Ngày này năm xưa: Nhật bất ngờ tấn công Mỹ

Tổng thống Mỹ Franklin Roosevelt tuyên bố, 7/12/1941 là 'ngày sẽ sống mãi trong nỗi ô nhục' sau khi căn cứ hải quân Mỹ ở Trân Châu Cảng bị Nhật đánh úp trong một trận chiến đẫm máu có một không hai trong lịch sử.

Cuộc tấn công của hải quân và không quân Nhật bắt đầu lúc 7h48 sáng, khi lính Mỹ trong cảng vẫn đang ngủ say sau một buổi tối thứ Bảy vui vẻ.

Ảnh chụp Trân Châu Cảng từ một máy bay Nhật cho thấy các thiết giáp hạm Mỹ vào lúc mở đầu trận đánh. Vụ nổ ở giữa bức ảnh là một quả ngư lôi đánh trúng chiếc thiết giáp hạm USS West Virginia.

Tổng cộng 353 máy bay chiến đấu, máy bay ném bom và máy bay thả thủy lôi của Nhật xuất kích từ 6 tàu sân bay, chia làm hai đợt, dội mưa bom bão đạn xuống Trân Châu Cảng suốt 90 phút. Mục đích của Nhật là giữ chân và ngăn Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ can thiệp cuộc chiến mà Tokyo lên kế hoạch nhằm xâm chiếm Đông Nam Á, chống lại Anh, Hà Lan và Mỹ.

Tàu USS Arizona bị đánh chìm. Ảnh: Wikipedia.

Bị tấn công bất ngờ, Mỹ hứng thiệt hại nặng nề với 4 tàu chiến Mỹ bị đánh chìm trong khi 4 chiếc khác hư hỏng. Ngoài ra, Mỹ còn thiệt hại 3 tàu tuần dương, 3 tàu khu trục và 1 tàu thả mìn, chưa kể 188 chiến cơ. Hơn 2.400 người gồm binh lính và thủy thủ Mỹ thiệt mạng, gần 1.200 người khác bị thương.

Ảnh: Cơ quan lưu trữ quốc gia Mỹ

Phía Nhật chỉ mất 29 máy bay và 4 tàu ngầm, với 64 nhân mạng.

Những gì diễn ra ngày 7/12/1941 là một bước ngoặt lịch sử làm thay đổi cục diện Thế chiến 2. Nó giúp Nhật loại Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ ra khỏi vòng chiến đấu trong nhiều tháng, thuận lợi đánh chiếm nhiều nước ở Đông Nam Á và làm chủ vùng biển châu Á – Thái Bình Dương trong giai đoạn đầu của Thế chiến 2.

Ảnh: Cơ quan lưu trữ quốc gia Mỹ

Trận Trân Châu Cảng diễn ra khi phía Nhật không hề có một lời tuyên chiến chính thức nào, trong lúc hai nước vẫn đang trong giai đoạn đàm phán hòa bình. Do vậy, hành động của Nhật bị coi là đánh lén.

Tổng thống Franklin D. Roosevelt khi đó gọi là "ngày ô nhục" và ông quyết định tuyên chiến với Nhật Bản, chính thức đưa Mỹ tham gia vào những cuộc giao tranh đẫm máu ở Thái Bình Dương.

Ảnh: Cơ quan lưu trữ quốc gia Mỹ

Năm 1945, khi Nhật sức tàn lực kiệt, Mỹ đã ném hai quả bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki, phục thù cho những gì diễn ra ở Trân Châu Cảng.

Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc khi Nhật chính thức đầu hàng ngày 2/9/1945. Sau khi quân đồng minh rút khỏi Nhật Bản, mối quan hệ Mỹ-Nhật được xem là bình đẳng hơn. Hai bên ký hiệp ước đồng minh thân thiện vào tháng 1/1960, và Tokyo trở thành đồng minh thân cận nhất của Washington tại Đông Á.

Ảnh: Cơ quan lưu trữ quốc gia Mỹ

Giới chuyên gia quân sự cho rằng, trận Trân Châu Cảng là một bài học về sự mất cảnh giác, không sẵn sàng chiến đấu và chủ quan khinh địch. Thực tế, do vị trí đắc địa của Trân Châu Cảng, Mỹ đã sử dụng nơi đây làm căn cứ chỉ huy, căn cứ hậu cần, cơ sở bảo dưỡng và sửa chữa các chiến hạm của Hạm đội Thái Binh Dương.

Từ đây, Hạm đội Thái Bình Dương của Hải quân Mỹ có thể khống chế toàn bộ vùng Bắc Thái Bình Dương bằng lực lượng tàu nổi, tàu ngầm và không quân của Hạm đội, đồng thời chống lại mọi sự tấn công từ bên ngoài.

Thanh Hảo