Nhà văn hóa thôn hay nhà văn hóa làng?

    Báo Thanh Hóa
    Gốc

    Thay vì tên gọi nhà văn hóa (NVH) thôn thì hiện nay ở một số địa phương vẫn gọi tên NVH làng, hoặc gọi song hành cả tên thôn và làng, bởi lý do duy nhất: Làng là tên gọi truyền thống, không thể mất đi...

    Nhà văn hóa làng Ninh Thôn, xã Yến Sơn (Hà Trung).

    Từ “làng” sang “thôn”, các thế hệ sau có nắm được gốc rễ...

    Năm 2015, xã Yến Sơn (Hà Trung) tổ chức khánh thành NVH làng Ninh Thôn. Đây cũng là thời điểm thôn Ninh Thôn đón nhận danh hiệu Thôn nông thôn mới (NTM). Tuy nhiên, lúc này, một vấn đề đặt ra là nên gọi NVH thôn hay NVH làng. Sau nhiều lần đưa ra bàn bạc, cấp ủy chi bộ, các cụ cao niên và người dân đồng thuận đi đến thống nhất, lấy tên gọi: NVH làng Ninh Thôn. Ông Lương Công Lý, trưởng thôn Ninh Thôn, nhớ lại: “Làng Ninh Thôn có cách đây trên 300 năm. Một mốc thời gian rất dài, ở đó lưu giữ nhiều dấu ấn, kỷ niệm, nên khi đặt tên NVH, ai cũng muốn gọi tên làng”. Điều đặc biệt ở xã Yến Sơn, trong số 11 NVH hiện nay thì có 8 NVH thôn và 3 NVH làng.

    Còn ở xã Xuân Trường (Thọ Xuân), hiện nay 6 thôn có 6 NVH nhưng cũng rất đặc biệt, khi mỗi NVH này có 2 tên gọi. Theo chia sẻ của Bí thư Chi bộ thôn 3 (làng Đoài) ông Đỗ Viết Thảo: “Xuân Trường nổi tiếng với 5 trò Xuân Phả, mỗi làng là 1 trò, ví dụ như làng Đoài gắn với trò Chiêm Thành. Do đó, đối với NVH, chúng tôi vẫn giữ nguyên tên gọi NVH làng Đoài, NVH làng Đông..., nhưng biển báo treo ở cổng NVH thì lại gọi tên NVH thôn, theo cách gọi văn bản hành chính nhà nước”. Ông Bùi Văn Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Trường, cho biết thêm: “Tên gọi làng vô cùng thiêng liêng đối với mỗi người dân. Trong xây dựng NTM, hướng dẫn xây dựng NVH - Khu thể thao thôn nhưng nếu đổi tên gọi NVH làng sang NVH thôn thì các thế hệ sau này sẽ không nắm được gốc rễ, tên gọi truyền thống của địa phương. Chính vì vậy, chúng tôi thực hiện tên gọi theo 2 cách”.

    Không mất đi các giá trị văn hóa làng

    NVH thôn, làng, bản, tổ dân phố là một thiết chế văn hóa, nơi sinh hoạt cộng đồng, góp phần củng cố và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân. Tại Văn bản số 1166 ngày 12-5-2017 của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) về việc hướng dẫn thực hiện tiêu chí số 6 và tiêu chí số 16 trong Bộ tiêu chí xã NTM tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2017 - 2020, có nội dung hướng dẫn xây dựng NVH - Khu thể thao thôn. Tuy nhiên, địa điểm NVH và khu thể thao không nhất thiết phải nằm trên cùng một vị trí. Và như vậy, đối chiếu với tiêu chí, các thôn phải có tên gọi chung là NVH thôn chứ không phải NVH làng. Bà Phan Thị Lan, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Hà Trung, cho rằng: “Chỉ thay từ làng thành từ thôn để thống nhất trong quản lý hành chính, còn làng là xuyên suốt, mãi sống trong tiềm thức của người dân, không bao giờ mất được. Tới đây, chúng tôi sẽ thực hiện rà soát lại, nếu đơn vị nào chưa thực hiện đúng sẽ phải đổi ngay vì còn liên quan tới việc thẩm định tiêu chí NTM". Còn theo ông Lê Kiều Anh, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Thọ Xuân: “Nếu chỉ một NVH mà vừa gọi tên thôn, vừa gọi tên làng thì rõ ràng không có sự đồng nhất. Do đó cần thực hiện nghiêm hướng dẫn của Sở VH,TT&DL và sau này là quyết định sáp nhập, thành lập thôn, tổ dân phố của UBND tỉnh”.

    Nhà văn hóa thôn 3, xã Xuân Trường (Thọ Xuân) còn có tên gọi Nhà văn hóa làng Đoài.

    Cũng theo lý giải từ phía ngành chức năng là Sở VH,TT&DL, đổi tên NVH làng sang NVH thôn không có nghĩa là mất đi các giá trị văn hóa làng, giá trị này tiếp tục được gìn giữ và phát huy, được thể hiện qua phong tục, tập quán... Làng luôn có một sức mạnh tâm linh vô hình, mà ở đó sẽ tạo sự liên kết mọi người trong một cộng đồng dân cư bền vững nhất.

    Đối với người dân, vẫn tâm niệm, tên làng có giá trị tinh thần, niềm tự hào lớn. Tôi nhớ lời của Trưởng thôn Ninh Thôn, xã Yến Sơn (Hà Trung), ông Lương Công Lý: “Làng Ninh Thôn hơn 300 năm tuổi rồi. Nếu bắt buộc phải đổi tên gọi NVH làng Ninh Thôn thành NVH thôn Ninh Thôn thì chúng tôi một lần nữa cũng phải đưa ra bàn bạc, thống nhất. Tiếc thì rất tiếc nhưng cũng không thể lấy cái cổ mà duy trì tên gọi NVH làng mãi được...”.

    Bài và ảnh: Anh Hoàng

    Nguồn Thanh Hóa: https://vhds.baothanhhoa.vn/doi-song-xa-hoi/nha-van-hoa-thon-hay-nha-van-hoa-lang/23838.htm