Myanmar: Suu Kyi thắng trong cuộc bầu cử lịch sử

Suu Kyi - giải Nobel Hòa bình, người đấu tranh vì một Myanmar tự do suốt 1/4 thế kỷ qua - lần đầu tiên có thể sẽ giữ một vị trí trong chính quyền.

Aung San Suu Kyi, 66 tuổi, đại diện Liên minh Quốc gia vì dân chủ (NLD) đắc cử vào quốc hội Myanmar trong một chiến thắng lịch sử, vốn được những người ủng hộ bà hoan nghênh nhiệt liệt, những người hy vọng chiến thắng của bà sẽ đánh dấu một bước ngoặt ở một quốc gia mới nổi lên sau thời kỳ quân sự nắm quyền.

Nếu được xác nhận, cuộc bầu cử sẽ đánh dấu một đảo ngược vận may đáng ngạc nhiên của một người phụ nữ, một trong các tù nhân nổi tiếng nhất thế giới. Khi được trả tự do cuối năm 2010, ngay sau khi cuộc bỏ phiếu mà đảng của bà tẩy chay, ít ai ngờ rằng Suu Kyi có thể từ một người ủng hộ dân chủ trở thành một quan chức được bầu trong chưa đầy 17 tháng, mở ra một hướng đi cho việc tranh cử Tổng thống vào năm 2015.

Kể từ đó tới nay, Myanmar đã thay đổi mạnh mẽ. Sau nhiều thập niên, các nhà lãnh đạo quân sự của Myanmar đã tiến hành hàng loạt cải tổ trong lộ trình hướng tới dân chủ. Năm ngoái, lực lượng quân sự đã rời ghế quyền lực và ngày 4/2, quốc hội Myanmar đã nhóm họp để bầu Tổng thống dân sự đầu tiên. Ông U Thein Sein đã trở thành Tổng thống dân sự đầu tiên sau 50 năm dưới quyền kiểm soát của quân đội.

Trong diễn văn nhậm chức, ông Thein Sein tuyên bố Myanmar muốn hội nhập vào sân chơi khoáng đạt và bình đẳng của thế giới trong trào lưu dân chủ hóa toàn cầu. Một loạt các biện pháp về đối nội và đối ngoại được thực thi với tốc độ kỷ lục. Nhưng có lẽ
chuyển biến quan trọng nhất là Tổng thống Thein Sein mời lãnh tụ đối lập Aung San Suu Kyi tham dự một cuộc họp ở Naypyidaw, cho phép bà và đảng của bà tham gia tranh cử. Ông dỡ bỏ nhiều hạn chế đối với truyền thông, trả tự do cho gần 200 tù chính trị, thảo luận ngừng bắn với các nhóm vũ trang thiểu số... Thông điệp của nước Myanmar mới càng rõ ràng hơn khi Tổng thống Thein Sein khẳng định muốn tìm kiếm sự công nhận của quốc tế và dỡ bỏ cấm vận của phương Tây.

Kết quả cuộc bỏ phiếu vẫn tiếp tục đổ về vào sáng nay từ những người theo dõi bỏ phiếu trong đảng của bà Suu Kyi. Phát ngôn viên đảng này là Han Than cho biết, phe đối lập đã giành được ít nhất 43 trong tổng số 44 ghế mà họ tham gia đua tranh. Trong số này có 4 ghế ở Naypytaw, vốn được coi là thành trì của đảng cầm quyền.

Kết quả cuối cùng dự kiến sẽ được chính thức công bố trong vòng một tuần tới. Tối 1/4, NLD thông báo bà San Suu Kyi đã giành được chiến thắng lịch sử khi đắc cử một ghế nghị sĩ đại diện cho Kawhmu tại Hạ viện, với 75% phiếu ủng hộ. Hàng trăm người đã tung hô chúc mừng ở bên ngoài trụ sở của NLD tại thủ đô Yangon.

Phát biểu từ Phnom Penh, Campuchia, nơi sắp diễn ra Hội nghị cấp cao ASEAN, Tổng thư ký ASEAN Surin Pitsuwan cho biết cả ba quan sát viên của ASEAN đều thông báo rằng mọi thứ diễn ra suôn sẻ ở Myanmar. Ông nhấn mạnh: "Đây là điềm lành đối với
Myanmar".

Các quan sát viên của ASEAN nằm trong số hơn 200 quan sát viên quốc tế lần đầu tiên được Chính phủ Myanmar mời tới chứng kiến cuộc bầu cử ở nước này, như một bằng chứng cho thấy nỗ lực thực hiện cam kết tiến hành bầu cử một cách công bằng, tự do và minh bạch.

Ngày 1/4, cử tri Myanmar tới các điểm bỏ phiếu trên cả nước để tham gia cuộc bầu cử bổ sung 45 ghế Quốc hội bị khuyết trong tổng số 664 ghế. Đây là diễn biến chính được cộng đồng quốc tế quan tâm vì kết quả của cuộc bầu cử này được xem là đánh giá thực chất đối với tiến trình cải cách và dân chủ gần đây tại Myanmar cũng như giúp “hâm nóng” mối quan hệ giữa phương Tây với quốc gia Đông Nam Á này.

Thái An (tổng hợp)