Ngừng xuất khẩu đường tinh luyện: Liệu có "phân biệt đối xử"?

Chưa hết nỗi lo cạnh tranh với đường nhập khẩu từ Lào, doanh nghiệp (DN) đường lại rơi vào "ngõ cụt" khi mới đây Bộ Công Thương ra văn bản yêu cầu chỉ cho xuất đường kính trắng RS và ngừng xuất đường RE.

Lý do được Bộ này đưa ra là nhằm đảm bảo đủ nhu cầu cho sản xuất trong nước - các DN sử dụng đường RE để chế biến thực phẩm, song các DN và Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) cho rằng đây là quyết định không công bằng và tiếp tục đưa ngành đứng trước áp lực tồn kho lớn.

Theo công văn mà Bộ Công Thương gửi UBND tỉnh Lào Cai về việc bán và trao đổi mặt hàng đường niên vụ 2013 - 2014 qua cửa khẩu phụ Bản Vược (Bát Xát - Lào Cai), trước mắt chỉ cho phép được bán, trao đổi đường kính trắng RS, còn đường RE, Bộ sẽ cho phép khi đã đảm bảo đủ nhu cầu sản xuất trong nước.

Ưu ái DN tiêu thụ?

Theo đó, thời gian thực hiện đến hết ngày 30/6/2014, hoặc khi có cân đối chính thức cung cầu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khi vụ 2013 - 2014 kết thúc.

Cũng theo công văn của Bộ Công Thương, chỉ cho phép 10 DN thương mại xuất khẩu (XK) tổng cộng 200.000 tấn đường RS. Đặc biệt, để đảm bảo việc quản lý chặt chẽ và tránh bị lợi dụng, vụ mía đường năm 2013 - 2014, Bộ này chỉ cho phép tối đa 15 DN thương mại được tham gia bán, trao đổi mặt hàng đường qua cửa khẩu phụ Bản Vược. Theo đó, UBND tỉnh Lào Cai tiếp tục thẩm định hồ sơ và giới thiệu bổ sung các DN đủ điều kiện, đồng thời giám sát không tiếp tục cấp phép cho DN có vi phạm, và kiểm tra chặt chẽ nguồn gốc, xuất xứ, chủng loại và số lượng đường khi thực hiện bán và trao đổi qua biên giới.

Lo ngại trước quyết định này của Bộ Công Thương, ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch VSSA cho rằng việc ngưng XK đường tinh luyện RE để đảm bảo sản xuất trong nước là "ý tốt", song lại tạo sự không công bằng giữa các DN trong nước. Cũng bởi, nếu các DN sản xuất sử dụng đường có nhu cầu dự trữ làm nguyên liệu để sản xuất, chế biến các sản phẩm thì việc dự trữ này phải do chính các DN thực hiện. Theo đó, các DN sản xuất đường tinh luyện không có vai trò đi "trữ" đường giúp cho các nhà sản xuất trong nước, trong khi đang chịu gánh nặng lớn về tồn kho và lãi suất.

Các DN đường đang chịu gánh nặng lớn về tồn kho và lãi suất

"Dự trữ đường của DN chế biến, sử dụng đường là việc riêng của họ. Mua thời điểm nào, có chấp nhận giá trong nước hay không thì đó là việc của nhà sản xuất. Còn DN mía đường hiện phải đi vay vốn để sản xuất, mà chịu áp lực tồn kho như vậy thì vô hình trung là đi vay ngân hàng để dự trữ hàng cho DN khác. Bộ Công Thương lo đường trong nước thiếu nên không cho xuất, nhưng tồn kho hiện rất lớn, nên tôi nghĩ không ảnh hưởng gì trong việc xuất nhập này. Các DN đường đang kẹt vốn, cần bán ra, thị trường trong nước không tiêu thụ hết thì DN có quyền bán ra nước ngoài. Tôi thấy có gì đó chưa ổn trong đối xử giữa các DN với nhau", ông Long nói.

