Nam Định gắn phát triển đời sống văn hóa với xây dựng nông thôn mới

Trong quá trình xây dựng nông thôn mới (NTM), tỉnh Nam Định đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, là một trong những tỉnh dẫn đầu cả nước về xây dựng NTM, vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhất. Có được kết quả này là do Nam Định đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo và hiệu quả; trong đó có việc gắn Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” (TDĐKXDĐSVH) với Phong trào “Chung sức xây dựng nông thôn mới”.

Nam Định gắn phát triển đời sống văn hóa với xây dựng nông thôn mới - Ảnh 1

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Nam Định Nguyễn Thị Tâm, Phong trào TDĐKXDĐSVH gắn với xây dựng NTM đã góp phần củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, tạo sự đồng thuận cao trong việc huy động mọi nguồn lực xã hội để xây dựng NTM. Bởi lẽ, thông qua phong trào, đời sống văn hóa, tinh thần ở nông thôn ngày càng phong phú. Người dân xác định xây dựng NTM là công việc của chính mình; đã góp gần 2.897 ha đất nông nghiệp và hiến khoảng 206 ha đất thổ cư (tổng giá trị khoảng 6.800 tỷ đồng) tạo thêm nguồn lực quan trọng để xây dựng NTM. Tổng vốn huy động xây dựng NTM của tỉnh Nam Định từ năm 2011 đến nay đạt hơn 11.500 tỷ đồng; trong đó vốn đóng góp của cộng đồng dân cư gần 2.100 tỷ đồng (chiếm 18%).

Trong xây dựng NTM, Nam Định thực hiện quy trình chung là: “Làm từ đồng về nhà, từ nhà ra xóm, từ xóm lên xã”, “xóm lo công trình của xóm, xã lo công trình của xã”, mỗi gia đình là hạt nhân trong xây dựng NTM. Theo đó, xã chủ trì xây dựng các công trình chính của xã, các thôn, xóm vận động nhân dân đóng góp xây dựng các công trình của thôn, xóm; các hộ dân lo cải tạo ao, vườn, sân, ngõ, ba công trình vệ sinh của nhà mình. Những việc làm này được lồng ghép với các cuộc vận động của các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội trên địa bàn; nhất là Cuộc vận động TDĐKXDĐSVH, cho nên mang lại hiệu quả cao. Khi kinh tế phát triển sẽ có thêm điều kiện vật chất để xây dựng đời sống văn hóa, tinh thần của người dân.

Kết quả, đến nay hạ tầng kinh tế - xã hội và bộ mặt nông thôn Nam Định có nhiều khởi sắc; sản xuất nông nghiệp và các ngành nghề nông thôn có bước phát triển mạnh mẽ; văn hóa, xã hội, an ninh nông thôn được giữ vững; đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày một nâng cao; 147 xã, thị trấn (chiếm khoảng 70% số xã, thị trấn trong toàn tỉnh) đạt chuẩn tiêu chí số 16 về văn hóa; 67% số làng (thôn, xóm) đạt danh hiệu làng văn hóa; 91% số gia đình đạt danh hiệu Gia đình văn hóa; 201 xã, thị trấn (96%) có nhà văn hóa; 85 xã, thị trấn (41%) có khu thể thao; 1.990 nhà văn hóa thôn, xóm đạt chuẩn NTM; gần 54% số xã trong toàn tỉnh đạt chuẩn NTM; Hải Hậu là huyện thứ 5 của cả nước được công nhận là huyện NTM. Nam Định là một trong số những tỉnh dẫn đầu cả nước về xây dựng NTM, vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng nhất.

