Mất chức vì thiếu minh bạch

(HNM) - Ngày 24-12 vừa qua, Hội đồng thành phố Tokyo (Nhật Bản) đã chấp thuận đơn từ chức của Thị trưởng Naoki Inose do liên quan đến vụ bê bối nhận 50 triệu yen (480.000 USD) tiền mặt từ lãnh đạo Tập đoàn điều hành chuỗi bệnh viện lớn nhất Nhật Bản Tokushukai. Dù từ chức đã trở thành văn hóa hết sức bình thường ở đất nước Mặt trời mọc, thế nhưng sự kiện Thị trưởng Naoki Inose phải "ra đi" chỉ sau một năm nhậm chức vì "sự cố" vẫn gây xôn xao dư luận Nhật Bản.

Ông Naoki Inose. (Nguồn: AFP)

Vượt qua 8 ứng cử viên khác để giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử thị trưởng Tokyo tháng 12 năm ngoái, ông Naoki Inose (67 tuổi) đã để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp với cử tri Nhật Bản. Một trong những trọng tâm ưu tiên của ông trong chương trình tranh cử là cam kết thực hiện những việc chưa hoàn thành - khi còn giữ chức Phó Thị trưởng trước đó - như vận động để Tokyo giành quyền tổ chức Olympic mùa Hè 2020; hợp nhất hai hệ thống tàu điện ngầm ở Tokyo… Ông Inose cũng rất tâm huyết với việc cải cách ngành điện lực, một phần vì chính quyền thành phố là cổ đông lớn nhất trong Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO), Công ty Điều hành Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima 1 đã bị sóng thần tàn phá năm 2011. Trọng tâm ưu tiên thứ nhất của ông đã trở thành hiện thực khi Tokyo mới đây đã được chọn là thành phố đăng cai Đại hội Thể thao Olympics mùa Hè 2020 sau khi vượt qua hai đối thủ nặng ký là Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ và Madrid của Tây Ban Nha. Tuy nhiên, những cam kết còn lại, Thị trưởng Naoki Inose không có cơ hội để hiện thực hóa.

Một loạt những cáo buộc gần đây cho rằng ông Inose đã nhận 50 triệu yen từ lãnh đạo của Tập đoàn Tokushukai, liên quan đến việc hỗ trợ tài chính trái phép cho Takeshi Tokuda - con trai của nhà sáng lập tập đoàn này - trong quá trình vận động tranh cử vào Hạ viện hồi năm ngoái. Trước những cáo buộc trên ông Inose đã lên tiếng khẳng định, ông đã vay số tiền trên với danh nghĩa cá nhân từ Takeshi Tokuda vào ngày 20-11-2012, một ngày trước khi ông công bố tranh cử chức Thị trưởng Tokyo. Ông cũng đã hoàn trả số tiền này hồi tháng 9 vừa qua, ngay sau khi vụ bê bối liên quan đến Tập đoàn Tokushukai bị phanh phui dẫn đến việc Nghị sĩ Takeshi Tokuda phải từ nhiệm và nhiều thành viên lãnh đạo tập đoàn bị bắt giữ.

Cáo buộc của dư luận Nhật Bản cho rằng, chính ông Inose đã tìm đến gia đình Tokuda và yêu cầu họ hỗ trợ 100 triệu yen cho chiến dịch tranh cử. Tuy nhiên, ông Inose đã không kê khai số tiền này trong tài khoản dành cho chiến dịch tranh cử khi cho rằng, đây là "khoản vay cá nhân". Theo luật bầu cử của Nhật Bản, các thủ quỹ quản lý quỹ tranh cử của các ứng viên phải báo cáo tất cả các khoản đóng góp, ủng hộ trong suốt quá trình vận động bầu cử. Những người vi phạm có thể phải đối mặt với án tù lên đến 3 năm hoặc phạt tiền vào khoảng 500.000 yen.

Trước sức ép ngày một lớn trong dư luận, ngày 19-12 vừa qua ông Inose đã đệ đơn từ chức tới Chủ tịch Hội đồng thành phố Tokyo Toshiaki Yoshino. Thừa nhận đã nhận gần 50 triệu yen từ lãnh đạo của Tập đoàn Tokushukai, trong một phát biểu trước báo giới sau khi đệ đơn từ chức, ông Inose nói: "Tôi đã quyết định từ chức khỏi ghế thị trưởng Tokyo. Tôi đã muốn hoàn thành nghĩa vụ giải thích với Hội đồng thành phố, người dân Tokyo và người dân cả nước nhưng rất tiếc tôi không thể xóa bỏ các nghi ngờ về mình. Đó là do sự thiếu đạo đức của tôi. Tôi cũng không muốn làm gián đoạn hơn nữa hoạt động của chính quyền khi Tokyo đang chuẩn bị Olympic mùa Hè 2020. Tôi không còn cách nào khác là từ chức".

Với việc rời nhiệm sở chỉ sau 372 ngày nhậm chức, ông Inose trở thành Thị trưởng Tokyo có nhiệm kỳ ngắn nhất trong lịch sử thành phố này. Cuộc bầu cử lựa chọn người kế nhiệm ông Inose sẽ diễn ra ngày 9-2-2014. Tuy nhiên sự kiện trên một lần nữa cho thấy, tôn trọng pháp luật cũng như chịu trách nhiệm trước cam kết của mình với cử tri là rất quan trọng đối với các nhà lãnh đạo ở Nhật Bản. Trong đó, việc công khai xin lỗi hay từ chức là những việc làm bắt buộc với những lãnh đạo đã trót không tuân thủ các quy định luật pháp.