Miền trung Philippines hậu siêu bão: “Giống như ngày tận thế”

Hầu hết nhà ở Tacloban đều bị hư hại hoặc phá hủy

(CATP) Hơn ba ngày sau khi hứng chịu một trong những trận bão hủy diệt nhất lịch sử, Philippines giờ vẫn chưa thấy hết được phạm vi tàn phá cũng như sự tuyệt vọng của người sống sót. Người sống kể lại nhiều câu chuyện đau thương của người chết hoặc sắp chết. Các bức hình chụp từ thành phố bị nặng nhất, Tacloban, cho thấy nhiều dải đất mênh mông bị cuốn sạch nhà cửa. Báo cáo cho thấy nhiều người dân liều lĩnh đã tấn công các đoàn xe cứu trợ và phá các cửa tiệm để cướp đồ.

Khi tuần mới bắt đầu, mức độ tàn phá mà siêu bão Haiyan gây cho nhiều thị thành và làng chài ở miền trung Philippines dần lộ rõ. Một số ước đoán nói ít nhất 10.000 người chết chỉ riêng ở Tacloban, nhưng với dịch vụ điện thoại khắp nhiều nơi thuộc quần đảo xa rộng này vẫn còn bị cắt, hiện rất khó biết con số chính xác nạn nhân của bão Haiyan và con số cuối cùng chắc chắn sẽ còn tăng nhiều. Công tác cứu trợ gặp nhiều khó khăn do hầu hết đường, sân bay của khu vực bị phá hỏng.

“Từ bờ biển và đi sâu vào đất liền 1km, không có kết cấu nào còn đứng được. Nó giống như một cơn sóng thần”, hãng tin Reuters hôm thứ hai dẫn lời Bộ trưởng Nội vụ Manuel Roxas đang có mặt ở Tacloban cho biết như vậy.

Một tuyên bố từ Văn phòng điều phối nhân đạo của Liên hiệp quốc hôm thứ hai nói, gần 620.000 người mất nhà cửa và 9,5 triệu người khắp chín khu vực của Philippines bị ảnh hưởng. Các quan chức địa phương cũng vừa cử hành một lễ tang tập thể cho từ 300 đến 500 thi thể ở riêng một góc của Tacloban. Ở tỉnh Samar kế bên, một quan chức thảm họa địa phương báo cáo khoảng 300 người chết.

Khắp Tacloban giờ đây, đàn ông, phụ nữ và trẻ cẩn thận rò rẫm các xác nhà gỗ để tìm kiếm người thân mất tích cùng các đồ vật còn sót lại. Dường như không có tòa nhà nào ở thành phố ven biển của 220.000 dân cách đông nam thủ đô Manila khoảng 580km này thoát khỏi hư hại. Các nhân chứng và quan chức mô tả nhiều cảnh tượng hãi hùng. Nhiều làng mạc và thành phố kế bên ngập trong nước, xác chết nổi lềnh bềnh, đường sá đầy mảnh vỡ và cây đổ, đường dây điện và nhiều nhà cửa bị san phẳng.

Người sống sót xếp những hàng dài đợi phát gạo và nước. Một số người ngồi bệt xuống đường còn vương xác chết và lấy vải che mặt cho bớt mùi. Một phụ nữ có bầu tám tháng nói với phóng viên Reuters rằng 11 thành viên trong gia đình chị mất tích.
Nhiều du khách bị kẹt ở đây nói toàn cảnh Tacloban giờ “giống như ngày tận thế”.

Siêu bão Haiyan cũng đưa ra nhiều thách thức mới cho Tổng thống Benigno S. Aquino III, người mới cách đây hai tháng còn phải vật lộn để giành lại từ tay những phần tử nổi dậy một thành phố lớn ở miền nam. Ông Aquino đã dành được sự ủng hộ lớn ở quê nhà và nước ngoài nhờ cuộc chiến chống tham nhũng của mình trong suốt ba năm rưỡi cầm quyền, dẫn tới đầu tư nước ngoài tăng vọt và một tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Nhưng ông vẫn phải chiến đấu với các nhóm Hồi giáo ly khai ở miền nam và các tỉnh từ lâu là lãnh địa của những kẻ chống đối chính quyền. Giờ đây, thêm trận bão đe dọa gây ra một trong những thảm họa tự nhiên tồi tệ nhất nước này, vào thời điểm khi các quỹ khẩn cấp đã cạn kiệt theo sau một loạt tai ương.

Mặc dù bão gió gây chết người không phải là bất thường ở Philippines, nhưng bão Haiyan dường như là ngoại lệ ở cả độ hung dữ (một số người mô tả âm thanh của nó giống như một đoàn tàu đang lao tới) và kiểu công phá của nó.

Trong khi còn chưa rõ cường độ của bão Haiyan có liên quan đến thay đổi khí hậu hay không, nhưng độ hung dữ gia tăng của bão có thể là một lời nhắc nhở nữa tới những thành phố ở vùng trũng về việc cần thiết phải chuẩn bị những điều tồi tệ nhất. Tổng thống Aquino đã thúc giục dân chúng rời khỏi những vùng thấp, nhưng ông không ra lệnh cho họ di tản.

Philippines nằm trong số quốc gia dễ hứng thiên tai nhất thế giới và trung bình mỗi năm nước này chịu khoảng 20 trận bão hình thành từ vùng nước ấm sâu dưới đáy Thái Bình Dương. Đến trước bão Haiyan, thảm họa tự nhiên chết chóc nhất ở Philippines là bão Thelma năm 1991, với 5.000 đến 8.000 người chết.

Những trận bão gây chết người nhiều nhất thế giới tính từ thế kỷ 20 đến nay bao gồm: bão ở Hồng Kông tháng 9-1937 với 11.000 người chết; bão Vera ở Nhật tháng 9-1959 làm 5.238 người chết. Bão Nina ở Trung Quốc tháng 8-1975 làm 229.000 người chết sau khi vỡ đập Banqiao.