Tuy nhiên, cũng theo VSSA, thì chuyện "phân biệt, đối xử" giữa DN sản xuất và DN tiêu thụ đường không chỉ gây khó khăn cho ngành đường, mà việc phân biệt chủng loại đường RS và RE khi XK của Bộ Công Thương cũng khiến cho các DN đường đứng trước nguy cơ bị thiệt hại lớn và càng đẩy ngành đường đi vào khó khăn.

Cần linh hoạt xuất nhập

Cũng bởi, ông Long cho rằng nếu chỉ cho xuất đường RS mà không cho xuất đường RE thì càng gây tình trạng ế ẩm, tồn kho lớn của đường RE, buộc các DN phải tung hàng ra bán trên thị trường nội địa với giá thấp. Việc này sẽ đẩy giá đường tụt xuống, bán bằng với giá đường RS, và như vậy sẽ gây thiệt hại lớn cho nhà máy sản xuất đường RE. Trong khi đó, các khách hàng nước ngoài đều có nhu cầu nhập khẩu cả 2 loại đường trên, nên VSSA cho rằng cần căn cứ vào mức giá bán nào có lợi cho DN để có chính sách tiêu thụ phù hợp.

Dự kiến, tổng nguồn cung vụ đường năm 2013 - 2014 là hơn 2 triệu tấn, trong khi ước tiêu thụ chỉ khoảng 1,4 triệu tấn, nên lượng đường dư thừa sẽ lên đến khoảng 646.080 tấn, chưa kể lượng đường nhập lậu khá lớn cũng sẽ làm mức dư thừa tăng cao hơn. Trong khi đó, lượng đường tinh luyện RE dự kiến sản xuất trong niên vụ này là 594.000 tấn, chiếm 37,12%, chưa kể đường tồn kho, nên nếu Bộ Công Thương hạn chế XK sẽ gây khó khăn cho tiêu thụ loại đường này.

Được biết, VSSA chưa có văn bản chính thức gửi Bộ Công Thương, song đã gửi ý kiến đến Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kiến nghị với Bộ Công Thương được xuất khoảng 500.000 - 600.000 tấn đường. Bên cạnh việc tạo điều kiện cho đường có nguồn gốc sản xuất trong nước xuất qua cửa khẩu phụ Bản Vược, DN đường cho rằng cần hạn chế và không nên cho đường tạm nhập - tái xuất tranh giành cửa xuất này.

Một lo ngại khác mà VSSA đưa ra, là việc Bộ Công Thương đưa ra thời hạn ngưng XK đến 30/6/2014. Bởi theo ông Long, việc đưa ra thời gian khống chế như vậy là tạo sự bất lợi cho DN XK và tiêu thụ, do khách hàng nước ngoài biết được thời hạn mà các DN được xuất chỉ đến tháng 6, nên sẽ ép giá khi gần hết hạn XK.

"Việc Bộ Công Thương can thiệp bằng biện pháp hành chính như vậy là làm khó cho DN sản xuất và XK đường. Do đó, Bộ Công Thương cần giải quyết linh hoạt trong phương án xuất nhập khẩu này. Khi nào các DN có nhu cầu xuất với giá có lợi thì nên cho xuất, còn khi trong nước thiếu đường thì cũng có nhiều nguồn hàng rẻ bên ngoài nhập vào", ông Long khuyến nghị.

Theo Thời Báo Kinh Doanh - Cẩm An

Ngừng xuất khẩu đường tinh luyện: Liệu có "phân biệt đối xử"?

10 742 56 reviews

Chưa hết nỗi lo cạnh tranh với đường nhập khẩu từ Lào, doanh nghiệp (DN) đường lại rơi vào "ngõ cụt" khi mới đây Bộ Công Thương ra văn bản yêu cầu chỉ cho xuất đường kính trắng RS và ngừng xuất đường RE.