Ngoại giao trong chiến lược phát triển kinh tế địa phương

'Các cán bộ ngoại vụ địa phương và Bộ Ngoại giao phải luôn trăn trở tìm lời giải cho bài toán làm sao để công tác ngoại vụ địa phương phải thực sự tạo ra bước chuyển về chất đối với tiến trình hội nhập quốc tế tại địa phương'- phát biểu khai mạc Hội nghị Ngoại vụ lần thứ 19 diễn ra hôm 12/8, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh đã chỉ rõ nhiệm vụ của công tác ngoại vụ trong đóng góp vào tiến trình phát triển của đất nước.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh cùng các đại biểu tại Hội nghị. Ảnh: Quốc Anh.

Đổi mới mạnh mẽ

Chỉ rõ, tình hình quốc tế thời gian tới sẽ còn biến chuyển phức tạp, khó lường, cơ hội đan xen với thách thức, trong đó mặt thách thức có phần gia tăng, Phó Thủ tướng cho rằng: Để thực hiện thắng lợi đường lối của Đại hội Đảng XII, các Nghị quyết Đảng bộ tại địa phương nhiệm kỳ 2016-2021 về triển khai các nhiệm vụ đối ngoại, công tác đối ngoại, trong đó có đối ngoại địa phương phải hết sức chủ động, linh hoạt, sáng tạo, với một tư duy đổi mới mạnh mẽ. Hội nhập quốc tế phải đi liền với việc cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao chất lực nguồn nhân lực.

“Cần nhận thức rõ địa phương, doanh nghiệp mới là nơi làm sống động tiến trình hội nhập, trực tiếp triển khai và thực thi các cam kết hội nhập”- Phó Thủ tướng nói.

Về phía Bộ Ngoại giao, Bộ và tất cả các trưởng cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài sẵn sàng đồng hành cùng các địa phương triển khai toàn diện công tác đối ngoại địa phương trong đó có việc giới thiệu cơ hội hợp tác đầu tư, hỗ trợ xúc tiến kinh tế đối ngoại, kết nối mở rộng thị trường, thẩm định đối tác và hỗ trợ xử lý tranh chấp thương mại trong bối cảnh đất nước ta tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới; hỗ trợ địa phương triển khai chiến lược ngoại giao văn hóa, thông tin tuyên truyền đối ngoại nhằm quảng bá hình ảnh và thương hiệu địa phương; phối hợp làm tốt công tác lãnh sự, bảo hộ công dân, ngư dân, tàu cá và công tác người Việt Nam ở nước ngoài, đặc biệt việc thu hút nguồn lực trí thức, chuyên gia người địa phương ở nước ngoài đóng góp vào sự phát triển khoa học, công nghệ của đất nước nói chung và của địa phương nói riêng...

Chia sẻ về công tác đối ngoại nhân dân, ông Đôn Tuấn Phong- Phó Chủ tịch phụ trách Liên hiệp các tổ chức hữu nghị cho biết với vai trò của mình, Liên hiệp đã tham gia có hiệu quả vào công tác thông tin tuyên truyền đối ngoại chung của Đảng và Nhà nước; chủ động phát huy vai trò nòng cốt trong các hoạt động đối ngoại chung của các tổ chức nhân dân Việt Nam như Diễn đàn Xã hội thế giới, Diễn đàn nhân dân Á-Âu, Diễn đàn nhân dân ASEAN, các hội nghị, chiến dịch quốc tế vì hòa bình, đoàn kết quốc tế...

Là cơ quan đầu mối về quan hệ và vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài, thời gian qua Liên hiệp đã triển khai hiệu quả công tác vận động viện trợ và quản lý hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài. Từ năm 2001 đến năm 2017, giá trị viện trợ giải ngân đạt gần 4 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên của ta như khắc phục hậu quả chiến tranh, xóa đói giảm nghèo, phát triển cơ sở hạ tầng y tế, giáo dục, giải quyết các vấn đề xã hội, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, cứu trợ khẩn cấp, khắc phục hậu quả thiên tai và tăng cường năng lực hội nhập…

Địa phương đặt hàng nhà ngoại giao

Nói về những kết quả đạt được của công tác đối ngoại phục vụ xúc tiến, thu hút đầu tư nước ngoài ở Hà Nội, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Đức Chung cho biết, năm 2018, công tác kinh tế đối ngoại của Hà Nội không ngừng được đẩy mạnh. Hà Nội đã tổ chức nhiều diễn đàn, tọa đàm quan trọng với Hàn Quốc, Nhật Bản, Thụy Điển, Bỉ và tổ chức thành công Hội nghị “gặp gỡ châu Âu”…

Kết quả của những nỗ lực ấy, lũy kế đến hết tháng 7-2018 Hà Nội có trên 4300 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với vốn đầu tư đăng ký đạt 33 tỷ 380 triệu USD; triển khai 105 dự án ODA với giá trị tài trợ cam kết khoảng 4.761 triệu USD…

Đạt được những kết quả ấy, theo ông Chung là nhờ thành phố đã đổi mới chính sách thu hút đầu tư nước ngoài; mở rộng và tăng cường hợp tác với các Thủ đô, thành phố của các nước và vùng lãnh thổ, các tổ chức quốc tế liên đô thị, các tổ chức chính phủ và phi chính phủ. Một điểm quan trọng mà Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhắc đến đó là: “Cùng với chủ động nỗ lực thúc đẩy các hoạt động hợp tác quốc tế, TP. Hà Nội đã tích cực phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài để nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế”.

Ở góc độ của TP lớn nhất nước, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Lê Thanh Liêm cho biết: Thành phố rất quan tâm đến việc tận dụng nguồn ngoại lực về vốn và công nghệ của thế giới. Thắng thắn chỉ rõ, các thành tựu này là đáng khích lệ, tuy nhiên vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng của thành phố, ông Liêm kiến nghị: “Bộ Ngoại giao là cơ quan đầu mối, chủ trì cùng các cơ quan, địa phương xây dựng chiến lược tổng thể và định hướng về thiết lập quan hệ hợp tác giữa địa phương Việt Nam với các đối tác nước ngoài”- đại diện từ TP HCM nói.

Phát biểu tại Hội nghị, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Fukuoka (Nhật Bản) Nguyễn Phương Hồng cho biết vào thời điểm thành lập Tổng Lãnh sự quán năm 2009, tại khu vực Kyushu, về quan hệ hợp tác cấp tỉnh có 2 cặp địa phương đã ký kết Bản ghi nhớ (MOU) về quan hệ hợp tác hữu nghị, đó là thành phố Hà Nội với tỉnh Fukuoka (2/2018), thành phố Hải Phòng với thành phố Kitakyushu (4/2009).

Đến nay, đã có thêm cặp quan hệ tỉnh Quảng Nam với tỉnh Nagasaki (ký MOU tháng 6/2017). Ngoài ra, hiện có các cặp địa phương đang được kết nối, tiến đến ký MOU nhằm thiết lập quan hệ lâu dài như tỉnh Cà Mau với tỉnh Nagasaki, tỉnh Tuyên Quang với tỉnh Oita…

Để có được những thành công ấy, Tổng Lãnh sự quán đã chủ động tìm và giới thiệu đối tác sau khi nhận “đặt hàng” từ địa phương của Việt Nam và chủ động thúc đẩy các địa phương bạn sang thăm Việt Nam, đặc biệt là “thăm đáp lễ” địa phương Việt Nam nhằm tiếp tục tìm hiểu thế mạnh của nhau, xây dựng quan hệ hợp tác lâu dài.

H.Mai