Nguy hiểm từ thượng nguồn

Ngày 11-12 mới đây, tại Km1324 đường Hồ Chí Minh (đoạn qua địa bàn thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam), tổ tuần tra kiểm soát của Đội CSGT số 2 thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Nam phát hiện một ô tô bán tải lưu thông hướng Đà Nẵng - Kon Tum chở 25 bao chứa chất xyanua (NaCH) với tổng trọng lượng 625 ki lô gam để cung cấp cho các bãi khai thác vàng. Trước đây, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Nam cũng đã phát hiện, bắt giữ và xử lý nhiều trường hợp vận chuyển, mua bán chất xyanua song có vẻ như tình trạng kinh doanh mặt hàng cấm này chưa có dấu hiệu giảm.

Số bao tải nghi chứa xyanua được cơ quan chức năng phát hiện. Ảnh: cand.com.vn

Có thể nói các địa phương có tình trạng khai thác vàng lậu là những nơi sử dụng chất xyanua nhiều nhất, nhằm phục vụ cho việc trích xuất vàng từ quặng và loại bỏ quặng tạp chất. Do việc khai thác vàng không đúng quy định nên chất xyanua sau đó cũng được thải một cách tùy tiện ra môi trường thông qua dòng chảy của các khe, suối - thượng nguồn của các dòng sông.

Những người tham gia khai thác vàng trái phép chính là đối tượng có nguy cơ nhiễm độc xyanua đầu tiên. Nguy hại của chất xyanua không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của con người mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống của động thực vật, môi trường đất, môi trường nước... bao gồm cả những vùng hạ du - nơi hàng ngày xyanua theo các dòng nước chảy xuống đồng bằng. Việc nhiều loại thủy sản bị tích tụ chất xyanua lâu ngày, thậm chí là cả nguồn nước uống và nước sinh hoạt, đã trở thành nỗi lo canh cánh của nhiều người. Những căn bệnh hiểm nghèo có thể có một phần nguyên nhân từ xyanua.

Văn Thi Hoàng