỉ vài ngày sau khi nội các Nhật gỡ bỏ lệnh cấm kéo dài 60 năm qua, cho phép thực thi quyền “phòng vệ tập thể”. Theo đó, lực lượng quân đội Nhật có thể tham chiến tại nước ngoài, hỗ trợ các đồng minh như Úc và Mỹ nếu các nước này bị tấn công, theo website đài NBC News (Mỹ) ngày 7.7.

“Nhật Bản đang nỗ lực củng cố quan hệ hợp tác với các nước đồng minh vì nước này đang bị bao vây bởi sự tự tin và quả quyết của Trung Quốc”, ông Brown nhận định.

Giáo sư Hugh White thuộc Đại học Quốc gia Úc cho rằng Nhật Bản muốn thiết lập một khối đồng minh chiến lược với Úc và các quốc gia khác trong khu vực để chống lại Trung Quốc, theo Tân Hoa xã.

Chính vì lẽ đó mà Trung Quốc sẽ theo dõi cẩn thận từng câu phát ngôn của ông Abe và Thủ tướng Úc Tony Abbott. Hai vị lãnh đạo này cũng sẽ rất cẩn trọng về ngôn từ khi nói về quan hệ hợp tác an ninh Úc-Nhật, ông Brown nhận định.

Sự lớn mạnh của quân đội Trung Quốc, đặt trong bối cảnh căng thẳng tranh chấp lãnh thổ trên biển Đông và biển Hoa Đông, đang khiến các quốc gia láng giềng phải quan ngại.

Bắc Kinh có tranh chấp lãnh thổ với Tokyo tại quần đảo Senkaku/Điếu Ngư trên biển Hoa Đông. Ngoài ra, Trung Quốc còn đưa ra những tuyến bố chủ quyền phi lý nuốt trọn gần cả biển Đông.

Ông Jun Okumura, học giả của Học viện Meiji về các vấn đề toàn cầu, nhận định rằng chuyến thăm Úc lần này của ông Abe là cơ hội để Nhật Bản củng cố mối quan hệ song phương với Úc trong bối cảnh tình hình châu Á-Thái Bình Dương có nhiều biến động.

Thủ tướng Abbott có thể ủng hộ Nhật Bản nhiều hơn những người tiền nhiệm, theo nhận định của ông Okumura.

Mặc dù siết chặt hợp tác an ninh Úc-Nhật là ưu tiên hàng đầu trong nghị trình làm việc của ông Abe tại Úc, lãnh đạo hai nước cũng sẽ có những hội đàm nhằm tăng cường hợp tác kinh tế, dự kiến sẽ ký kết Thỏa thuận Đối tác Kinh tế Nhật-Úc (JAEPA), giảm thuế các mặt hàng xuất khẩu giữa hai nước.

“Trung Quốc quá thống lĩnh trong quan hệ kinh tế với Úc. Trong khi đó, Úc ngày càng quan ngại về tỉ lệ tăng trưởng kinh tế đi xuống của Trung quốc. Tôi cho rằng trong đầu Thủ tướng Abbot đã có sẵn dự định phải có thỏa thuận tự do thương mại với Hàn Quốc và Nhật Bản để tránh phụ thuộc vào Trung Quốc”, ông Brown nhận định.

Phúc Duy