Mỹ - Venezuela bùng nổ căng thẳng

(Cadn.com.vn) - “Tình hình ở Venezuela cấu thành mối đe dọa bất thường đối với an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại của Mỹ”, Tổng thống Barack Obama viết trong sắc lệnh trừng phạt Caracas hôm 10-3.

Trong động thái làm bùng nổ căng thẳng với Caracas, Nhà Trắng hôm 10-3 (giờ Việt Nam) tuyên bố, chính quyền của Tổng thống Nicolas Maduro là mối đe dọa an ninh quốc gia Mỹ và ra lệnh trừng phạt 7 quan chức Venezuela, đánh dấu tranh chấp ngoại giao song phương tồi tệ nhất trong nhiều năm qua.

Theo Reuters, Tổng thống Barack Obama đã ký và ban hành các sắc lệnh, theo đó, 7 quan chức cấp cao, trong đó có người đứng đầu Cơ quan tình báo Venezuela và giám đốc cảnh sát quốc gia, bị trừng phạt do liên quan đến việc trấn áp phe đối lập và truy tố thị trưởng Caracas. Công tố viên Katherine Nayarith Haringhton Padron, người buộc tội Thị trưởng Caracas tội danh âm mưu đảo chính cũng nằm trong danh sách bị trừng phạt. Ông chủ Nhà Trắng thậm chí ra lệnh cấm cấp thị thực và phong tỏa tài sản của 7 quan chức này. “Các quan chức Venezuela trước đây và hiện nay vi phạm nhân quyền và có hành vi tham nhũng sẽ không được nước Mỹ hoan nghênh...”, Người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest tuyên bố.

Ngay lập tức, Tổng thống Maduro giận dữ lên án các biện pháp trừng phạt như một nỗ lực lật đổ chính phủ của ông. Ông Maduro miêu tả bước đi của Mỹ là sai lầm to lớn và là sự ngạo mạn của chủ nghĩa đế quốc. Vào đoạn cuối bài diễn văn kéo dài 2 giờ trên Đài truyền hình quốc gia, ông Maduro cho biết sẽ tìm kiếm quyền hạn nghị định để chống lại mối đe dọa “chủ nghĩa đế quốc”. “Tổng thống Barack Obama, đại diện cho nhóm người theo chủ nghĩa đế quốc của Mỹ, đã đích thân quyết định gánh vác nhiệm vụ lật đổ chính phủ của tôi và can thiệp vào Venezuela nhằm kiểm soát đất nước”, Tổng thống Maduro nhấn mạnh.

Venezuela cho rằng, các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ là quá sai lầm và ngạo mạn.
Trong ảnh: Tổng thống Nicolas Maduro trong vòng vây người ủng hộ. Ảnh: Reuters

Trong thông điệp phản đối gay gắt hơn nữa, Tổng thống Venezuela thậm chí ca ngợi 7 quan chức bị Mỹ trừng phạt là “những người anh hùng” và bổ nhiệm tướng Gustavo Lopez làm Bộ trưởng Nội vụ, Tư pháp và Hòa bình. Điều đáng chú ý, tân Bộ trưởng Lopez chính là một trong 7 quan chức trong danh sách bị Washington áp đặt lệnh trừng phạt. Ông Maduro thậm chí yêu cầu Quốc hội xem xét một dự thảo nhằm đảm bảo hòa bình, toàn vẹn lãnh thổ trước bất cứ hành động xâm lược nào của đế quốc.

Trước đó, trong phản ứng đầu tiên về vụ việc này, Ngoại trưởng Venezuela Rodriguez có cuộc điện đàm với Maximilien Arvelaiz, Đại biện lâm thời tại Mỹ. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Venezuela Diosdado và là Phó Chủ tịch đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất (PSUV) cầm quyền, cũng tố cáo lệnh trừng phạt mới của Mỹ nhằm gây bất ổn tình hình chính trị nước nhà và kêu gọi người dân thận trọng.

Mối quan hệ Washington – Caracas vẫn luôn ở trong tình trạng đối đầu trong hàng chục năm qua. Hai nước không có đại diện ngoại giao đầy đủ kể từ năm 2008 khi cố Tổng thống Hugo Chavez trục xuất Đại sứ Mỹ Patrick Duddy, động thái khiến Washington đáp trả bằng việc trục xuất Đại sứ Venezuela Bernardo Alvarez. Sau thời gian tạm lắng, cả hai lại gia tăng căng thẳng. Venezuela liên tục cáo buộc Mỹ âm mưu lật đổ chính phủ nước này. Mới đây, Tổng thống Maduro công bố bằng chứng cho thấy, phe đối lập và các nhân viên Đại sứ quán Mỹ tại Caracas âm mưu đảo chính bất thành hôm 12-2.

Về phần mình, Mỹ luôn xem Venezuela là mối lo ngại cho an ninh và gia tăng các biện pháp trừng phạt. Đối với Mỹ, việc tuyên bố bất kỳ nước nào là mối đe dọa cho an ninh quốc gia luôn là bước đi đầu tiên trong việc mở màn một chương trình cấm vận. Quá trình tương tự cũng từng được áp dụng với các nước như Iran và Syria.

Dù Nhà Trắng tuyên bố không nhắm mục tiêu vào ngành năng lượng hay nền kinh tế Venezuela, nhưng động thái này chắc chắn sẽ làm quan hệ vốn đã tồi tệ giữa Mỹ và Venezuela trở nên xấu đi. Thậm chí, lệnh trừng phạt này sẽ gây trở ngại con đường bình thường hóa quan hệ giữa Mỹ với Cuba – đồng minh thân cận của Venezuela.

Khả Anh