Lương tối thiểu không đủ sống

Lương tối thiểu quá thấp khiến 9,4 triệu người đang đóng bảo hiểm xã hội, chiếm khoảng 18% lực lượng lao động sẽ trở thành một lớp “người nghèo mới” khi họ nghỉ hưu - Bà Văn Thu Hà, đại diện Tổ chức Liên minh chống nạn đói và nghèo khổ cho biết.

Tại hội thảo Mức sống tối thiểu và cơ sở xác định mức lương tối thiểu, lương đủ sống do Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội tổ chức mới đây tại Hà Nội, cả đại diện cơ quan nhà nước, công đoàn lẫn các tổ chức quốc tế đều thừa nhận thực trạng lương tối thiểu chưa đủ cho người lao động có mức sống tối thiểu.

Ông Lê Xuân Thành - Phó Vụ trưởng Vụ Lao động - Tiền lương, Bộ Lao động Thương binh Xã hội cho biết hiện lương ở khu vực Nhà nước mới đảm bảo được 50% mức sống tối thiểu của công chức.

Ông Lê Xuân Thành cho biết một số doanh nghiệp ép tiền lương sát với mức lương tối thiểu, dùng lương tối thiểu để trả cho lao động có trình độ. Năm 2012, đã có 506 cuộc đình công mà 80% là tranh chấp về tiền lương, phụ cấp lương.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề về xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi lại đưa ra một con số khác. Ông cho biết qua khảo sát, lương của khu vực doanh nghiệp mới đáp ứng được 62 - 69% mức sống tối tiểu của người lao động. Trong khi đó, mức lương của khối hành chính lại chỉ bằng 70% lương khối doanh nghiệp. Điều này cho thấy, khoảng cách giữa lương tối thiểu của đơn vị hành chính sự nghiệp và mức sống còn cách xa hơn rất nhiều, ông Lợi nhấn mạnh.

Lộ trình điều chỉnh lương tối thiểu từ nay đến năm 2015 phải hướng đến mục tiêu đảm bảo được đời sống tối thiểu cho người lao động

Phát biểu tại hội thảo, ông Đoàn Văn Đây, Phó Chủ tịch thường trực Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Nai cho biết định mức lao động và đơn giá tiền lương hiện nay được giao cho doanh nghiệp tự xây dựng. Nhiều doanh nghiệp xây dựng định mức lao động quá cao, dẫn đến đơn giá tiền thấp, lao động làm việc cực lực trong 8 giờ vẫn không hoàn thành định mức nên phải làm thêm giờ. Làm thêm giờ tràn lan không kiểm soát được là nguyên nhân khiến người lao động không đủ sức làm việc, dễ xảy ra tai nạn lao động (Đồng Nai luôn là tỉnh đứng đầu về tai nạn lao động).

“Kết luận 23/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2015 sẽ đảm bảo được đời sống tối thiểu cho người lao động hưởng từ lương. Lộ trình điều chỉnh lương tối thiểu từ nay đến năm 2015 phải hướng đến mục tiêu này”, ông Đây đề xuất.

Cùng quan điểm này, ông Đặng Quang Điều, Viện trưởng Viện công nhân Tổng liên đoàn Lao động cho biết cơ quan này sẽ tiếp tục đề xuất Chính phủ tăng lương lên mức đáp ứng được mức sống tối thiểu. Tuy nhiên, ông Lê Xuân Thành băn khoăn “Kinh tế vĩ mô ổn định thì mới thực hiện được, còn nếu không rất khó”. Theo ông Thành nếu điều chỉnh để đảm bảo ngay nhu cầu sống tối thiểu của người lao động trong năm 2013 thì rất nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm dệt may, da giày, gia công sẽ phá sản. Hiện nay mới chỉ có 70% doanh nghiệp đóng đầy đủ bảo hiểm xã hội cho người lao động, ông Thành nói.

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia cho rằng trước tới nay điều chỉnh lương tối thiểu với khối hành chính vẫn còn dựa vào khả năng chi trả của ngân sách, với khu vực nước ngoài thì căn cứ CPI. Để đảm bảo công bằng cho người lao động, rất cần có nghiên cứu xác định cụ thể tiêu chí quy định mức sống để xây dựng lương tối thiểu.

Theo bà Văn Thu Hà thì từ năm 2008, cho dù mức lương tối thiểu tăng nhưng vẫn tăng chậm hơn so với mức tăng chi tiêu của nhóm nghèo nhất, nghĩa là người lao động sống bằng lương tối thiểu ngày càng nghèo hơn. Tình hình trở nên trầm trọng hơn từ cuối năm 2010 do tăng giá xăng, điện kéo theo bão giá một loạt các hàng hóa thiết yếu khác.

Nam Anh