Người phục dựng "giang hồ"

(TGĐA) - Từ hơn ba mươi năm trước, phim chuyển thể từ tiểu thuyết võ hiệp Kim Dung đã được các nhà làm phim Hong Kong ưu ái tái hiện trên màn ảnh nhiều lần. Nhưng đến khi Đại lục bắt tay làm phim thì những bộ phim này đã tạo nên Trương Kỷ Trung dựng thành phim là cuộc sống mới cho truyện Kim Dung. Người có công không ai khác chính là nhà sản xuất Trương Kỷ Trung.

Tháng 4/1999, trong một lần trả lời phỏng vấn tờ Thanh niên Bắc Kinh, nhà văn gạo cội Kim Dung đùa rằng nếu CCTV muốn làm phim từ truyện của ông thì ông chỉ lấy phí bản quyền là một nhân dân tệ! Trương Kỷ Trung đọc được thông tin này nên quyết định không bỏ qua cơ hội đắt giá. Trước đây những bộ phim do ông làm nhà sản xuất như Tam quốc diễn nghĩa, Thủy hử truyện… đều được mọi người tán thưởng. Nhưng khoảng năm 1999, biết tin ông dự định dựng phim kiếm hiệp chuyển thể từ truyện Kim Dung thì dư luận chia làm hai. Nhóm người phản đối cho rằng các bản phim của Hong Kong, Đài Loan đã quá xuất sắc, khó lòng vượt qua được; người Đại lục sẽ biến phim kiếm hiệp thành các bộ phim lịch sử khô khan. Nhưng một thời gian sau, mọi người đều phải nhắc đến “cặp đôi” Kim Dung - Trương Kỷ Trung.

Tiểu sử Trương Kỷ Trung

Sinh năm 1951 tại Bắc Kinh, thường được gọi là “Trương râu”. Ông từng là giáo viên kinh tế cấp cao của Trung tâm Chế tác phim truyền hình thuộc đài truyền hình Trung ương TQ.

Ông thành diễn viên của đoàn kịch nói Sơn Tây năm 27 tuổi, tham gia một số phim truyền hình và điện ảnh với vai trò diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất… nhưng thành công hơn cả với vai trò sản xuất các bộ phim được chuyển thể từ tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung ở Trung Quốc.

Các bộ phim ông từng tham gia sản xuất: Tam quốc chí, Thủy hử truyện, Tiếu ngạo giang hồ, Xạ điêu anh hùng truyện, Thiên long bát bộ, Thần điêu hiệp lữ, Lộc đỉnh ký...

Bí quyết thành công

Tác phẩm đầu tiên của Kim Dung được Trương Kỷ Trung dựng thành phim là Tiếu ngạo giang hồ. Đây là bộ phim thể hiện đậm tinh thần võ lâm nhất. Tác phẩm còn đạt thành tựu cao về tư tưởng và thẩm mỹ. Mục tiêu Trương Kỷ Trung đặt ra khi bắt tay thực hiện là phá bỏ khuôn mẫu phim kiếm hiệp Hong Kong, Đài Loan. Các bộ phim phải thể hiện được tinh thần phóng khoáng, tự nhiên và hào sảng của võ lâm.

Để đạt mục tiêu, Trương Kỷ Trung đặt ra thời gian biểu quay phim chặt chẽ để không hao phí mức đầu tư khổng lồ. Tiếu ngạo giang hồ quay năm 2000 trong 181 ngày với kinh phí 32 triệu nhân dân tệ. Ông đã cho dựng hơn 40m 2 để tạo nên khung cảnh nổi tiếng “Hắc Mộc nhai” giống trong truyện miêu tả. Trương Kỷ Trung chủ trương dựng phim sát với nguyên tác. Điều này rất được Kim Dung tán thành. Các bộ phim của ông thường có ngoại cảnh hùng vĩ, rộng lớn, các cảnh quay đẹp như tranh vẽ, tái hiện sống động những dòng chữ trong nguyên tác. Chưa kể đến các yếu tố như ánh sáng, âm thanh khiến công chúng mê mẩn, lượng người xem đạt kỷ lục. Gần đây bộ phim Ỷ thiên đồ long ký cũng đạt tỷ suất người xem ở khu vực Bắc Kinh là 2.54.

Khi Tiếu ngạo giang hồ quay được 10 ngày, khoảng 60 phân đoạn, nam diễn viên chính đóng vai Lệnh Hồ Xung vẫn không thể nhập vai tốt. Trương Kỷ Trung quyết định đổi người. Thông tin này khiến nhà đầu tư lẫn đoàn phim bất ngờ. Ai cũng ngại thay đổi vì phải làm lại từ đầu. Làn sóng phản đối càng tăng cao khi Lý Á Bằng được chọn vì mọi người cho rằng anh không hợp với vai hiệp khách giang hồ, nhưng sau đó mọi người nhận ra mình đã sai. Lý Á Bằng còn thể hiện tốt nhân vật Quách Tĩnh trong Xạ điêu anh hùng truyện.