Việc gắn phát triển đời sống văn hóa với xây dựng NTM còn tạo cho nhiều vùng nông thôn ở Nam Định có môi trường cảnh quan “Sáng - xanh - sạch - đẹp”. Hoạt động thu gom rác thải, làm vệ sinh môi trường nông thôn với sự tham gia của cộng đồng được nhiều xã thực hiện tốt. Môi trường nông thôn Nam Định được cải thiện đáng kể; có hơn 93% dân số nông thôn dùng nước sạch và hợp vệ sinh; 86% số hộ gia đình có đủ ba công trình vệ sinh theo tiêu chuẩn. Các hoạt động thể dục, thể thao tiếp tục phát triển, nhất là phong trào thể thao quần chúng.

Để đưa Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ 19, nhiệm kỳ 2015 - 2020 vào cuộc sống, Tỉnh ủy Nam Định đã ban hành các nghị quyết chuyên đề về những nhiệm vụ trọng tâm; trong đó có Nghị quyết chuyên đề xây dựng NTM giai đoạn 2016 - 2020, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh góp phần phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Nam Định, với mục tiêu tổng quát là: “Xây dựng nông thôn Nam Định có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phát triển đồng bộ; có cơ cấu kinh tế hợp lý; các hình thức tổ chức sản xuất được đổi mới và trở thành động lực phát triển kinh tế nông thôn; gắn phát triển sản xuất nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ, ngành nghề nông thôn; gắn phát triển nông thôn với đô thị; bộ mặt nông thôn khang trang, sạch đẹp, văn minh; y tế, văn hóa, giáo dục phát triển toàn diện; đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của người dân được nâng cao; xã hội nông thôn đoàn kết, dân chủ kỷ cương, bình đẳng, ổn định và mang đậm bản sắc văn hóa vùng đồng bằng sông Hồng; môi trường sinh thái “xanh - sạch - đẹp”; an ninh trật tự nông thôn được giữ vững; đến năm 2020, Nam Định phấn đấu trở thành tỉnh nông thôn mới có môi trường văn hóa lành mạnh trong mọi lĩnh vực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Một trong những điểm nhấn quan trọng của hai nghị quyết chuyên đề này là nâng cao chất lượng, hiệu quả của Phong trào TDĐKXDĐSVH gắn với Phong trào “Chung sức xây dựng nông thôn mới” và đô thị văn minh; phát huy truyền thống tình làng nghĩa xóm, xây dựng cộng đồng đoàn kết, bình yên.

Để thực hiện thắng lợi các nghị quyết chuyên đề, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nam Định yêu cầu các cấp, các ngành trong tỉnh tập trung thực hiện hiệu quả một số giải pháp sau đây:

Một là, tập trung sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của cấp ủy, chính quyền các cấp và cả hệ thống chính trị trong xây dựng NTM; phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, lấy kết quả thực hiện chương trình xây dựng NTM là một trong các nội dung, tiêu chí để kiểm điểm, đánh giá kết quả lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp và các sở, ban, ngành, đoàn thể liên quan.

Hai là, không ngừng củng cố, xây dựng hệ thống chính trị - xã hội vững mạnh; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, hội nông dân, ngành văn hóa - thể thao và du lịch, cùng các đoàn thể chính trị - xã hội bằng các chương trình, giải pháp hành động cụ thể, thiết thực để xây dựng NTM.

Ba là, phát triển toàn diện giáo dục, y tế, văn hóa, xã hội. Nâng cao hiệu quả hoạt động các thiết chế văn hóa cơ sở, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tinh thần của người dân nông thôn. Coi trọng và triển khai đồng bộ các giải pháp làm cho môi trường nông thôn ngày càng “Sáng - xanh - sạch - đẹp” hơn. Phát huy bản sắc văn hóa, truyền thống tốt đẹp của quê hương để xây dựng xã hội nông thôn đoàn kết, đồng thuận, dân chủ, kỷ cương, bình đẳng.

Bốn là, có cơ chế huy động tổng hợp mọi nguồn lực, tạo thuận lợi để người dân thể hiện vai trò chủ thể trong xây dựng NTM; khuyến khích các mô hình người dân tự làm, tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong xây dựng, quản lý, khai thác các công trình hạ tầng; xây dựng đời sống văn hóa; bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.