Nếu nước Mỹ “về nhì”?

QĐND - Liên tục trong nhiều thập kỷ, nền kinh tế Mỹ luôn đứng đầu thế giới. Thế nhưng, cục diện đang dần thay đổi. Phải chăng, đã gần đến thời điểm Trung Quốc thế ngôi nước Mỹ để trở thành đầu tàu kinh tế thế giới?

QĐND - Liên tục trong nhiều thập kỷ, nền kinh tế Mỹ luôn đứng đầu thế giới. Thế nhưng, cục diện đang dần thay đổi. Phải chăng, đã gần đến thời điểm Trung Quốc thế ngôi nước Mỹ để trở thành đầu tàu kinh tế thế giới?

Nước Mỹ đang trở nên mờ nhạt? Ít ai ngờ rằng các nước khác sắp bắt kịp Mỹ. Từ năm 1999 đến 2009, thị phần xuất khẩu trên thế giới của nhiều ngành công nghiệp của Mỹ đều giảm: 36% hàng không vũ trụ, 9% công nghệ thông tin, 8% truyền thông và 3% ô tô. Thị phần mất khó tránh khỏi việc rơi vào tay Trung Quốc và một số nước khác và nước Mỹ hoàn toàn có lý do để lo lắng.

Thành phố Chicago (Mỹ). Ảnh: camnangdulich

Đến nay, Trung Quốc vượt Mỹ trên vài phương diện. Năm 2011, xuất khẩu của Trung Quốc cao hơn 30% so với Mỹ. Trung Quốc hiện là nhà sản xuất lớn nhất thế giới, và vì vậy Trung Quốc tiêu thụ năng lượng cao hơn 10% so với Mỹ, thải ra khí thải cao hơn 40%. Mỗi năm, người Trung Quốc cũng mua xe ô tô mới nhiều hơn người dân tại bất kỳ nước nào khác. Đất nước phát minh ra compa, thuốc súng và công nghệ in ấn cũng đang thách thức nước Mỹ trên phương diện phát minh – sáng chế. Theo ước tính, bằng sáng chế được cấp cho công dân Trung Quốc trong năm 2011 cao hơn so với Mỹ.

Theo dự báo của IMF, GDP của Trung Quốc sẽ vượt Mỹ vào năm 2016 nếu tính theo ngang giá sức mua (PPP), có tính đến việc giá cả tại các nước nghèo thấp hơn. Năm 2011, GDP Mỹ gấp đôi so với Trung Quốc, trong khi đó con số này vào năm 2000 ở mức 8 lần. Trong khi đó, theo dự báo, tăng trưởng GDP thực trong thập kỷ tới sẽ ở mức trung bình 7,75% tại Trung Quốc (thấp hơn so với con số 10,5% của thập kỷ qua). Tại Mỹ, GDP trong 10 năm tới sẽ tăng trưởng trung bình khoảng 2,5%. Lạm phát tại Trung Quốc và Mỹ cùng khoảng thời gian trên lần lượt ở mức 4% và 1,5%; đồng nhân dân tệ tăng giá 3%/năm. Nếu như vậy, Trung Quốc sẽ vượt Mỹ vào năm 2018. Mốc này sớm hơn so với tính toán trước đó của các chuyên gia kinh tế bởi GDP Trung Quốc tính theo USD năm 2011 tăng cao hơn so với dự báo.

Việc trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới mang đến nhiều lợi ích. Nó giúp đảm bảo thế thượng phong về quân sự cũng như có tiếng nói lớn hơn trong các vấn đề quốc tế. Thế giới với Trung Quốc đứng đầu sẽ trở nên tốt đẹp hay tồi tệ hơn? Trong một khía cạnh nào đó, thế giới sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Trung Quốc và Ấn Độ đại diện cho 38% dân số thế giới. Sự trỗi dậy của họ thể hiện một xu hướng dân chủ hóa to lớn trên trường quốc tế. Trong khi đó, việc “nhường ngôi” lại có thể đem lại cho nước Mỹ những lợi ích. Kinh tế Mỹ mất vị trí hàng đầu sẽ là cơ hội ngàn vàng để chính phủ và người dân có những khoảng lặng cần thiết, chiêm nghiệm cảm giác của “kẻ yếu thế”, để cùng chung tay thúc đẩy tiến trình phục hồi tăng trưởng kinh tế vào những năm tiếp theo.

Và hơn thế, khi phải đối mặt với nguy cơ bị “soán ngôi”, bản lĩnh “hiếu chiến” của Mỹ sẽ trỗi dậy mạnh mẽ và các gói cứu trợ tài chính sẽ được tung ra triệt để, nhằm giành lại vị thế hàng đầu. Khi đó, các nền kinh tế khác trên thế giới đều phần nào được hưởng lợi.

Huy Đăng