Vài năm sau, khi quay Xạ điêu anh hùng truyện, Thiên long bát bộ, Trương Kỷ Trung lại thay người, nhưng lần này là thay đạo diễn vì người này không giỏi nghề và không theo kịp tiến độ. “Những chuyện thay người đương nhiên tạo áp lực cho tôi nhưng tôi quan tâm đến kết quả cuối cùng hơn. Nếu phim không hay thì dù bạn có một trăm lý do cũng chẳng để làm gì. Bạn không thể giải thích với tất cả khán giả. Trong khi còn có thể thay đổi được thì cần đưa ra quyết định dứt khoát. Chẳng ai làm giúp bạn được điều đó. Tôi cũng không muốn đắc tội với người khác nhưng nếu không làm vậy thì sẽ có lỗi với tác phẩm, người đầu tư, khán giả, nhân viên đoàn phim và bản thân mình nữa” - ông chia sẻ.

Nguồn lợi sau màn ảnh

Trương Kỷ Trung không ngại gian khó, ông đi khắp nơi tìm kiếm địa điểm quay đẹp nhất. Huyền không tự, Xạ Điêu thôn, Đào Hoa đảo, Hắc Mộc nhai, Trương gia giới… đều xuất hiện lung linh trong phim do ông sản xuất. Để dựng nên kinh thành Đại Lý cho bộ phim Thiên long bát bộ, Trương Kỷ Trung đầu tư 120 triệu nhân dân tệ. Tuy vậy, sau khi phim nổi tiếng, các trường quay đều trở thành điểm du lịch hấp dẫn. Chỉ riêng Tiếu ngạo giang hồ cũng giúp huyện Tân Xương thuộc tỉnh Chiết Giang trở thành danh thắng nổi tiếng. Vì thế, nhiều chính phủ địa phương khác đều trải thảm đỏ mời nhà sản xuất họ Trương đến quay phim. Doanh thu quảng cáo các bộ phim cũng không hề nhỏ: Tiếu ngạo giang hồ thu hơn 50 triệu nhân dân tệ (trong nước) và 20 triệu nhân dân tệ (nước ngoài), Anh hùng xạ điêu truyện là 36 triệu nhân dân tệ, Thiên long bát bộ 34 triệu nhân dân tệ… Hầu hết các phim đều lời 200%, thậm chí 400%. Trương Kỷ Trung nghiễm nhiên trở thành cái tên bảo chứng doanh thu của các nhà đầu tư.

Mỗi lương duyên từ phim ảnh

Khoảng những năm 1990, Kim Dung thường theo dõi và rất thích những bộ phim lịch sử do Trung Quốc dàn dựng. Vì thế, ông đồng ý để CCTV dựng phim Tiếu ngạo giang hồ. Hôm khai máy (tháng 04/2000) và đóng máy (tháng 08/2000), Kim Dung đều đích thân đến phim trường cùng trò chuyện với ê kíp làm phim. Nhà văn lão thành rất ấn tượng với Trương Kỷ Trung. Ông cũng rất hài lòng về tổng thể bộ phim từ ngoại cảnh đến âm thanh khi nêu bật được tinh thần các tác phẩm của mình, đặc biệt là diễn viên đóng vai Đông Phương bất bại nhập vai rất tốt. Thậm chí nhà văn còn nói với Trương Kỷ Trung: “Anh thay đổi địa điểm thích hợp hơn càng tốt, tôi sẽ sửa lại tiểu thuyết
của mình ngay!”.

Nhà văn Kim Dung

Năm 2001, đài truyền hình Giang Tô mua bản quyền Thiên long bát bộ. Kim Dung liền yêu cầu đích danh Trương Kỷ Trung làm nhà sản xuất. Họ Trương đã làm sống lại truyện Kim Dung, tạo cho các tác phẩm một diện mạo đẹp và mới hơn để gần gũi với lượng độc giả trẻ trung đương đại.

Kim Dung cho rằng bản phim Xạ điêu anh hùng truyện của Đài Loan, Hong Kong dựng khác xa so với nguyên tác. Tuy bản năm 1983 với Ông Mỹ Linh thủ vai Hoàng Dung có thể xem là kinh điển nhưng không sát thực tế bằng bản Trương Kỷ Trung thực hiện. Xét về độ tinh tế thì bản 1983 và 1994 đều không sánh được. Điều này khiến Kim Dung rất quý họ Trương. Nhờ những lần hợp tác mà hai người trở thành bạn bè thân thiết. Trương Kỷ Trung cũng cật lực phản đối Kim Dung sửa đoạn kết Lộc đỉnh ký. Kim Dung đã lắng nghe ý kiến chân thành của Trương Kỷ Trung. Mỗi khi họ Trương đến Hong Kong chơi, vợ chồng nhà văn Kim Dung đều dành ba ngày đón tiếp rất chu đáo.

Hải Vy